Nghệ sỹ Thiên Huế: "chất Nghệ" để hát dân ca người Nghệ

(Baonghean.vn) - Lần lữa mãi cuối cùng chúng tôi cũng gặp nhau. Cô bước vào quán cà phê, những người có mặt lúc đó đều dõi mắt nhìn như chợt nhận ra gương mặt quen. Cô đưa mắt nhìn và chào tôi bằng nụ cười rạng rỡ...

Thiên Huế
Nghệ sỹ Thiên Huế luôn tạo được sự lôi cuốn tại những sân khấu mà cô biểu diễn

Muốn được như các o, các chú

Cô gái có nụ cười tỏa sáng ấy là Thiên Huế, nghệ sỹ Trung tâm Bảo tồn và Phát huy Di sản Dân ca ví, giặm Nghệ Tĩnh. Không hề nhận thấy có một sự điệu đàng nào từ cô gái thuộc về ánh đèn sân khấu. Cho dù ở cô luôn tỏa ra những nét lôi cuốn. Sự lôi cuốn ấy đến từ nét đằm thắm, ấm áp và mộc mạc. Ngay trong cung cách ứng xử, giao tiếp, Thiên Huế vẫn giữ được cho mình “cái chất” của vùng đất Thanh Chương “mặn nhút, chua cà”. Có lẽ chính điều này đã làm nên một Thiên Huế của những làn điệu dân ca mê hoặc lòng người.

“Có lẽ do nguồn nước quê em. Cả làng ai cũng yêu thích, cũng hát dân ca ví, giặm” - ấy là Thiên Huế nói về “điểm xuất phát” của mình ở thôn Đông Thượng, xã Đồng Văn (Thanh Chương). Rằng, cả ngôi làng ấy từ trẻ đến già, từ đàn bà đến đàn ông ai cũng có thể sáng tác và hát các làn điệu dân ca ví, giặm. Người Đông Thượng hát dân ca xứ Nghệ như một nhu cầu tinh thần tự thân. Hát vào mỗi đêm trăng, hát trên cánh đồng vào mùa giáp hạt, hát khi bông lúa ruộm vàng mùa thu hoạch... Những phường cấy, phường gặt, phường nón đều mượn khúc hát dân ca để làm tròn đầy cuộc sống chốn thôn dã. Và như Thiên Huế nói, cuộc sống ấy, không gian ấy ngấm vào cô từ khi còn nằm trong bụng mẹ. 4, 5 tuổi đã biết cất tiếng à ơi.

Cho đến một ngày, ở làng Đông Thượng có đoàn dân ca của tỉnh về biểu diễn. Trong suy nghĩ của cô bé vừa lên 9 luôn tự hỏi: “Răng mà các o, các chú nớ giỏi rứa! Lại mặc áo đẹp có kim tuyến lấp lánh”. Đêm nào Thiên Huế cũng trốn cha mẹ đi xem văn công. Cô ước ao giá như mình một lần được bước lên đó, dưới ánh đèn lung linh của sân khấu với hằng trăm ánh mắt dõi theo. 

 “Biết em mong muốn đi theo con đường ca hát mẹ không vui. Đã đành câu dân ca của đồng bãi quê hương” - là Thiên Huế nói về cái dự cảm của mẹ mình đối với sự lựa chọn con đường lập thân của đứa con gái bé nhỏ. Nhưng dường như tất cả là tiền định đã được “an bài” từ khi cô sinh ra và lớn lên trên mảnh đất có dòng sông Lam vắt qua làng ấy.

Nghệ sỹ Thiên Huế tại TP Hồ Chí Minh
Nghệ sỹ Thiên Huế (giữa) trong đêm biểu diễn Dân ca ví, giặm tại TP Hồ Chí Minh

Năm 2001, từ đồng đất làng Thượng, Thiên Huế ngập ngừng tìm đến Trung tâm Bảo tồn và Phát triển Di sản Dân ca ví, giặm Nghệ Tĩnh. Hành trang của cô gái 17 tuổi giữa phố xá chật chội chẳng có gì nhiều. Chỉ là những làn điệu ví, giặm mà cô trót đa mang. Thiên Huế cười: “Không hiểu vì răng mà trong những ngày đầu đặt chân đến Vinh, thoắt ẩn, thoắt hiện trong đầu em vẫn những câu trong làn điệu Đông Xuân. Rồi cô hát khẽ: “Ơi là bạn mình ơi!/ Đồng thẳng cánh cò bay, cánh diều xưa chao liệng/ Em mặc áo nâu sòng/ Gió thổi nón nghiêng/Nước từ đồng dưới đến đồng trên/ Hai vai nặng gánh/ Nặng gánh nghĩa tình...”

Như cách nói của Thiên Huế thì ngày đó cô đến Vinh để “học lỏm” các nghệ sỹ, diễn viên của Trung tâm Bảo tồn và Phát huy Di sản Dân ca ví, giặm Nghệ Tĩnh trước khi thi vào Trường Văn hóa nghệ thuật tỉnh. Trời không phụ lòng người, năm 2002 Thiên Huế thi đỗ vào ngôi trường này. Cũng chính từ đây cuộc đời của cô bước sang trang mới - trở thành nghệ sỹ chuyên nghiệp. Năm 2005 Thiên Huế chính thức trở thành nghệ sỹ của Trung tâm Bảo tồn và Phát huy Di sản Dân ca ví, giặm Nghệ Tĩnh. Và câu dân ca quê hương đã chắp cánh cho Thiên Huế thỏa niềm mong ước.

Thành công nhờ những lần bị đuổi khỏi sân khấu

Được Trung tâm tiếp nhận vào năm 2005, nhưng mãi đến năm 2010 Thiên Huế mới được vào vai “gần chính”. Theo như Huế nói, hát cho đúng, cho hay đối với những người có năng khiếu thì không khó, nhưng hát cho màu, cho mượt mà hoàn toàn không dễ. Rất nhiều lần Thiên Huế bị đuổi khỏi sân khấu vì sai nhịp, vì quên lời, quên động tác. Nghệ thuật sân khấu không cho phép bất cứ ai nuôi dưỡng sự tự mãn, lười biếng. Đặc biệt, với dân ca xứ Nghệ, người nghệ sỹ chỉ với kỹ thuật thanh nhạc thôi là chưa đủ.

Nghệ Sỹ Thiên Huế biểu diễn Dân ca ví, giặm tại Thái Lan
Thiên Huế (giữa) và các nghệ sỹ Trung tâm Bảo tồn và Phát huy Di sản văn hóa Dân ca ví, giặm Nghệ tĩnh trong đợt lưu diễn tại Thái Lan

Phải hát bằng trải nghiệm, bằng tình cảm và phải sống trọn với câu dân ca thì mới “thành”. Thiên Huế đã tự học điều này sau những lần bị buộc rời khỏi những tiết mục mà cô được giao đảm nhận trước đó. Sau nhiều tháng ngày khổ luyện bằng những vai phụ, vai quần chúng, đến năm 2010 Thiên Huế chính thức được Đoàn ghi nhận. Và ngay trong năm này, Huế giành được Huy chương Bạc Hội diễn sân khấu toàn quốc. Đến năm 2013, cô được vinh danh với Huy chương Vàng  cho tiết mục cá nhân. Đây là niềm cổ vũ, nguồn động viên vô cùng lớn để Thiên Huế bước tiếp trên con đường mình đã chọn.

Cần "chất Nghệ" để hát dân ca người Nghệ

Tôi đã hỏi Thiên Huế, liệu cô có hối tiếc với sự lựa chọn con đường đi cho mình. Nhất là trong thời đại mà dòng nhạc nhẹ, nhạc thị trường đầy ắp không gian, tràn ngập trên mạng xã hội. Thậm chí có những “đoản khúc” nhận được cả triệu lượt “lai” chỉ sau vài giờ đăng tải. Thiên Huế cười và khẳng định rằng, không phủ nhận được tầm ảnh hưởng của mạng xã hội, của nhạc thị trường nhưng dân ca ví, giặm xứ Nghệ luôn tìm thấy chỗ đứng riêng. Theo cô “tuổi thọ” của nhạc thị trường rất kém, cho dù trong một thời điểm nhất định nó tạo ra làn sóng trong giới trẻ.

Nghệ sỹ Thiên Huế
Thiên Huế cho rằng cô sinh ra để dành riêng cho dân ca ví, giặm xứ Nghệ 

Trong khi đó, làn điệu dân ca đi vào tâm hồn, cốt cách của con người và có sức sống bền bỉ trong lòng công chúng. Như để chứng minh, Thiên Huế cho biết cô và anh chị em ở trung tâm đã đi biểu diễn rất nhiều nơi, ở đâu cũng nhận được tình cảm nồng ấm của khán giả. Rất nhiều người đã khóc sau khi nghe làn điệu ví, giặm và nói rằng muốn được trở về quê để tìm lại mạch nguồn xứ sở. “Thế mới biết câu hò, điệu ví xứ Nghệ ta có sức sống như thế nào” - Huế nói và cô cũng không giấu diếm là mình không biết hát bất cứ loại nhạc nào ngoài dân ca ví, giặm. Điều này chẳng lạ, cũng chẳng quan trọng. Bởi lẽ cần có những người “chất Nghệ” để hát câu dân ca của người Nghệ.

Thiên Huế bước ra sân khấu và ẩn sâu trong ánh mắt, nụ cười thắm thiết ấy là một tình cảm trong sáng và vững vàng dành cho câu hát quê hương. Và khi cô cất tiếng hát mọi người đều bị cuốn vào những cung, những bậc chan chứa ân tình. Tôi đã nói với Thiên Huế, dường như cô là một hình ảnh khác của Nghệ sỹ Nhân dân Hồng Lựu trước đây. Huế cười và nói rằng còn lâu cô mới được như Nghệ sỹ Nhân dân Hồng Lựu. “Dù vậy em vẫn rất vui vì anh đã so sánh em với người thầy, người chị mà em vô cùng yêu quý” - Thiên Huế cười rạng rỡ.

Đào Tuấn

Tin mới

Trao tặng

Thành phố Hồ Chí Minh trao 2 tỷ đồng hỗ trợ người dân Nghệ An khắc phục hậu quả mưa lũ

(Baonghean.vn) - Sáng ngày 6/10, Đoàn công tác Thành ủy - HĐND - UBND - Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Thành phố Hồ Chí Minh do đồng chí Trần Kim Yến - Ủy viên Ban thường vụ, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố Hồ Chí Minh làm trưởng đoàn đã trao 2 tỷ đồng cùng một số nhu yếu phẩm hỗ trợ người dân vùng lũ Nghệ An.
Người lao động tham gia phỏng vấn xuất cảnh sang các thị trường có thu nhập cao. Ảnh: CSCC

Lao động cư trú bất hợp pháp ở Hàn Quốc: Đừng để 'quýt làm cam chịu'

(Baonghean.vn) - Trong thông báo việc tạm dừng tuyển chọn lao động đi Hàn Quốc của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội đối với 8 huyện trong cả nước, thì Nghệ An có tới 3 huyện gồm Nghi Lộc, Hưng Nguyên, thị xã Cửa Lò. Đây đều là những địa phương có số lượng lao động cư trú bất hợp pháp tại Hàn Quốc từ 70 người trở lên và tỷ lệ lao động hết hạn hợp đồng không về nước đúng thời hạn từ 27% trở lên.
Xuân Hoàng

Cộng đồng hướng về vùng lũ Kỳ Sơn

(Baonghean.vn) -  Sau 4 ngày xảy ra trận lũ quét lịch sử ở huyện Kỳ Sơn, mặc dù nước lũ đã rút nhưng cuộc sống của bà con đối diện với những khó khăn, thiếu thốn. Những ngày này, các tổ chức, đoàn thể, lực lượng quân sự, an ninh và bà con thôn, bản cùng nhau hỗ trợ khắc phục thiệt hại. Dòng người và xe của các đoàn thiện nguyện cũng đang hướng về huyện biên giới Kỳ Sơn...
Ba bài toán của Sông Lam Nghệ An trước vòng 18 V.League

Ba bài toán của Sông Lam Nghệ An trước vòng 18 V.League

(Baonghean.vn) - Cuối tuần này Sông Lam Nghệ An sẽ làm khách trên sân của Hồng Lĩnh Hà Tĩnh tại vòng 18 V.League 2022. Mặc dù đội chủ nhà đang có phong độ không tốt, nhưng đội bóng xứ Nghệ cũng đang có những vấn đề mà huấn luyện viên Huy Hoàng phải đối mặt. Nếu không giải quyết được những vấn đề này, rất có thể Sông Lam Nghệ An sẽ lại có một kết quả không như ý trong trận Derby Nghệ Tĩnh.
Toàn cảnh trận lũ kinh hoàng ở huyện nghèo Kỳ Sơn

Toàn cảnh trận lũ kinh hoàng ở huyện nghèo Kỳ Sơn

(Baonghean.vn) - Kinh hoàng hay khủng khiếp là những gì người dân diễn tả về trận lũ xảy ra ngày 2/10 tại huyện Kỳ Sơn. Như một cơn thịnh nộ, dòng lũ dữ cuốn phăng tất cả những gì trên đường đi của nó. Những hình ảnh dưới đây sẽ còn ám ảnh không chỉ đối với người dân xã Tà Cạ và thị trấn Mường Xén mà sẽ là ký ức không thể quên đối với bất cứ ai từng nhìn thấy.
Ký kết quy chế phối hợp giữa Công an tỉnh, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc tỉnh và Ban Dân tộc tỉnh

Ký kết quy chế phối hợp giữa Công an tỉnh, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc tỉnh và Ban Dân tộc tỉnh

(Baonghean.vn) - Chiều 5/10, Công an tỉnh phối hợp với Ủy ban Mặt trận Tổ quốc tỉnh, Ban Dân tộc tỉnh tổ chức hội nghị ký quy chế phối hợp trong công tác bảo đảm an ninh, trật tự gắn với phát triển kinh tế - xã hội tại khu vực biên giới đất liền, vùng miền núi, dân tộc trên địa bàn tỉnh Nghệ An.
Ban Dân tộc

Cần quan tâm đầu tư các công trình cấp thiết, tạo động lực phát triển vùng dân tộc, miền núi Nghệ An

(Baonghean.vn) - Đó là ý kiến đề xuất của các đại biểu tại phiên thẩm tra dự thảo Nghị quyết về kế hoạch vốn đầu tư phát triển nguồn ngân sách Trung ương thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021 - 2025 và năm 2022 trên địa bàn tỉnh.
Thành phố Hà Nội trao 3 tỷ đồng hỗ trợ người dân Nghệ An khắc phục hậu quả thiên tai

Thành phố Hà Nội trao 3 tỷ đồng hỗ trợ nhân dân Nghệ An khắc phục hậu quả thiên tai

(Baonghean.vn) - Chiều 5/10,  thay mặt lãnh đạo Thành ủy – HĐND – UBND - Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội, đồng chí Nguyễn Thị Tuyến - Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Hà Nội đã trao 3 tỷ đồng hỗ trợ tỉnh Nghệ An để góp phần khắc phục hậu quả do mưa lũ gây ra. 
Tuổi trẻ Nghệ An chung tay hỗ trợ đồng bào bị lũ lụt ở Kỳ Sơn

Tuổi trẻ Nghệ An chung tay hỗ trợ đồng bào bị lũ lụt ở Kỳ Sơn

(Baonghean.vn) -  Sau đợt mưa lũ lịch sử vừa qua, nhiều đoàn thiện nguyện đã hướng về Kỳ Sơn để cùng sẻ chia với đồng bào vùng lũ, trong đó, tuổi trẻ là lực lượng nòng cốt ra quân. Tại TP.Vinh, sáng ngày 5/10, thực hiện lời kêu gọi của Tỉnh đoàn, Đoàn Khối Các cơ quan tỉnh cùng một số đơn vị trực thuộc đã chuyển nhiều tấn hàng lên với đồng bào đang chịu ảnh hưởng nặng nề bởi trận lũ vừa qua tại Kỳ Sơn.
Nghệ An: Thông tin nổi bật ngày 5/10

Nghệ An: Thông tin nổi bật ngày 5/10

(Baonghean.vn) - Đại biểu Quốc hội khóa XV đoàn Nghệ An tiếp xúc cử tri tại các địa phương; Chủ tịch UBND tỉnh thăm hỏi, động viên đồng bào bị thiệt hại do mưa lũ tại Kỳ Sơn; Nhiều tuyến đường sạt lở, đứt đoạn, chưa thể lưu thông… là những thông tin nổi bật ngày 5/10.
Trao nhà tình nghĩa

Bộ CHQS tỉnh Nghệ An khánh thành, bàn giao nhà đồng đội

(Baonghean.vn) - Ngày 5/10, tại xóm Trung Thịnh, xã Nghĩa Trung, huyện Nghĩa Đàn, Phòng Chính trị, Bộ CHQS tỉnh, Đảng ủy đội Quy tập tổ chức Lễ khánh thành "Nhà đồng đội" cho gia đình Trung úy Nguyễn Hữu Thắng, nhân viên đội Quy tập, Phòng Chính trị Bộ CHQS tỉnh.
Sách về biển đảo dành cho thiếu nhi đạt giải thưởng quốc gia

Sách về biển đảo dành cho thiếu nhi đạt giải thưởng quốc gia

(Baonghean.vn) - “Cà Nóng chu du Trường Sa” - tác phẩm thiếu nhi đầu tiên của tác giả Bùi Tiểu Quyên vừa được vinh danh tại Giải thưởng sách Quốc gia lần thứ 5, năm 2022. Cuốn sách viết về biển đảo, với sự thể hiện khá mới mẻ của nữ nhà văn trẻ đã đạt giải C (không có giải A, B ở hạng mục sách thiếu nhi).
Cử tri huyện Quỳ Châu phản ánh việc bố trí nguồn kinh phí thực hiện một số chương trình còn chậm

Cử tri huyện Quỳ Châu phản ánh việc bố trí nguồn kinh phí thực hiện một số chương trình còn chậm

(Baonghean.vn) - Vấn đề được cử tri huyện Quỳ Châu quan tâm phản ánh đến đại biểu Quốc hội liên quan đến việc bố trí kinh phí thực hiện chương trình giảm nghèo, phát triển kinh tế - xã hội vùng đặc biệt khó khăn, kinh phí khoanh nuôi bảo vệ rừng còn chậm.