Người của bản

(Baonghean) - Mới đây tôi từng có dịp lên bản Na Ngá của xã Mường Nọc, huyện Quế Phong. Nằm gần Thị trấn Kim Sơn nên khung cảnh của bản người Thái này đã phảng phất cái nét miền xuôi. lớp trẻ bây giờ nhanh nhiễm những cái học đòi phố thị... Thế nhưng, cái nếp thuần hậu người Thái còn đậm đà lắm ở Na Ngá; mà mới chỉ hơn mươi năm trước thôi đâu được thế! Đó là nhờ Na Ngá đã may mắn có được một người phụ nữ giỏi giang - nữ trưởng bản Lương Thị Hải.

V ào năm 1986, khi 27 tuổi, chị Hải được tín nhiệm bầu làm chi hội trưởng chi hội phụ nữ, bắt đầu hành trình làm “người của bản”. Cũng phân vân lắm, nhưng vốn được học hết phổ thông, thêm cái gật đầu động viên của chồng, chị nhiệt tình tay bắt tay vào việc với khao khát đem cái hiểu biết của mình góp phần giúp bà con bản quê bớt đói nghèo. Thế rồi bộn bề việc nhà, việc hội. Đầu tiên là vận động hội viên thực hiện sinh đẻ có kế hoạch. Phải đến năm 1991, Na Ngá mới cơ bản thực hiện đăng ký đẻ ít con ở các cặp vợ chồng trẻ. Xuôi cái lo sinh đẻ có kế hoạch rồi, chị Hải nung nấu việc thực hiện các phong trào Hội phụ nữ phát động, ưu tiên cho phát triển kinh tế, xóa đói, giảm nghèo.

Lúc này, chị đã nhận ra, làm cán bộ, phải miệng nói tay làm và làm bằng được, thì vận động chị em việc gì cũng xuôi. Thế nên, chị gắng cùng chồng thu vén phát triển kinh tế gia đình, chăm lo con cái học hành đến nơi đến chốn, đưa gia đình mình vượt lên thành một hộ khá ở Na Ngá. Lo nhiều việc nhà nhưng vẫn không một chút buông xuôi việc đoàn thể! Chị đã bao đêm, bao ngày lăn lộn vận động, tuyên truyền, chia sẻ kinh nghiệm, lập tổ hội phụ nữ góp vốn giúp nhau làm ăn, tín chấp vay vốn Ngân hàng Chính sách... sôi nổi nhiều cách, nhiều hướng, cánh đàn ông Na Ngá dần bị thuyết phục bởi sự vào cuộc hưởng ứng tích cực của cánh “quân của bà Hải”, nên nhà nhà đoàn kết thi đua làm ăn, áp dụng tiến bộ kỹ thuật mới trong trồng lúa, chăn nuôi... kinh tế cả bản đi lên thấy rõ. Kinh tế lên rồi, làng bản sáng cái diện mạo, phụ nữ bản lại tiếp tục “chủ công” trong xây dựng đời sống văn hóa mới ở khu dân cư. Năm 2003, Na Ngá đạt cái danh hiệu đơn vị văn hóa cấp huyện, cũng là lúc chị Hải được tín nhiệm bầu giữ chức phó bản.

Ruộng bậc thang ở Quế Phong.  Ảnh: Nhật Lân

Chính thức chung tay “vác tù và...” ở Na Ngá, bên cạnh cái lo tỷ lệ đói nghèo của bản còn cao, chị Hải còn thêm canh cánh về tệ nạn ma túy đang hoành hành, hủy hoại lớp trẻ trong bản. Khi đó, bản nhỏ này có 6 người nghiện ma túy, 1 tụ điểm mua bán sử dụng ma túy và 2 đối tượng trộm cắp. Chị Hải đã phải lăn lộn, đi đến tận nhà có người nghiện, người nghi nghiện tuyên truyền, phân tích để người dân tránh xa ma túy. Có lần, đêm mùa Đông vùng cao lạnh cắt da cắt thịt, chị Hải cuốc bộ cả một quãng đường dài để chia sẻ, vận động người nghiện, vậy mà bị người đó đuổi ra khỏi nhà.

Chị Hải không nhớ nổi bao lần mình bị người nghiện đuổi ra khỏi nhà như thế. Nhưng hôm nay bị đuổi, ngày mai chị lại đến, có hôm đến nhà không gặp, chị ngồi đợi hàng giờ để tâm tình, thuyết phục... Cứ thế, bằng sự kiên trì, tâm huyết, tinh thần trách nhiệm của một trưởng bản, phó bí thư chi bộ, chị đã cảm hoá, thuyết phục được người nghiện tự giác đi cai nghiện. Cùng với đó, chị yêu cầu Ban cán sự và các đoàn thể trong bản tổ chức tuyên truyền vận động thông qua các cuộc họp xóm, các cuộc sinh hoạt; chỉ đạo kiểm tra, kiểm soát chặt chẽ tụ điểm buôn bán sử dụng ma túy, hành vi trộm cắp. Đến nay, Na Ngá không còn người nghiện, tụ điểm ma túy được xóa; an ninh, trật tự an toàn xã hội trong bản được giữ vững.

Bên cạnh thành quả không ngờ ấy, qua 3 năm gánh vai trưởng bản, chị Lương Thị Hải đã kêu gọi sự quan tâm của trên để Na Ngá được đầu tư xây dựng Nhà Văn hóa bản trị giá 450 triệu đồng. Hiện là 1 trong 3 nhà văn hóa bản của toàn xã Mường Nọc; xây dựng sân bóng chuyền khang trang từ kêu gọi đóng góp của con em trong bản đi làm có lương. Thực hiện phương châm “Nhà nước và nhân dân cùng làm”, Na Ngá còn bê tông hóa được 750m đường giao thông nội bản, còn lại 650m nữa quyết tâm sẽ đầu tư xây dựng và hoàn thiện vào cuối năm 2013.

Cũng từ năm 2010, nữ trưởng bản Lương Thị Hải đã mạnh dạn nhận xây dựng mô hình bón phân dúi sâu cho lúa và làm mạ xúc, cấy theo dây đầu tiên của huyện Quế Phong. Năng suất lúa của Na Ngá từ đó tăng gần gấp đôi, bà con hăng hái hưởng ứng các cách làm ăn mới. Chị cũng đã vận động đàn ông trong bản thành lập được 6 tổ thợ xây đi làm nghề lúc nông nhàn, chị em tiếp tục phát huy hiệu quả các tổ cho nhau vay vốn phát triển sản xuất, chăn nuôi, đưa đời sống được cải thiện một bước. Năm 2010, Na Ngá còn 51 hộ nghèo, thì hiện chỉ còn 34/128 hộ toàn bản chủ yếu là ở các hộ có hoàn cảnh neo đơn, thiếu nhân lực lao động; bản chỉ còn 3 ngôi nhà tạm bợ đang trong kế hoạch hỗ trợ nâng cấp.

Tâm tình chuyện riêng, chị Hải cho biết, nhà nhận 8 sào ruộng lúa, làm năm 2 vụ, thu 7 tấn lúa, mỗi năm đều đều xuất chuồng 3 lứa lợn thịt, mỗi lứa 4 - 5 con. Anh sức khỏe yếu đành về làm “hậu phương” cho chị, khi rỗi việc nông thì thêm nghề mây tre đan... Con trai đầu nay xong nghĩa vụ quân sự, về phụ giúp bố và có chân trong tổ an ninh bản; con gái thứ hai là đảng viên, cán bộ văn phòng xã Hạnh Dịch, con gái út học xong đại học lấy chồng sinh sống ở Sơn La; con dâu là đảng viên cùng chi bộ... “Cả nhà 3 đảng viên, không thể không nỗ lực để gương mẫu”. Chị Hải nói vui thế, nhưng tôi cảm nhận được niềm tự hào, biết ơn đối với gia đình đầm ấm của chị.

... Sau cái bắt tay tạm biệt, trong tôi vẫn đọng lại hình ảnh người nữ trưởng bản mang theo niềm vui, niềm vinh dự từ Hội nghị điển hình người uy tín 5 tỉnh Tây bắc lần này về, bắt tay lăn lộn với phong trào, quyết tâm để Na Ngá thực hiện tốt chủ trương dồn điền, đổi thửa, xây dựng mô hình cánh đồng mẫu thành công như trăn trở mà chị đã chia sẻ...

Bài, ảnh: Đình Sâm

tin mới

Điểm tái định cư

Người dân vùng lũ Kỳ Sơn thấp thỏm chờ tái định cư

(Baonghean.vn) - Cơn lũ quét lịch sử vào tháng 10/2022 đã khiến hàng trăm hộ dân Kỳ Sơn bị mất nhà cửa. Sau gần 1 năm chờ đợi, người dân vùng lũ vẫn chưa có nơi ở mới, nhiều hộ buộc phải dựng nhà tạm để sống trong khi mùa mưa lũ lại sắp cận kề.

Lê rừng

Xã vùng cao Kỳ Sơn vào mùa thu hoạch lê rừng

(Baonghean.vn) - Những ngày này, nhiều hộ dân ở xã Tây Sơn (huyện Kỳ Sơn) đang vào mùa thu hái mắc coọc (lê rừng). Đây là một loại cây ăn quả đặc trưng của đồng bào người Mông nên rất được người mua ưa chuộng.

Lãnh đạo tỉnh Nghệ An dự Lễ khánh thành cầu dân sinh ở bản biên giới

Lãnh đạo tỉnh Nghệ An dự Lễ khánh thành cầu dân sinh ở bản biên giới

(Baonghean.vn) - Sáng 14/7, đồng chí Hoàng Nghĩa Hiếu - Phó Bí thư Tỉnh ủy tới dự Lễ khánh thành cầu dân sinh bản Phà Mựt và khởi công cầu dân sinh bản Nhôn Mai, xã Nhôn Mai, huyện Tương Dương. Đây là các công trình do lực lượng Bộ đội Biên phòng Nghệ An kêu gọi, xây dựng hỗ trợ người dân vùng biên.

Niềm vui của 35 hộ đồng bào Đan Lai ở Con Cuông

Niềm vui của 35 hộ đồng bào Đan Lai ở Con Cuông

(Baonghean.vn) - Giữa những ngày nắng gắt, 35 hộ đồng bào Đan Lai ở bản Bá Hạ, xã Thạch Ngàn, huyện Con Cuông bất ngờ đón niềm vui khi được nhận quà tặng từ đoàn công tác chính quyền các cấp và tấm lòng hảo tâm của Nhóm thiện nguyện Niềm tin.

Nghề 'bế' gừng thuê ở Na Ngoi

Nghề 'bế' gừng thuê ở Na Ngoi

(Baonghean.vn) - Gừng là một trong những loại cây trồng chủ lực ở Na Ngoi (Kỳ Sơn). Trong mùa thu hoạch gừng, lao động trên địa bàn chủ yếu đi làm ăn xa, nhiều hộ đồng bào Mông đã thuê người Thái, Khơ Mú ở các địa bàn lân cận để "bế" (thồ - PV) gừng từ nương rẫy, vận chuyển về bãi tập kết.

Hội Nguyên – điểm du lịch mới ở miền Tây Nghệ An

Hội Nguyên – điểm du lịch mới ở miền Tây Nghệ An

(Baonghean.vn) -  Được đưa vào khai thác từ năm 2022, điểm du lịch Hội Nguyên ở xã Yên Thắng, huyện Tương Dương có sức hút đối với nhiều người. Về đây, du khách được hòa mình vào sông nước, núi rừng và có được những giờ phút thư giãn, trải nghiệm thú vị.
Hơ-Mông (H’mông), Mông, Mèo: Đọc, viết sao cho đúng?

Hơ-Mông (H’mông), Mông, Mèo: Đọc, viết sao cho đúng?

(Baonghean.vn) -  Là tộc người đã định cư ở Việt Nam hơn 400 năm, với số dân gần 1,4 triệu người, đông thứ 8 trong các dân tộc ở Việt Nam, nhưng tộc danh của người Mông vẫn chưa được công chúng hiểu và đọc , viết cho đúng. Ở Việt Nam, người Mông thường được gọi là “Hơ-Mông” hoặc “Mèo” ; còn trên các văn bản viết, người ta có khi viết “H’mông”, HMông, có khi lại viết Mông, Mèo. Như vậy, đâu mới là cái tên đúng nhất về dân tộc này và vì sao lại có những cách gọi , đọc, viết khác nhau như vậy? Bài viết dưới đây của một người Mông giải thích rõ về điều này.
Mùa nước đổ dưới chân Puxailaileng

Mùa nước đổ dưới chân Puxailaileng

(Baonghean.vn) - Thời điểm này đang vào mùa nước đổ ở Puxailaileng. Bà con bước vào vụ sản xuất mới trên những thửa ruộng bậc thang. Cuộc sống, sinh hoạt và cảnh sắc dưới “nóc nhà” miền Tây xứ Nghệ hiện lên như tranh vẽ, làm xao xuyến bất cứ ai khi ghé thăm.
ff

'Trốn nắng' ở vùng sinh thái Con Cuông

(Baonghean.vn) - Dòng sông Giăng xanh mát, thác nước Khe Kèm như mát xa vào thân người tắm ở giữa vùng rừng Con Cuông (Nghệ An) là những điểm đến lý thú để du khách "trốn nắng" hiệu quả trong mùa Hè. Đến đây du khách còn được thưởng thức nhiều món ăn đặc sắc do đồng bào chế biến và hòa mình vào tiếng khèn, khắc luống cùng điệu múa sạp sôi động.
Động lực mới phát triển miền Tây

Động lực mới phát triển miền Tây Nghệ An

(Baonghean) - Động lực mới với chính quyền và người dân nơi miền Tây Nghệ An khi Quốc hội phê duyệt Nghị quyết về “Đề án tổng thể phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2030” và Chính phủ cũng đã ban hành nghị quyết triển khai thực hiện.
Món rêu đá ngày Tết

Hấp dẫn, thơm ngon món mọc rêu đáy sông gói lá chuối ngày Tết

(Baonghean) - Từ nhiều đời nay, rêu đá ở dưới đáy các sông, suối trên thượng nguồn sông Lam được người dân miền núi xứ Nghệ xem như một loại thực phẩm phục vụ đời sống hằng ngày. Đặc biệt đối với đồng bào người Thái, rêu đá còn được dùng để chế biến ra nhiều món ăn truyền thống, ngon và đặc sắc trong dịp lễ, Tết.
Người có uy tín vùng đồng bào DTTS.

Tuyên dương 200 người có uy tín tiêu biểu vùng đồng bào DTTS ở Nghệ An

(Baonghean.vn) - Những người có uy tín trong đồng bào các dân tộc thiểu số đã phát huy vai trò tích cực, có nhiều đóng góp cho công cuộc xây dựng hệ thống chính trị, phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo an ninh, quốc phòng của tỉnh nói chung và các huyện miền núi nói riêng. Họ chính là cầu nối giữa Đảng, chính quyền với đồng bào các DTTS, nhân dân vùng miền núi.
ảnh đại diện ý kiến

Những thủ lĩnh nơi bản làng miền Tây xứ Nghệ

(Baonghean.vn) - Người có uy tín vùng đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) luôn tiên phong, đi đầu trong việc thực hiện các chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước; tuyên truyền, vận động đồng bào áp dụng các tiến bộ KHKT vào sản xuất, chăn nuôi; giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa tốt đẹp, xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc. Về dự Hội nghị tuyên dương người có uy tín tiêu biểu trong vùng đồng bào DTTS tỉnh Nghệ An lần thứ 2, năm 2019 diễn ra vào chiều 15/10, các đại biểu gửi gắm nhiều tâm nguyện từ thực tiễn.
Có không gian vừa thoáng mát, vừa yên tĩnh dường như đã tạo cảm hứng đọc sách cho các em học sinh

Dãy nhà chờ độc đáo cho giáo viên và học sinh vùng cao Nghệ An

(Baonghean.vn) - Điểm Trường Tiểu học bản Khổi, thuộc Trường Tiểu học Tam Thái (Tương Dương - Nghệ An) chỉ có 2 phòng học, không có phòng chờ cho giáo viên và phòng đọc sách cho học sinh. Phụ huynh nơi đây đã cùng nhau góp tre, nứa, lá cọ để dựng lên những nhà chờ đẹp mắt, thân thiện.
học sinh tựu trường

Những đứa trẻ người Mông ở Nghệ An rời bản, xuống núi đến trường

(Baonghean.vn) - Cuộc sống vất vả đã “cuốn” những đứa trẻ người Mông ở Tri Lễ (Quế Phong) sớm lên nương, vào rẫy... Tuy nhiên năm gần đây, nhận thức người dân được nâng lên, người Mông đã xem việc đưa trẻ xuống núi theo học là để tiếp thu kiến thức mới, góp phần nâng cao cuộc sống, xây dựng bản làng.
Trải nghiệm chợ phiên vùng cao Tương Dương với các loại rau củ độc đáo

Trải nghiệm chợ phiên vùng cao Tương Dương với các loại rau củ độc đáo

(Baonghean.vn) - Đã từ lâu người dân khắp nơi đều biết đến chợ phiên Tam Thái (Tương Dương) là phiên chợ chuyên bày bán rất nhiều loại rau, củ, quả do bà con tự trồng hoặc thu hái ở trên nương rẫy hay khe suối. Đây không chỉ là những loại nông sản "sạch" mà còn là những vị thuốc rất tốt cho sức khỏe, nên được người dân rất ưa chuộng.
Hoạt động của bộ phận một cửa tại Chi cục thuế huyện Tương Dương. Ảnh: Phương Thúy

Huyện có 5 dự án thủy điện ở Nghệ An kiến nghị trích nguồn thuế cho địa phương

(Baonghean.vn) - Trên địa bàn huyện Tương Dương (Nghệ An) hiện có 5 dự án thủy điện nhưng việc thu thuế lại không thuộc trách nhiệm của huyện. Do đó, huyện vùng cao này đề nghị có chính sách nhằm trích lại một phần kinh phí từ nguồn thu thuế các công trình thủy điện trên địa bàn cho địa phương.