Nhớ giàn thiên lý

(Baonghean) - “Tội nghiệp thằng bé cứ nhớ thương mãi quê nhà, giàn thiên lý đã xa đã rời xa…”, giai điệu nhẹ nhàng, êm ái vang lên từ góc quán nhỏ khiến tôi nhớ đến hình ảnh về một ngày chưa xa, ngày mà gia đình tôi còn ở trong ngôi nhà cũ, ngôi nhà ngói ba gian được bao bọc bởi bóng mát của vô số loại cây. Phía sau nhà là cái giếng mà tôi không biết có từ bao giờ, chỉ biết, khi tôi lớn lên, cái giếng này đã cũ kỹ lắm rồi, thành giếng có chỗ đã mòn hẳn xuống, khiến cha tôi phải lấy xi măng đắp cho cao lên. Và phía trên, cha làm một cái giàn, khác với giàn mướp ngoài sân hay giàn bí xanh ngoài vườn được làm từ tre nứa, cái giàn này được làm bằng sợi thép gai đan thưa nhưng chắc chắn. Cha tôi nói, “làm cái giàn này cho chắc chắn, vả lại, cây thiên lý sống quanh năm chứ không như mướp và bí”.

Vậy là trên cái giếng đó luôn luôn có những dải thiên lý xanh rì trải từ năm này qua năm khác.

Tôi vẫn nhớ những sớm mùa hè, nắng xiên qua giàn thiên lý thành những đốm hoa nắng li ti, nhảy múa trong chiếc chậu gang to dùng để giặt quần áo. Ngày đó, tôi nhìn theo đám hoa nắng soi xuống sân giếng hay xuống mặt nước đầy trong chậu mà không hề nghĩ rằng, sẽ có ngày mình vương vấn thứ hoa này đến vậy. 

Cây thiên lý dễ sống lắm, chỉ cần một cành nhỏ cắt ra từ thân cây, cắm xuống chỗ đất ẩm ướt, thường là những khe nước chảy bên cạnh giếng, ít ngày sau đã nhú mầm xanh nơi chét lá cũ rồi. Dễ sống, dễ chăm, nên thiên lý cũng dễ ra hoa. Thiên lý chỉ cần tưới nước mà không cần phải phân bón hay xới đất gì cả, chỉ vài tháng sau, từ nhành cây nhỏ xíu mới mang về, thân cây thiên lý đã vươn lên tận giàn rồi, vừa lên vừa ra hoa chứ thiên lý không đợi đến lúc cành lá xum xuê, tươi tốt mới ra hoa như các loài cây khác. 

Lúc này, thân cây đã cuộn tròn quấn vào những sợi dây thép gai, những ngọn non mơn mởn vươn ra ngoài để đón tia nắng mặt trời, những lá non hình trái tim he hé mở như chính lứa tuổi thần tiên của tôi ngày đó. Chỉ mới là những sợi mảnh mai vừa vươn lên từ bùn đất vậy thôi, nhưng thiên lý đã đơm hoa rồi, những chùm hoa vàng ươm như những chùm đèn lồng tuyệt đẹp xen lẫn với những búp non múp míp khiến một đứa trẻ như tôi nhiều lúc thắc mắc, tự hỏi “sao lá hình trái tim mà hoa lại hình ngôi sao?”. 

Mang danh là hoa, nhưng thiên lý không bao giờ được nâng niu cắt tỉa để trang trí cho những phòng khách sang trọng, đơn giản bởi vì hoa thiên lý là một loài hoa có thể chế biến được nhiều món ăn ngon.

Những ngày xa xưa ấy, tôi vẫn thường hái những chùm hoa thiên lý vàng ươm, thả vào chiếc rổ tre nho nhỏ, rồi đưa vào cho mẹ nấu canh. Món canh mà cả gia đình tôi thích nhất là canh hoa thiên lý nấu với cua đồng. Vị béo của riêu cua cộng với vị ngọt bùi và xen lẫn mùi thơm dịu nhẹ của hoa thiên lý, ăn một lần rồi nhỡ mãi. Những lúc bận rộn, không có thời gian giã cua, mẹ lại nấu canh thiên lý với tép khô. Hay những hôm nhà có khách quý, mẹ mua vài lạng thịt bò về xào với hoa thiên lý để đãi khách, và đĩa thịt bò xào hoa thiên lý trở thành món ăn sang trọng nhất trong mâm cơm hôm đó. Dù bất kể được nấu với thức gì đi nữa thì mùi thơm dịu nhẹ và vị ngọt bùi của hoa thiên lý vẫn không hề bị lẫn lộn. Hồi đó, bà nội tôi đã già yếu, bệnh mất ngủ của bà nhiều phen khiến cả nhà lo lắng, mẹ tôi hái một nắm hoa thiên lý và dăm chiếc lá dâu nấu nước cho bà uống, chỉ ít ngày sau, bà ăn và ngủ bình thường. Vì những lý do đó, mẹ tôi quý giàn thiên lý lắm, mẹ dặn các chị em chúng tôi mỗi khi vo gạo thì đổ nước vào gốc cây, đừng tưới những loại nước bẩn khác. Bởi vậy, giàn thiên lý nơi sân giếng nhà tôi luôn xanh tốt và ra hoa quanh năm. Cũng nhờ vậy, bữa cơm của gia đình tôi luôn có sự “hiện diện” của hoa thiên lý.

Giờ đây, những lúc đi chợ, nhìn rổ hoa thiên lý còn ướt đẫm sương đêm, nằm khiêm nhường bên những thức rau quê khác, tôi lại thèm một bát canh cua đồng nấu với hoa thiên lý của mẹ vô cùng,...

Nghe bài hát ngoại quốc trong góc quán nhỏ, tôi lại liên tưởng đến câu ca dao mà ngày xưa mẹ tôi vẫn hay ngâm:

“Tóc em dài, em cài hoa thiên lý

Miệng em cười, anh để ý anh thương”…

Phương Ngọc

Tin mới

Lệnh động viên và kế hoạch sáp nhập 4 tỉnh – “Canh bạc” của Tổng thống Putin?

Lệnh động viên và kế hoạch sáp nhập 4 tỉnh – “Canh bạc” của Tổng thống Putin?

(Baonghean.vn) - Những ngày gần đây, quyết định của Tổng thống Nga Vladimir Putin đã chiếm trọn mọi sự quan tâm của dư luận và giới phân tích. Lệnh động viên một phần của Tổng Tư lệnh tối cao Nga Putin, và kế hoạch sáp nhập 4 vùng lãnh thổ gồm Donetsk, Lugansk, Kherson và Zaporizhzhia, dường như là thông điệp của Điện Kremlin cảnh báo các nước phương Tây về quyết tâm chiếm ưu thế của Nga, cũng như vạch lằn ranh đỏ với Ukraine và phương Tây.
Nghệ An: Thông tin nổi bật ngày 27/9

Nghệ An: Thông tin nổi bật ngày 27/9

(Baonghean.vn) -  Ủy ban Thường vụ Quốc hội tổ chức Hội nghị trực tuyến toàn quốc; Đoàn doanh nghiệp Điện tử Đài Loan khảo sát, tìm hiểu cơ hội đầu tư vào Nghệ An; Dấu ấn sáng tạo, đổi mới tại Đại hội Đoàn các cấp tỉnh Nghệ An; Dừng đôi tàu Bắc - Nam đi qua Nghệ An và nhiều chuyến bay để tránh bão Noru... là những thông tin nổi bật trong ngày 27/9.
Kỳ Sơn sơ tán khẩn cấp nhiều hộ dân do nguy cơ sạt lở đất

Kỳ Sơn sơ tán khẩn cấp nhiều hộ dân do nguy cơ sạt lở đất

(Baonghean.vn) - Do ảnh hưởng của mưa to liên tục nhiều ngày qua khiến cụm dân cư trên địa bàn huyện Kỳ Sơn xuất hiện nhiều vết rạn nứt, sụt lún mới, có nguy cơ đổ sập bất cứ lúc nào. Chính quyền và lực lượng chức năng phải sơ tán khẩn cấp các hộ dân ra khỏi khu vực nguy hiểm, nhất là trước cơn bão số 4 đang cận kề.
Cần bổ sung quy định liên quan Mặt trận Tổ quốc trong giám sát thực hiện chính sách pháp luật về đất đai

Cần bổ sung quy định liên quan Mặt trận Tổ quốc trong giám sát thực hiện chính sách pháp luật về đất đai

(Baonghean.vn) - Vừa qua, Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tổ chức hội nghị toàn quốc phản biện xã hội đối với Dự án Luật Đất đai sửa đổi; đồng thời tập hợp các ý kiến kiến nghị gửi đến cơ quan chức năng về việc cần sửa đổi, bổ sung vào Dự thảo Luật Đất đai sửa đổi các quy định liên quan vai trò, vị trí của Mặt trận Tổ quốc trong giám sát thực hiện chính sách pháp luật về đất đai.
Dấu ấn sáng tạo, đổi mới tại Đại hội Đoàn các cấp tỉnh Nghệ An

Dấu ấn sáng tạo, đổi mới tại Đại hội Đoàn các cấp tỉnh Nghệ An

(Baonghean.vn) - 1.069/1.069 đơn vị Đoàn cấp cơ sở và 35/35 đơn vị Đoàn cấp huyện ở Nghệ An tiến hành Đại hội thành công với nhiều dấu ấn sáng tạo, đổi mới. Đây đã trở thành đợt sinh hoạt chính trị sâu rộng của đoàn viên thanh niên và là sự kiện quan trọng khẳng định tinh thần dân chủ, xung kích, sáng tạo của tuổi trẻ toàn tỉnh trong tình hình mới.
Tăng cường giám sát của Quốc hội trong hoạt động phòng, chống tham nhũng, tiêu cực và lãng phí

Tăng cường giám sát của Quốc hội trong hoạt động phòng, chống tham nhũng, tiêu cực và lãng phí

(Baonghean.vn) - Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ đặc biệt lưu ý cần tăng cường giám sát của Quốc hội trong hoạt động phòng, chống tham nhũng, tiêu cực và lãng phí theo hướng triển khai các hoạt động giám sát như: Chất vấn, giám sát chuyên đề, giải trình, giám sát văn bản quy phạm pháp luật; giám sát giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân, kiến nghị của cử tri.
Văn Sỹ Chi

Dấu ấn đặc biệt của những tài năng bóng đá đất Nghệ

(Baonghean.vn) - Trong bóng đá, có những điều tưởng như ngẫu nhiên, tình cờ nhưng thực ra luôn thuộc về một quy luật tất yếu nào đó. Ví dụ cầu thủ A rất có duyên khi gặp đội bóng B, để rồi liên tục ghi bàn vào lưới đội bóng đó, trong khi với những đội bóng khác thì rất khó khăn. Cũng có câu chuyện lý thú hơn, chẳng hạn lâu nay khi thi đấu quốc tế, cầu thủ gốc Sông Lam Nghệ An (hay cầu thủ gốc Nghệ) thường ghi được những bàn thắng để đời, lưu dấu rõ nét trong sự nghiệp.
Trí tuệ nhân tạo đóng vai trò như thế nào trong quá trình chuyển đổi số?

Trí tuệ nhân tạo đóng vai trò như thế nào trong quá trình chuyển đổi số?

(Baonghean.vn) - Trí tuệ nhân tạo là một trong những công nghệ cốt lõi trong chuyển đổi số và đang giúp các doanh nghiệp mở rộng quy mô. Theo báo cáo mới nhất của Công ty Nghiên cứu thị trường Research and Markets (Mỹ), trí tuệ nhân tạo (AI) dự kiến ​​sẽ đạt tốc độ tăng trưởng kép hàng năm là 52% vào năm 2025, điều này cho thấy sự chấp nhận AI đang diễn ra nhanh chóng trong các doanh nghiệp toàn cầu.
Nghệ An xử lý hàng loạt lái xe lạng lách, đánh võng trên đường

Nghệ An xử lý hàng loạt lái xe lạng lách, đánh võng trên đường

(Baonghean.vn) - Hiện nay, tình trạng người dân vi phạm Luật Giao thông đường bộ vẫn diễn ra khá phổ biến. Đáng nói, không chỉ là những lỗi cơ bản, mà cá biệt còn có xe máy, kể cả ô tô lạng lách, đánh võng, cố tình đi sai làn… Những hành vi đó, không chỉ nguy hiểm cho bản thân, mà gây bức xúc, nguy hiểm cho các phương tiện tham gia giao thông khác.
Sau 29 năm công tác trong ngành anh đã cứu ít nhất 6 vụ xe mắc kẹt đường tàu. Ảnh: An Quỳnh

Chuyện về người chạy ngược hướng tàu

(Baonghean.vn) - Hàng chục năm gắn bó với cung đường sắt, anh Dương Văn Kiên được mọi người thân tình gọi là “người có duyên” với nguy cơ tai nạn đường sắt. Bản thân anh cũng không nhớ nổi đã bao lần mình phải chạy ngược với hướng tàu để cứu người khỏi “cửa tử”.
Đánh thức tiềm năng phát triển thương mại biên giới

Đánh thức tiềm năng phát triển thương mại biên giới

(Baonghean.vn) - Nghệ An có đường biên giới dài 419,5 km, tiếp giáp với 3 tỉnh Xiêng Khoảng, Hủa Phăn và Bôlykhămxay của nước CHDCND Lào; điều kiện này thuận lợi cho việc thông thương, phát triển kinh tế giữa Nghệ An với các địa phương nước bạn. Hơn thế nữa, đó còn là để kết nối, thông thương hàng hóa không chỉ với Lào mà còn với các nước Thái Lan, Myanmar…