Những "Cây cao bóng cả": Bài cuối - Mối dây kết nối cộng đồng

(Baonghean) - Không chỉ tích cực tham gia phong trào văn hóa - xã hội, những người cao tuổi vùng cao còn luôn thể hiện tinh thần vì cộng đồng một cách đầy trách nhiệm. Đối với các cụ, mỗi hoạt động đều có một ý nghĩa, một lời gửi gắm đến những người xung quanh về ý thức gìn giữ nếp sống cộng đồng...

Giữ nếp xưa

Bản Quang Phúc (Tam Đình - Tương Dương) nằm trên Quốc lộ 7A. Bản nhỏ của người Thái nhóm Tày Thanh này có một vài cụ còn nhớ được cách viết chữ Xư Thanh, hệ chữ viết riêng của cộng đồng Thái nhóm Tày Thanh. Trong số này, phải kể đế cụ Ngân Văn Toán, đã từng đứng lớp truyền dạy chữ viết này năm 2014. Ông còn là Chủ tịch Hội NCT xã Tam Đình. 

Cụ Ngân Văn Toán truyền dạy chữ Thái Xư Thanh...
Cụ Ngân Văn Toán truyền dạy chữ Thái Xư Thanh...
Thế nhưng, điều mà cụ ông Ngân Văn Toán quan tâm nhất là mối đoàn kết cộng đồng. Bởi theo cụ thì trước đây cộng đồng làng bản vốn rất đoàn kết. Người Thái vẫn thường nhắc nhau: “Vũng nước cũng là ao, hai nhà cũng là bản” để nói về tầm quan trọng của sự liên kết cộng đồng. Cuộc sống ngày nay khiến mỗi người có những mối quan tâm riêng, và càng ngày người ta càng trở nên xa rời cộng đồng. Lớp trẻ lớn lên, người đi học, người đi làm, một năm chỉ có năm thì mười họa ở nhà nên ít có điều kiện sum họp với bản làng. Phần thì những hoạt động trong thôn bản như làm nhà, cưới hỏi... cũng dần ít tính cộng đồng hơn. Đó là điều tất yếu của sự biến đổi xa hội. Thế nhưng, đối với những người cao tuổi, dù là ở thời nào mối đoàn kết cộng đồng vẫn rất quan trọng trong đời sống văn hóa của bản mường.  

Cụ Toán thường có một cách khá đặc biệt trong việc gìn giữ tính cộng đồng trong làng bản. Cụ không chỉ giỏi chữ Thái mà còn được biết đến là một nghệ nhân hát khắp và thổi khén bè rất hay. Vào dịp làng bản có đám cưới, cụ lại vác chiếc khèn bè đến. Thế là đám cưới trở thành hội hát đối đáp khiến những thanh niên trẻ trong bản cũng thích mê.

Cụ Toán còn được biết đến là người còn nhớ được những truyện cổ tích dân gian và truyện thơ của người Thái như “Tống Trân - Cúc Hoa”, “Chắn Táy - Má Nhúi”. Đó là những câu chuyện có tính giáo dục về ý thức cộng đồng. Cụ Toán vẫn thường kể lại những câu chuyên này cho các cháu nhỏ trong gia đình cùng nghe để thế hệ sau không quên những câu chuyện đẹp về tình người và tình yêu thương cộng đồng. Cụ Toán cho biết, cụ làm vậy với mục đích “kéo” mọi người xích lại gần nhau hơn và vì thế mà mối dây đoàn kết cộng đồng luôn bền chặt... 

...và trong điệu khèn bè.
...và trong điệu khèn bè.

Vườn cây tập thể

Phong trào “Vườn cây tập thể” của Chi hội NCT bản Vẽ (Yên Na - Tương Dương), nghe qua tưởng như đó chỉ đơn thuần là mô hình kinh tế, thế nhưng những điều mà những “cây cao bóng cả” nơi đây gửi gắm vào phong trào này lại sâu sắc hơn thế. 

Đều đã có tuổi, những hội viên Hội NCT bản Vẽ vẫn hăng say với phong trào lao động tập thể. Không chỉ lao động vì mục tiêu gây quỹ sinh hoạt hội, các cụ ông, cụ bà còn muốn nhắc nhở con cháu không quên phong trào lao động tập thể từ thời bao cấp vẫn còn ý nghĩa trong cuộc sống cộng đồng hôm nay.

Một ngày thu nắng đẹp, đi trên con đường lên lòng hồ Thủy điện Bản Vẽ (xã Yên Na - Tương Dương), chúng tôi gặp hàng chục cụ phụ lão mang gùi, tay cầm chiếc “hép” (công cụ cắt lúa có chấu, nhỏ như cái dao nhíp của người vùng cao). Không khí buổi làm việc diễn ra rôm rả. Hỏi ra mới biết các cụ ông, cụ bà đang... lên nương gặt lúa.

Như hiểu được “cái bụng” chúng tôi đang phân vân, một cụ bà thẽ thọt: Các cụ đang đi “làm việc tập thể” để gây quỹ. Trong cuộc họp đầu năm 2014, chi hội quyết định phải xây dựng một vườn cây của đoàn thể mình. Bàn đi tính lại các cụ cao tuổi thống nhất trồng xoan, một loại cây phổ biến, dễ trồng, cũng dễ chăm sóc. Sau này chặt cây đem bán, số tiền thu được sẽ cho vào quỹ hoạt động của chi hội, để các cụ có cái thăm nhau khi đau ốm hay khi cần tổ chức các hoạt động văn hóa, xã hội của chi hội cũng chẳng cần phải ngửa tay xin con cháu nữa.

Bàn xong thì làm ngay. Chi hội được Ban Quản lý bản đồng ý nhường cho một phần trong quỹ đất sản xuất của bản để làm vườn cây. Cũng hăng hái chẳng kém gì cánh thanh niên, các cụ cao tuổi cầm dao lên rừng ngay. Chỉ trong một ngày cái đám nương trồng xoan đã hình thành. Sau khi đốt rẫy, trồng cây xoan lên rồi các cụ trồng lúa rẫy xen vào khỏi phí đất, lại đỡ phải dọn cỏ. Đúng là những người sống lâu, giàu kinh nghiệm thường có những việc làm hay. Khi cây xoan vừa bén rễ, lên xanh cũng là lúc thu hoạch lúa. Thấy lúa chín vàng xuộm trên rẫy, các cụ cao tuổi bản Vẽ bảo nhau đi thu hoạch về để chia nhau cho có gạo mới, vừa để bán lấy tiền làm quỹ hoạt động hội.  

Nhưng ý nghĩa thực sự mà các cụ cao tuổi gửi gắm vào những vườn cây tập thể này có vẻ sâu xa hơn mục đích kinh tế của nó. Bà Lương Thị Huynh, Bí thư Chi bộ bản Vẽ cho biết: Thực ra, nếu chỉ vì nguồn quỹ mỗi năm một cụ góp vài ba chục nghìn để hoạt động hội thì chẳng lẽ con cháu lại không giúp được. Các cụ đều đã già cả, chẳng làm được bao nhiêu nữa nhưng điều quan trọng là họ muốn khơi gợi lại trong thế hệ trẻ ngày nay tinh thần lao động tập thể có từ thời kỳ bao cấp. Thời ấy đang khó khăn, có nhiều công việc không thể làm một mình, phải cần đến tập thể. Đối với nhiều cộng việc trong cuộc sống hôm nay vẫn rất cần đến sự chung tay của cả cộng đồng như làm nhà, làm các công trình đường sá... Thế nhưng, theo ông Vi Thanh Nghệ, Chi hội phó Hội NCT bản Vẽ thì vì nhiều lý do giới trẻ ngày nay đã không còn quan tâm nhiều đến công việc tập thể. “Ngoài mục đích gây quỹ, chúng tôi còn muốn nhắc nhở cho con cháu ngày nay hiểu về cái hay của việc quản lý tập thể thời bao cấp”, ông Nghệ nói thêm.

Dù là bằng cách này hay cách khác, những hoạt động của những người cao tuổi vùng cao trong lĩnh vực văn hóa hay xã hội đều ẩn chứa những thông điệp tích cực. Nói về phong trào văn hóa và hoạt động xã hội của họ ở vùng cao, cụ ông Dương Phước, Chủ tịch Hội NCT Thị trấn Con Cuông (huyện Con Cuông) cho biết: “Dù là lĩnh vực nào thì các cụ ông, cụ bà vùng cao vẫn luôn là những người gương mẫu”. Thế nhưng, những việc làm tích cực của các cụ còn hơn cả sự “gương mẫu”. Đó là những mối dây kết nối cộng đồng!

Hữu Vi

Tin mới

Huyện Con Cuông huy động máy móc xử lý điểm sạt lở Dốc Chó. Ảnh: Bảo Hân

Dốc Chó sạt lở, Quốc lộ 7 tiếp tục bị chia cắt

(Baonghean.vn) - Do ảnh hưởng của hoàn lưu bão số 4 gây mưa lớn ở huyện Con Cuông, Quốc lộ 7 đoạn qua Dốc Chó tiếp tục bị sạt lở gây ách tắc giao thông. Hiện các phương tiện chưa thể lưu thông do đất, đá từ phía ta luy dương tiếp tục sụt xuống với khối lượng lớn.
Từng bước xây dựng hình mẫu thanh niên Nghệ An trong thời đại mới theo hướng văn minh, hiện đại, nghĩa tình

Từng bước xây dựng hình mẫu thanh niên Nghệ An trong thời đại mới theo hướng văn minh, hiện đại, nghĩa tình

(Baonghean.vn) - Bí thư Tỉnh ủy Nghệ An Thái Thanh Quý nhấn mạnh và gợi mở mỗi tổ chức đoàn, mỗi đoàn viên, thanh niên của tỉnh cần nhân rộng, lan tỏa từng hành động đẹp, từng cử chỉ tốt để từng bước xây dựng hình mẫu thanh niên Nghệ An trong thời đại mới theo hướng văn minh, hiện đại, nghĩa tình. 
Gửi gắm của Bí thư Trung ương Đoàn Ngô Văn Cương tới tuổi trẻ Nghệ An

Gửi gắm của Bí thư Trung ương Đoàn Ngô Văn Cương tới tuổi trẻ Nghệ An

(Baonghean.vn) - Sáng 2/10, tại phiên trọng thể Đại hội Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh tỉnh Nghệ An lần thứ XVIII, nhiệm kỳ 2022 - 2027, đồng chí Ngô Văn Cương - Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đoàn, Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương Đoàn đã có bài phát biểu quan trọng với nhiều thông điệp ý nghĩa gửi gắm tới tuổi trẻ Nghệ An trong nhiệm kỳ mới. Báo Nghệ An xin giới thiệu toàn văn bài phát biểu của đồng chí Ngô Văn Cương tại Đại hội. 
Sẻ chia với những gia đình đặc biệt khó khăn

Sẻ chia với những gia đình đặc biệt khó khăn

(Baonghean.vn) - Sau khi trao quà hỗ trợ 50 triệu đồng đến hai hộ gia đình đặc biệt khó khăn ở huyện Nam Đàn và Hưng Nguyên trong chiều 1/10, mọi người ra về nhưng lòng vẫn còn mãi day dứt trước những gì mắt thấy tai nghe. Mong sao, sự hỗ trợ của những tấm lòng sẻ chia sẽ góp thêm niềm tin, nghị lực để các thành viên của các gia đình sẽ tiếp tục vững vàng trước mưa bão của cuộc đời.
Để đảng viên thực hiện đầy đủ trách nhiệm nơi cư trú

Để đảng viên thực hiện đầy đủ trách nhiệm nơi cư trú

(Baonghean.vn) - Trách nhiệm, nhiệm vụ của đảng viên đang công tác ở nơi cư trú được cụ thể hoá bằng 7 nhiệm vụ tại Quy định số 213 của Bộ Chính trị. Tuy nhiên, thực tiễn vẫn còn đảng viên ít tham gia sinh hoạt và các phong trào ở khu dân cư, thậm chí việc lấy giấy nhận xét chi uỷ nơi cư trú cũng còn nhờ người thân đến bí thư chi bộ xin xác nhận.
Liệu xe điện có bền như xe chạy xăng không?

Liệu xe điện có bền như xe chạy xăng không?

Khi so sánh nhanh với xe xăng, xe điện nhìn chung có nhiều ưu điểm hơn. Tuy vậy, nhiều người đặt câu hỏi liệu thời gian sử dụng xe điện có thể kéo dài như xe xăng hay không. Bài viết dưới đây sẽ trả lời câu hỏi này.
Lũ quét ầm ầm tràn qua thị trấn Mường Xén

Lũ quét ầm ầm tràn qua thị trấn Mường Xén

(Baonghean.vn) - Các đợt mưa lớn trong những ngày vừa qua khiến cho nước sông suối ở thượng lên nhanh. Bắt đầu từ rạng sáng nay (2/10) tại một số địa bàn thuộc huyện rẻo cao Kỳ Sơn lũ quét đã ầm ầm đổ về. Đặc biệt, tại thị trấn Mường Xén, dòng nước cùng bùn đất đã ào ạt dồn về từ xã Tà Cạ, Tây Sơn khiến nhiều tài sản của người dân bị cuốn trôi. 
Lũ quét kinh hoàng ở Kỳ Sơn

Lũ quét kinh hoàng ở Kỳ Sơn

(Baonghean.vn) - Lũ quét xảy ra từ 2h sáng nay 2/10 tại địa bàn xã Tà Cạ và khu vực thị trấn Mường Xén của huyện Kỳ Sơn. Thông tin nhanh đã có 3 nhà dân bị sập, nhiều xe cộ bị trôi.
Bão ra…hồn bão

Bão ra…hồn bão

(Baonghean.vn) - Bão là hiện tượng cực đoan của thời tiết đặc biệt nguy hiểm. Tuy nhiên ngoài những cơn bão nhiệt đới thường thấy còn có những cơn bão khác như bão tuyết , bão cát , bão bụi ... Và bây giờ là bão giá, bão mạng, và tất nhiên với mỗi chúng ta còn có cả những cơn giông tố cuộc đời…
HLV Vũ Hồng Việt tiếp tục có chiến thắng thứ 3/4 trận dẫn dắt Nam Định.

Thắng đậm Bình Dương, Hà Nội FC 'nhấn ga' đến ngôi vô địch; Đánh bại Hà Tĩnh, Nam Định trút bỏ lo âu trong cuộc đua trụ hạng

(Baonghean.vn) - Hà Nội FC đã tận dụng rất tốt thời cơ để nới rộng khoảng cách về điểm số, khi đánh bại B.Bình Dương bằng tỷ số rất đậm trên sân nhà Hàng Đẫy; Trận chung kết ngược giữa Nam Định vs Hà Tĩnh đã kết thúc theo cái cách không ai ngờ tới khi đội chủ nhà đã thắng cách biệt đối thủ, nhờ đó trút bỏ cả tấn âu lo trong cuộc đua trụ hạng. Đó là những thông tin thể thao nổi bật trong 24h qua.