Nữ chiến sỹ cách mạng Nguyễn Thị Tích

(Baonghean) Những ngày cuối năm 2011, tôi lên làng Phan, tổng Thông Lạng (nay là xóm 8, xã Hưng Tân, huyện Hưng Nguyên), được nghe câu chuyện về cụ Nguyễn Thị Tích - chiến sỹ hoạt động cách mạng được gặp đồng chí Lý Thụy (Bác Hồ) năm 1931, ở Trung Quốc.

Tại ngôi từ đường họ  Nguyễn, tôi bắt gặp tấm ảnh cụ Nguyễn Thị  Tích lồng trong khung kính trang trọng. Tôi thắp nén hương thơm lên bàn thờ gia tiên viếng cụ. Ngồi bên bộ  bàn ghế đơn sơ tại nhà ngang, cụ Nguyễn Trọng Ái kể: Cụ Tích sinh năm 1916, còn có tên là Hoàng Lệ Minh, Lý Phương Thuận, Ngô  ứng Thuận, Lý Tiểu Muội, trong một gia đình có  truyền thống yêu nước, hiếu học. Cha của cụ là  Nguyễn Trọng Quyến, sớm giác ngộ cách mạng.

Khi lên 9 tuổi (năm 1924), cụ Tích được người cha gửi nhờ  một chiến sỹ yêu nước tên là Cố Khôn, đi theo đoàn thanh niên xuất dương. Lúc bấy giờ theo tiếng gọi của cụ Phan Bội Châu thanh niên xứ  Nghệ đã vượt núi băng rừng ra nước ngoài hoạt  động. Cụ Tích rời gia đình sang Lào để học chữ, lớp học này có 5 người do đồng chí Vũ  Tùng thay mặt đoàn thể phụ trách, sau đó cụ lại được đoàn thể đưa sang Xiêm học tại trường Hoa anh học hiệu.

Nữ chiến sỹ cách mạng Nguyễn Thị Tích ảnh 1

Một năm sau, cụ  được đưa sang Quảng Châu (Trung Quốc) học tại Trường Trung Sơn tiểu học với tên mới là Ngô Ứng Thuận. Tốt nghiệp cụ được đoàn thể phân công làm việc tại cơ quan bí mật của chi bộ hải ngoại của Đảng ta, do đồng chí Phùng Chí  Kiên phụ trách. Một thời gian sau, cụ được  đồng chí Lý Thụy bố thí vào làm công  nhân ở Nhà máy Điện Kỳ và được kết nạp vào Đảng Cộng sản Trung Quốc. (1)


Tháng 4/1931, cụ Nguyễn Thị  Tích được giao nhiệm vụ giúp việc trong cơ quan của Việt Nam cách mạng thanh niên ở Hồng Kông với vai trò là người dịch tài liệu và làm giao liên. Lúc này, cụ mang tên mới là Lý Phương Thuận, với lý lịch người Nam Kinh (Trung Quốc) là  cháu của Tống Văn Sơ (Bác Hồ).


Sáng sớm ngày 6/6/1931, cánh cửa nhà số 186 phố Tam Lung (Hồng Kông) bị  đập mạnh. Ông Tống (Tống Văn Sơ) ra mở cửa. “Ông Là Tống Văn Sơ?” – Người sỹ quan Anh hỏi vừa đưa mắt cho đám cảnh sát tùy tùng. “Vâng, các ông cần gì?”. Ông Tống Văn Sơ, ông chính là Nguyễn Ái Quốc, tội nhân vắng mặt ở  Đông Dương, ông bị bắt!”. (2)


Cùng bị bắt với Tống Văn Sơ còn có Lý Phương Thuận. Trong phiên tòa xét xử Tống Văn Sơ lần thứ nhất (31/7/1931), Lý Phương Thuận được tha vì không đủ chứng cớ buộc tội. Biết Lý Phương Thuận khó thoát khỏi bủa vây của bọn mật thám, từ trong nhà  giam, Tống Văn Sơ đã bí mật viết thư giao cho Phương Thuận đưa đến Cường Để đang lánh nạn ở Nhật Bản. (Ông được cụ Phan Bội Châu bố trí làm Hội trưởng Duy Tân hội). Lý  Phương Thuận ở nhờ Cường Để một thời gian thì phải trở về Quảng Châu, vì Cường Để bị Nhật trục xuất. Sợ bị lộ, cụ  Lý Phương Thuận đến Thượng Hải rồi lại về  Quế Châu. Do bị mất liên lạc với đoàn thể, cụ làm nhiều nghề để sinh sống.


Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thành công, nghe tin nước nhà độc lập, cụ Lý Phương Thuận vội trở về Tổ quốc. Đến Thủ  đô Hà Nội, vào nhà người quen là Tống Minh Phương, Lý Phương Thuận thấy gia đình treo cờ  Tổ quốc và ảnh Chủ tịch Hồ Chí  Minh, cụ bàng hoàng xúc động nhận ra ngay là  đồng chí Tống Văn Sơ!


Chiều hôm ấy, Chủ tịch Hồ Chí Minh gọi đồng chí Lê Giản, Tổng giám đốc Nha Công an Trung ương đến. Người đưa tay về phía Lý Phương Thuận và nói: “Đây là cô Hoàng Lệ Minh, người đã từng trải hoạt động bí mật có nhiều kinh nghiệm. Chú  rất cần những cán bộ như thế này tìm hiểu và đối phó với bọn Tưởng”… Hoàng Lệ  Minh nhận nhiệm vụ đặc biệt trong vai trò một người tiếp viên bàn tại khách sạn Thăng Long trước ga Hà Nội, nơi bọn Tưởng chiếm làm nơi ở. Trần Lung, người trực tiếp sử dụng Hoàng Lệ Minh phục vụ cho công tác trinh sát nắm tình hình âm mưu thủ đoạn của giặc Tưởng, về sau làm đến chức Cục trưởng Cục Hình sự Bộ Công an. Cụ  Nguyễn Thị Tích - Hoàng Lệ Minh hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao, sau đó trở thành người bạn đời của Trần Lung. Hai ông bà có một gia đình hạnh phúc tại Hà Nội. Cụ qua đời vào ngày 12/12/1995… (3)

____________

(1) – Lời kể của cụ  Nguyễn Trọng Ái, 80 tuổi, xóm 9 – Hưng Tân, Hưng Nguyên

(2) – Nguyễn Ái Quốc trên đường về nước (Thanh Đạm), NXB chính trị  Quốc gia – NXB Nghệ An, 1994 tr.137

(3) – Địa chí văn hóa Hưng Nguyên, Ninh Viết Giao, Thái Huy Bích, NXB Khoa học xã  hội, Hà Nội, 2009, tr.751 

Phạm Xuân Thành

Tin mới

Tạp văn: Bêu nắng (Lê Hồng Tuân)- Phần 10: Thằng bôm bốp

Tạp văn: Bêu nắng (Lê Hồng Tuân)- Phần 10: Thằng bôm bốp

(Baonghean.vn) -Trong chương trình đêm nay, trân trọng gửi tới quý thính giả tạp văn Thằng bôm bốp của tác giả Lê Hồng Tuân. Tạp văn được trích trong cuốn Bêu nắng, đã được xuất bản và nhận được sự đón nhận nồng nhiệt của đông đảo độc giả. Mời quý thính giả lắng nghe qua giọng đọc Huyền Nga.
Nghệ An: Thông tin nổi bật ngày 4/2

Nghệ An: Thông tin nổi bật ngày 4/2

(Baonghean.vn) - Gần 518 tỷ đồng hỗ trợ xây dựng nhà cho người nghèo, người có hoàn cảnh khó khăn về nhà ở; Các địa phương thăm hỏi, động viên thanh niên chuẩn bị lên đường nhập ngũ; Khám xét Trung tâm Đăng kiểm xe cơ giới... là những nội dung chính trong ngày 4/2.
Tập đoàn TH, Ngân hàng Bắc Á đã thông qua Quỹ Vì Tầm Vóc Việt ủng hộ 10 tỷ đồng để hỗ trợ xây dựng 200 căn nhà. Ảnh: Thành Duy

Góp sức vì những ngôi nhà cho người nghèo ở Nghệ An

(Baonghean.vn) - Ngày 4/2/2023, tại Lễ Phát động Chương trình vận động, hỗ trợ xây dựng nhà cho người nghèo, người có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn tỉnh Nghệ An, Tập đoàn TH, Ngân hàng Bắc Á đã thông qua Quỹ Vì tầm vóc Việt ủng hộ 10 tỷ đồng để hỗ trợ xây dựng 200 căn nhà.
VinaPhone

Sớm khắc phục tình trạng chập chờn mạng VinaPhone

(Baonghean.vn) - Đại diện VNPT Nghệ An cho biết, hiện nay, lượng lớn thuê bao trên địa bàn đã hoạt động trở lại bình thường. Đối với các khách hàng vẫn gặp sự cố về sóng, mạng thì có thể liên hệ với đơn vị để kỹ thuật xử lý trong thời gian sớm nhất.
75 năm son sắt một lòng với Đảng

75 năm son sắt một lòng với Đảng

(Baonghean.vn) - Đầu Xuân mới, nhân dịp kỷ niệm 93 năm ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam, phóng viên có dịp gặp gỡ đảng viên lão thành Hồ Xuân Tuế (96 tuổi) tại nhà riêng ở khối 8, thị trấn Hưng Nguyên. Năm nay, cụ Tuế vừa đón nhận Huy hiệu 75 năm tuổi Đảng.
Các địa phương thăm hỏi, động viên thanh niên chuẩn bị lên đường nhập ngũ

Các địa phương thăm hỏi, động viên thanh niên chuẩn bị lên đường nhập ngũ

(Baonghean.vn) - Nhằm động viên các tân binh trước ngày lên đường xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, trong những ngày này các địa phương trên địa bàn toàn tỉnh đã tổ chức gặp mặt và thành lập các đoàn trực tiếp đến tận gia đình thăm hỏi, động viên, tặng quà các thanh niên tham gia nhập ngũ năm nay.
Video: Lễ đón nhận Bằng xếp hạng Di tích Quốc gia đặc biệt Đền thờ Vua Mai Hắc Đế

Video: Lễ đón nhận Bằng xếp hạng Di tích Quốc gia đặc biệt Đền thờ Vua Mai Hắc Đế

(Baonghean.vn) -  Cùng với kỷ niệm 1.310 năm khởi nghĩa Hoan Châu, Khai mạc Lễ hội Đền Vua Mai, Đền thờ Mai Hắc Đế vinh dự được đón nhận Bằng xếp hạng di tích Quốc gia đặc biệt. Đây là sự kiện hết sức ý nghĩa, là niềm tự hào to lớn đối với Đảng bộ, chính quyền và nhân dân tỉnh Nghệ An.
Huấn luyện viên Park Hang-seo hé lộ về kế hoạch mới tại Việt Nam; Kiatisuk lên tiếng trước xung đột của Hoàng Anh Gia Lai

Huấn luyện viên Park Hang-seo hé lộ về kế hoạch mới tại Việt Nam; Kiatisuk lên tiếng trước xung đột của Hoàng Anh Gia Lai

(Baonghean.vn) - Kiatisuk lên tiếng trước xung đột của Hoàng Anh Gia Lai; Man United muốn sở hữu ngôi sao của Juventus với giá… 0 đồng; Huấn luyện viên Park Hang-seo hé lộ về kế hoạch mới tại Việt Nam... là những tin tức thể thao đáng chú ý trong 24h qua.