Phát triển bền vững hoạt động thị trường chứng khoán, ổn định kênh huy động vốn cho nền kinh tế

(Baonghean) - LTS: Những năm qua, hoạt động của Sở Giao dịch chứng khoán (GDCK) TP. Hồ Chí Minh thực sự đã đưa Thị trường chứng khoán (TTCK) Việt Nam đến gần hơn với các tiêu chuẩn vận hành TTCK phát triển trong khu vực và trên thế giới. Ngày 25/7/2015, tại TP. Hồ Chí Minh, Bộ Tài Chính tổ chức lễ kỷ niệm 15 năm hoạt động của Sở GDCK Thành phố Hồ Chí Minh (HOSE), cũng là mốc 15 năm khai sinh hoạt động của TTCK Việt Nam. Buổi lễ vinh dự đón Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng về dự và chỉ đạo. Báo Nghệ An xin giới thiệu một số nội dung quanh sự kiện này. 

Ảnh minh họa
 
Khai trương và đi vào hoạt động vào ngày 20/7/2000 và giao dịch phiên đầu tiên vào ngày 28/7/2000, Trung tâm GDCK TP. Hồ Chí Minh là thị trường giao dịch chứng khoán tập trung đầu tiên của Việt Nam. Việc ra đời của Trung tâm GDCK TP. Hồ Chí Minh đã chính thức đưa TTCK Việt Nam đi vào hoạt động có tổ chức, trong mục tiêu xây dựng một kênh huy động vốn trung và dài hạn chủ đạo, hiệu quả, phục vụ phát triển kinh tế đất nước. Năm 2007, Trung tâm GDCK TP. Hồ Chí Minh chuyển đổi thành Sở GDCK TP.Hồ Chí Minh, đưa TTCK Việt Nam đến gần hơn với các tiêu chuẩn vận hành TTCK phát triển trong khu vực và trên thế giới.
 
Chiếm 88% giá trị vốn hóa thị trường cổ phiếu
 
Báo cáo của HOSE cho thấy, trong suốt 15 năm hình thành và phát triển, HOSE đã trưởng thành cùng với những bước chuyển mình ngày càng lớn mạnh của TTCK và đạt được nhiều thành quả đáng khích lệ. Đó là việc xây dựng một TTCK tập trung quy mô lớn nhất cả nước, quy tụ các DN niêm yết hàng đầu của nền kinh tế. Đến 30/6/2015, tại TP. Hồ Chí Minh đã có 303 cổ phiếu niêm yết với tổng giá trị vốn hóa thị trường đạt trên 1,1 triệu tỷ đồng, 87 công ty chứng khoán thành viên với 1,5 triệu tài khoản của nhà đầu tư. Tổng giá trị chứng khoán được mua bán, trao đổi sau 15 năm đạt 2,7 triệu tỷ đồng (112 tỷ chứng khoán). Vốn hóa thị trường trên HOSE chiếm 88% giá trị vốn hóa thị trường cổ phiếu cả nước, giao dịch bình quân/ngày trong năm 2014 đạt hơn 2.100 tỷ đồng, chiếm 70% giá trị giao dịch trên cả hai sàn HNX và HOSE.
 
Bên cạnh 300 cổ phiếu, HOSE còn niêm yết và giao dịch 1 chứng chỉ quỹ ETF, 38 trái phiếu công ty và chính quyền địa phương. Các công ty niêm yết trên HOSE là các công ty lớn, đầu ngành với giá trị vốn hóa trung bình 1 DN đạt 3.600 tỷ đồng, có hoạt động kinh doanh tăng trưởng ổn định. Ba nhóm hàng có tỷ trọng lớn nhất trên thị trường là tài chính ngân hàng bảo hiểm, công nghiệp chế biến chế tạo, sản xuất và phân phối điện. 6 ngân hàng thương mại hàng đầu của Việt Nam cũng đang niêm yết và giao dịch trên HOSE.
 
Tăng sức cạnh tranh và hiệu quả hoạt động 
 
Theo HOSE, kể từ khi tham gia niêm yết, các DN đã huy động được một lượng vốn đáng kể để đầu tư cho các dự án mới, mở rộng SX-KD, nâng cao năng lực tài chính, tăng sức cạnh tranh và hiệu quả hoạt động. Tính bình quân, các công ty niêm yết đã tăng gấp đôi vốn điều lệ sau khi niêm yết trên TTCK, trong đó một số công ty có mức tăng vốn điều lệ cao tới 1.718%. Trong lĩnh vực ngân hàng, Sacombank tăng 554% vốn điều lệ kể từ khi niêm yết vào năm 2006, trong khi đó, Vietcombank tăng 120%. Việc cổ phần hóa và niêm yết của các ngân hàng, đặc biệt là ngân hàng quốc doanh, đã góp phần thực hiện thành công việc tái cấu trúc hệ thống ngân hàng trong chương trình tái cấu trúc nền kinh tế của Chính phủ. HOSE cũng đã thực hiện 367 cuộc đấu giá, trong đó đấu giá cổ phần các DNNN cổ phần hóa thực hiện từ 2005 mà khởi đầu là đấu giá Công ty sữa Việt Nam Vinamilk, tổng số thu về hơn 70 nghìn tỷ đồng, mở ra một chính sách mới về đấu giá tập trung cổ phần các DNNN với giá cạnh tranh, góp phần nâng cao hiệu quả tiến trình cổ phần hóa DNNN.
 
Bảo đảm tính minh bạch, công bằng của thị trường và góp phần nâng cao chất lượng quản trị công ty của các công ty niêm yết, trong quá trình hoạt động, HOSE đã phát hiện nhiều trường hợp vi phạm trong giao dịch và báo cáo UBCK xử lý, bảo đảm sự công bằng và tuân thủ pháp luật trong giao dịch trên thị trường. Đồng thời, HOSE đã giám sát chặt chẽ nghĩa vụ báo cáo, công bố thông tin của các thành viên thị trường và công ty niêm yết. Để nâng cao nhận thức về minh bạch thông tin và quản trị công ty, HOSE đã phối hợp với một số tổ chức quốc tế như OECD, các công ty kiểm toán quốc tế thường xuyên tổ chức nhiều buổi tập huấn, hội thảo khóa đào tạo về công bố thông tin, quản trị công ty và quản trị rủi ro. Đặc biệt, năm 2008 HOSE đã khởi xướng cuộc bình chọn báo cáo thường niên cho các DN niêm yết, trở thành biểu tượng cho minh bạch và quản trị công ty trên TTCK.
 
Tiên phong triển khai các phương thức giao dịch tiên tiến, các sản phẩm, dịch vụ mới. Trong 15 năm hoạt động, HOSE đã đề xuất và triển khai hàng loạt các giải pháp kỹ thuật về giao dịch, trong đó đáng chú ý là việc triển khai khớp lệnh liên tục vào năm 2007, giao dịch trực tuyến vào năm 2009, kéo dài thời gian giao dịch và triển khai lệnh thị trường vào năm 2012 đã cải thiện đáng kể thanh khoản trên thị trường. Năm 2005, HOSE đã tập trung các giải pháp phát triển thị trường cổ phiếu với việc triển khai đầu tiên phân ngành các công ty niêm yết và bộ chỉ số HOSE Index theo thông lệ quốc tế vào năm 2007 và 2012, làm cơ sở cho việc phát triển những công cụ mới như chứng chỉ quỹ hóa đổi danh mục ETFF vào tháng 10/2014. 
 
Tại buổi lễ, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng đã khẳng định, việc nâng cao năng lực cạnh tranh cho TTCK Việt Nam và các thành viên thị trường là một thách thức không nhỏ trong bối cảnh hiện nay. 15 năm hoạt động của TTCK Việt Nam đã cho thấy, đó cũng là 15 năm đất nước và nền kinh tế, TTCK có nhiều thuận lợi do công cuộc đổi mới đem lại, và cũng là giai đoạn cả nước gặp nhiều khó khăn. Trong điều kiện đó, sự cố gắng của toàn Đảng, toàn quân, toàn dân đã đạt được những thành tựu đáng trân trọng. Ngành Tài chính, TTCK tiếp tục phát huy những kết quả đã đạt được, ra sức khắc phục hạn chế, khó khăn để phát triển nhanh hơn, bền vững hơn, quy mô hơn, là góp phần quan trọng vào công cuộc đổi mới của đất nước. 
 
Hồng Hà