Rập khuôn hay sáng tạo?

(Baonghean) - Việc xây dựng Đề án Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo hiện đang ở giai đoạn nước rút. Bởi lẽ, chỉ còn khoảng hai năm nữa, cụ thể là sau 2015 là thời điểm ngành Giáo dục phải đổi mới toàn diện chương trình, sách giáo khoa phổ thông theo Nghị quyết của Quốc hội năm 2000. Và càng về chặng cuối, càng có nhiều ý kiến đóng góp, bàn luận và cả phản biện.

Mới đây nhất, trên các diễn đàn đã xuất hiện các ý kiến tranh luận là thời lượng giáo dục phổ thông nên ở mức độ nào, 10 năm, 11 năm hay 12 năm? Luồng ý kiến thứ nhất cho rằng, hệ thống giáo dục của chúng ta nên là 10,11 năm, luồng ý kiến thứ hai là 12 năm. Về ý kiến 10, 11 năm, thì có ưu điểm là cắt giảm thời gian học từ một đến hai năm  học, đồng nghĩa với việc đầu tư của Nhà nước và của các bậc phụ huynh sẽ giảm. Như vậy, sẽ giảm được một phần gánh nặng cho vấn đề giáo dục.

Thứ hai, nếu cắt thời gian học phổ thông sẽ tạo điều kiện cho học sinh vào học đại học sớm hơn. Phương án này có thể thực hiện được nếu chương trình học đủ sức giúp học sinh có đủ kiến thức cơ bản. Còn luồng ý kiến giữ nguyên 12 năm như hiện nay thì cho rằng, phải có ngần ấy thời gian mới đủ để giúp học sinh có được tri thức cần thiết, tiệm cận với giáo dục ở bậc cao đẳng, đại học. Hai năm cuối ở bậc giáo dục phổ thông thì bên cạnh bổ sung thêm các kiến thức cơ bản cho học sinh, cần phải thực hiện thêm vấn đề hướng nghiệp cho học sinh, trên cơ sở đó học sinh có thể biết được năng lực của mình như thế nào để phân luồng vào học nghề, học trung cấp chuyên nghiệp hoặc học cao đẳng, đại học. Tóm lại, luồng ý kiến nào cũng có những điểm hợp lý.

Có luồng ý kiến khác mang tầm vóc vĩ mô là cho rằng cần xây dựng được một triết lý giáo dục rõ ràng. Vì đến hôm nay, chúng ta vẫn chưa có được một triết lý giáo dục phù hợp, lấy đó làm kim chỉ nam để thực hiện về lâu về dài. Nghe cũng có vẻ thuyết phục. Nhưng soi rọi vào tình hình giáo dục ở bậc phổ thông và cả ở cấp bậc cao đẳng, đại học hiện nay, có thể khẳng định rằng: cách giáo dục hiện nay của chúng ta nặng tính rập khuôn, máy móc, không kích thích được tư duy sáng tạo, phát triển của người học. Sở dĩ nói như vậy là vì, ngay từ cấp bậc tiểu học, trẻ em của chúng ta đã buộc phải làm quen và tuân thủ cách giáo dục rập khuôn và hết sức máy móc. Cụ thể là các em phải học thuộc các bài văn mẫu, toán mẫu do giáo viên đưa ra mà không được có thêm bất cứ một sự sáng tạo nào. Giở vở ra,  đọc các bài làm văn của các em sẽ thấy rất rõ sự rập khuôn, máy móc đó. Như khi nói về một bác sĩ, kết thúc bài viết, các em đều viết: "Em mơ ước sau này lớn lên em là bác sĩ". Khi miêu tả về cô công nhân, câu kết thúc bài viết của các em cũng vẫn là "Em mơ ước sau này trở thành cô công nhân quét rác". Thậm chí, khi tả bà ngoại, kết thúc cũng vẫn là: “Em mơ ước sau này trở thành bà ngoại”...

Tóm lại, qua ba, bốn bài văn thì thấy khi miêu tả bất cứ một nghề nghiệp nào các em đều có câu kết luận y chang nhau theo kiểu vậy. Bởi vì, theo lời các em thì “cô giáo bảo phải làm như thế. Cứ học thuộc lòng, gặp đề nào thì cứ thế mà làm”. Từ bé, các em học sinh đã phải tiếp cận với lối học hành như thế thì khi lớn lên, tư duy của các em rất khó thoát ra khỏi cái “vòng kim cô” đó.

Do vậy, giáo dục kéo dài 10, 11 năm hay 12 năm; xây dựng triết lý giáo dục như thế nào là những vấn đề rất cần được bàn luận thấu đáo. Nhưng quan trọng hơn cả là phải xác định ngay từ đầu là lựa chọn hướng giáo dục rập khuôn, máy móc hay theo chiều hướng sáng tạo để định hướng việc xây dựng sách giáo khoa và định hình phong cách giảng dạy của giáo viên. Thực tiễn hiện nay cho thấy, những nước phát triển đứng ở hàng đầu thế giới đều là những nước có nền giáo dục kích thích cao độ óc tưởng tượng và trí sáng tạo của người học.

Vậy nền giáo dục của chúng ta nên đi theo hướng rập khuôn, máy móc hay sáng tạo?

Duy Hương

Tin mới

Nghệ An: Thông tin nổi bật ngày 3/10

Nghệ An: Thông tin nổi bật ngày 3/10

(Baonghean.vn) - Huy động lực lượng khẩn trương khắc phục hậu quả lũ ống, lũ quét ở huyện Kỳ Sơn; Toàn tỉnh vẫn còn 169 trường "đóng cửa" do ngập lụt… là những thông tin nổi bật ngày 3/10.
Đêm kinh hoàng của người dân vùng lũ quét Kỳ Sơn

Đêm kinh hoàng của người dân vùng lũ quét Kỳ Sơn

(Baonghean.vn) - Có lẽ đối với nhiều người dân tại 2 bản Hòa Sơn, Sơn Hà, xã Tà Cạ hay khối 1, thị trấn Mường Xén sẽ không bao giờ quên cái đêm mồng 1 rạng sáng mồng 2 tháng 10 kinh hoàng vừa qua. Cả một khu vực kéo dài từ khe Huồi Giảng xuống đến Quốc lộ 7A tan hoang với nhiều khối đá lớn nằm ngổn ngang, vương vãi như bị ai ném xuống...
Gian nan lội bùn, vượt nước xiết để chuyển hàng cứu trợ đến người dân vùng bị lũ quét

Gian nan lội bùn, vượt nước xiết để chuyển hàng cứu trợ đến người dân vùng bị lũ quét

(Baonghean.vn) - Trong chiều 3/10, các tổ chức, cá nhân có lòng hảo tâm đã trực tiếp đưa hàng cứu trợ đến với người dân vùng lũ tại 2 bản Sơn Hà và Hòa Sơn, xã Tà Cạ (Kỳ Sơn). Tuy nhiên, để đến với bà con, các đoàn cứu trợ rất vất vả, vì phải lội dưới nước bùn sâu và chảy xiết.
Thanh niên Nghệ An dồn sức khắc phục hậu quả sau lũ

Thanh niên Nghệ An dồn sức khắc phục hậu quả sau lũ

(Baonghean.vn) -  Để giúp người dân khắc phục hậu quả do mưa lũ, các cơ sở Đoàn - Hội của tuổi trẻ Nghệ An đã nhanh chóng thành lập các đội hình tình nguyện, phản ứng nhanh, phối hợp với chính quyền địa phương và các lực lượng chức năng dồn sức triển khai các phần việc thiết thực, hỗ trợ người dân vượt qua khó khăn trước mắt.
Thỏa thuận hoãn thực hiện hợp đồng có được hưởng bảo hiểm thất nghiệp không?

Thỏa thuận hoãn thực hiện hợp đồng có được hưởng bảo hiểm thất nghiệp không?

(Baonghean.vn) -  Câu hỏi: Người sử dụng lao động có thể thỏa thuận với người lao động để hoãn thực hiện hợp đồng không? Trong thời gian tạm hoãn thực hiện hợp đồng, người lao động có được hưởng tiền lương và các quyền lợi khác không? Công ty tôi sắp tới sẽ ngừng hoạt động 5 tháng, nếu hoãn thực hiện hợp đồng, người lao động có được hưởng bảo hiểm thất nghiệp không?
Các địa phương, đơn vị phát động ủng hộ nhân dân huyện Kỳ Sơn khắc phục hậu quả thiên tai

Các địa phương, đơn vị phát động ủng hộ nhân dân huyện Kỳ Sơn khắc phục hậu quả thiên tai

(Baonghean.vn) - Thực hiện Thư ngỏ kêu gọi “Ủng hộ nhân dân khắc phục hậu quả thiên tai” của Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Nghệ An, ngày 3/10, nhiều địa phương, cơ quan, đơn vị trên địa bàn tỉnh đã phát động quyên góp, giúp đỡ bà con nhân dân chịu thiệt hại nặng nề do mưa lũ gây ra.
Sau những giải thưởng văn chương

Sau những giải thưởng văn chương

(Baonghean.vn) - Năm 2022 đánh dấu hoạt động mạnh mẽ của làng văn với các cuộc thi quy mô từ Trung ương tới các tỉnh, thành, ban, ngành. Hội Nhà văn Việt Nam có cuộc vận động sáng tác cho thiếu nhi. Báo Văn Nghệ có cuộc thi truyện ngắn tổng giá trị giải thưởng lên tới hơn 300 triệu đồng. Đặc biệt, cuộc thi chủ đề “Viết về người lao động và công đoàn” của Báo Lao động giải thưởng cho tiểu thuyết là 400 triệu đồng/giải Nhất và truyện ngắn là 200 triệu đồng/giải Nhất.
Piêng Lâng - ngày mới!

Piêng Lâng - ngày mới!

(Baonghean.vn) - Trở lại Piêng Lâng - bản nằm ở đầu nguồn dòng Nậm Giải, giáp biên giới Việt - Lào, là điểm tái định cư của các hộ dân bản Pục, bản Méo bị ảnh hưởng bởi trận lũ quét lịch sử xảy ra năm 2007. Chợt vui, vì mảnh đất xác xơ năm nào nay đã có nhiều dấu hiệu khởi sắc với màu xanh của ngô, của những thửa ruộng bậc thang trồng lúa nếp Cày Nọi, những nương khoai sọ, sắn…
Bản án thích đáng của nghịch tử giết cha, phá két sắt lấy tiền mua ma túy

Bản án thích đáng của nghịch tử giết cha, phá két sắt lấy tiền mua ma túy

(Baonghean.vn) - Sau khi sử dụng ma túy, Lương Văn Tăng, trú xã Chiêu Lưu, huyện Kỳ Sơn ngủ dậy thì thấy bố mình, là ông Lương Văn Tr. say rượu, đang chửi bới nên nảy sinh ý định đánh bố. Nghịch tử đã dùng rìu, dao xuống tay với chính bố đẻ của mình. Sau khi hạ sát bố, Tăng phá két sắt lấy đi 24 triệu đồng để mua ma túy dùng...
Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng: Tiếp tục xây dựng và hoàn thiện nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng: Tiếp tục xây dựng và hoàn thiện nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam

(Baonghean.vn) - Phát biểu khai mạc Hội nghị lần thứ 6, Ban Chấp hành Trung ương (khóa XIII), Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng nêu một số ý kiến có tính gợi mở, trong đó có nội dung về tiếp tục xây dựng và hoàn thiện nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong giai đoạn mới và tổng kết 15 năm thực hiện Nghị quyết Trung ương 5 (khóa X).