Sự tích bàu Sừng

(Baonghean) - Dòng bàu Sừng (xã Lăng Thành, huyện Yên Thành) uốn lượn, quanh năm ăm ắp nước trong xanh, tạo thành bức tranh sơn thủy hữu tình cho vùng quê yên bình này. 

Bàu Sừng - hình ảnh nên thơ của xã Lăng Thành.
Bàu Sừng - hình ảnh nên thơ của xã Lăng Thành.

Theo chân ông Hoàng Danh Thọ -Chủ tịch UBND xã Lăng Thành, chúng tôi men theo con đường đất chạy dọc hai bên bờ bàu Sừng, thả hồn vào khung cảnh tĩnh lặng, bình yên của vùng quê lúa... Bàu Sừng mùa này, mặt nước tĩnh lặng, trong xanh, in bóng những hàng cây ven đường. Hai bên bờ bàu Sừng, phía thượng nguồn hiện rõ bạt ngàn rừng lim xanh ngắt, phía dưới là khu dân cư đông đúc, là nghĩa trang liệt sỹ, trường học, giếng làng, bến nước. 

Ông Thọ nói, không phải tự nhiên mà Lăng Thành có bàu nước quý giá này, đây chính là công lao to lớn của một người phụ nữ trong xã. Cách đây hàng trăm năm, bà Thái Thị Liệt là người con gái Lăng Thành, lấy quan tri phủ ở xã Phúc Thành. Sau nhiều năm chung sống với chồng, do không có con, bà Liệt trở về quê mẹ. Về quê, bà mở quán bán nước ở khu vực khe Su (sâu) trên tuyến đường Sen - Sở. Ngay chỗ quán nước, có một suối nước nhỏ, chia làm 2 nhánh: nhánh chảy về làng Giai, xã Hùng Thành và nhánh chảy về khe Lở, xã Lăng Thành. Thời điểm đó, nông dân xã Lăng Thành thường thiếu gạo ăn, do mùa màng thất bát, vì đất đai khô hạn, không có nước tưới.

Thương người nông dân, bà Liệt tìm cách ngăn nhánh nước chảy về làng Giai, tập trung toàn bộ nguồn nước khe Su chảy về khe Lở. Hàng ngày bà bỏ một ít tiền, vận động đám trẻ đi chăn bò chặt củi bán cho bà để bỏ xuống khe ngăn dòng nước. Kể từ đó, toàn bộ dòng nước khe Su đổ về khe Lở, xuống bàu Sừng. Bàu Sừng khi đó chỉ là cái khe nhỏ, bà con lấy nước lên tưới cho đồng ruộng. Lâu dần, do tác động của thời tiết, môi trường, cái khe đó bồi lở thành bàu Sừng hôm nay. Biết ơn bà Thái Thị Liệt, cách đây gần trăm năm, người dân xã Lăng Thành xây dựng một ngôi đền bên bờ bàu Sừng, sát với cánh đồng Làng Giữa để thờ bà. Dâu bể thời gian, đến không còn, hiện nay nhân dân địa phương vẫn thờ cúng bà trên nền đất của ngôi đền cũ.

Vì sao gọi là bàu Sừng? Người dân Lăng Thành giải thích: Sừng, nghĩa là Kẻ Sừng, Kẻ Sọt. Vùng Kẻ Sừng, Kẻ Sọt trước đây thuộc các xã: Lăng Thành, Hồng Thành, Phú Thành và một phần của xã Thọ Thành. Bàu Sừng trước đây bắt nguồn từ khe Lở, dưới chân động Mồng Gà, cắt ngang qua xã Lăng Thành, xuôi xuống xã Hồng Thành, Phú Thành rồi đổ ra sông Bùng đoạn qua cầu Bà ở xã Diễn Thái (Diễn Châu), dài chừng 15 km. Sau này, xã Lăng Thành đắp cái bờ chắn ngang bàu, phía sau đình Sừng, gọi là bờ Đàng để giữ nước sản xuất. 

Tính từ thượng nguồn đến hạ lưu, bàu Sừng hiện chỉ còn dài hơn 7 km, chỗ rộng nhất có tới 100 m, chỗ nước sâu nhất phải nối 3 cái sào mới tới đáy. Chỗ sâu nhất gọi là Rộc Bung, hai bên bờ có nhiều hang đá, lâu nay người dân truyền rằng, có con rùa lâu năm, mai to bằng cái mâm, đầu giống như đầu chó, nhiều người đi làm đồng ngang qua thấy rùa nổi, nhưng không thể bắt được, vì nước sâu, không ai dám xuống. Hiện nay, địa phương tạo điều kiện cho một số người dân nuôi thả cá trên bàu Sừng, nhằm quản lý tốt nguồn sinh thái và phát triển kinh tế. Có nguồn nước tưới từ bàu Sừng, người nông dân xã Lăng Thành quanh năm làm ruộng mùa màng bội thu, đời sống người dân ngày càng nâng lên, bộ mặt xóm làng càng thêm khởi sắc. Bây giờ, hai bên bàu Sừng là 106 ha lim trên trăm tuổi. Rừng lim Lăng Thành hiện đang được các cấp, ngành, địa phương đưa vào quản lý thành khu rừng đặc dụng. Như vậy, bàu Sừng gắn liền với rừng lim, tạo thành một trong những điểm du lịch hấp dẫn của Yên Thành trong tương lai.

Bàu Sừng không chỉ đơn thuần cung cấp nước tưới cho hàng trăm ha đất sản xuất, trước đây còn cung cấp nước sinh hoạt cộng đồng của hàng trăm hộ dân các xóm: 3, 4, 5, 6, 7, 8 của xã Lăng Thành, mà còn là cái “túi” nước mỗi khi mưa lũ xảy ra ở khu vực thượng nguồn. Bàu Sừng gắn bó với biết bao đời người nơi đây, là hình ảnh thơ mộng, gần gũi, thân quen đối với con em Lăng Thành mỗi khi xa quê hay trở về. 

Xuân Hoàng

Tin mới

Khi các đội bóng ‘mạnh vì tài trợ, sợ vì... đụng hàng’

Khi các đội bóng ‘mạnh vì tài trợ, sợ vì... đụng hàng’

(Baonghean.vn) - Từ năm 2000 đến nay, bóng đá xã hội hóa là bước đi nhằm xóa bao cấp (không dùng nguồn ngân sách Nhà nước) để tiến tới chuyên nghiệp, gắn chặt nhà đầu tư, nhà tài trợ với các hoạt động bóng đá. Quá trình này diễn ra với nhiều kết cục khác nhau, đem lại nhiều bài học khác nhau.
Phân khúc xe nào dự báo sẽ hút khách nhất 2023?

Phân khúc xe nào dự báo sẽ hút khách nhất 2023?

Thị trường xe Việt bước vào năm 2023 được dự báo sẽ gặp không ít thử thách. Với thị hiếu của người Việt, những phân khúc vốn hút khách trong những năm qua như sedan hạng B, SUV đô thị và MPV 5+2... được dự báo sẽ tiếp tục phát triển trong năm 2023.
Lãnh đạo tỉnh thăm và làm việc tại Tân Kỳ

Tân Kỳ - Sức vươn mạnh mẽ trong giai đoạn mới

(Baonghean.vn) - Năm 2023, huyện Tân Kỳ sẽ kỷ niệm 60 năm ngày thành lập huyện - mốc son lớn đáng tự hào của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân huyện Tân Kỳ. Trong quá trình phấn đấu vươn lên, Tân Kỳ ngày một khẳng định vai trò, vị trí ở miền Tây Nghệ An.
Tiếng kêu bên hồ sinh thái Vinh Tân

Tiếng kêu bên hồ sinh thái Vinh Tân

(Baonghean.vn) - Cận Tết Nguyên đán Quý Mão 2023, người dân sống trong khu vực hồ sinh thái Vinh Tân đã hết sức bức xúc, có đơn “kêu cứu” vì hồ này bị ô nhiễm nặng môi trường nước.
Đồng chí Đại tá Phan Đại Nghĩa, Uỷ viên Ban Thường vụ Tỉnh uỷ, Chỉ huy trưởng Bộ CHQS tỉnh cùng đoàn công tác kiểm tra công tác chuẩn bị Lễ giao nhận quân tại huyện Diễn Châu. Ảnh: Hoàng Anh

Bộ CHQS tỉnh kiểm tra công tác chuẩn bị Lễ giao nhận quân tại các huyện Yên Thành, Diễn Châu, Nghi Lộc

(Baonghean.vn) -   Chiều 1/2, đoàn công tác Bộ CHQS tỉnh do đồng chí Đại tá Phan Đại Nghĩa - Uỷ viên Ban Thường vụ Tỉnh uỷ, Chỉ huy trưởng Bộ CHQS tỉnh làm trưởng đoàn đã đến kiểm tra công tác chuẩn bị Lễ Giao nhận quân tại các huyện Yên Thành, Diễn Châu và Nghi Lộc.
Các bác sỹ Trung tâm y tế huyện Nghĩa Đàn tập trung cứu chữa cho bé. Ảnh: TTYT cung cấp

Cứu sống thành công bé trai 18 tháng tuổi đuối nước

(Baonghean.vn) -  Chiều tối ngày 1/2, ông Vi Văn Quế - Phó giám đốc Trung tâm Y tế huyện Nghĩa Đàn cho biết, các y bác sĩ của đơn vị vừa cứu sống bé trai 18 tháng tuổi ở Đồng Bai, xã Nghĩa Hội bị đuối nước trong tình trạng ngừng tim, ngừng thở, chỉ số sinh tồn không còn.