Vì sao Mỹ khó cô lập Taliban?

Hồng Anh (vov.vn)

Một số nhà phân tích cho rằng, Taliban có thể đang nhắm đến việc hợp tác với Nga và Trung Quốc để đối kháng với Mỹ nhằm giành lợi thế, trong trường hợp lực lượng này chiếm quyền kiểm soát Thủ đô Kabul.

Đặc phái viên của Mỹ tại Afghanistan Zalmay Khalilzad một lần nữa đã có mặt tại Doha, Qatar để làm việc với Taliban thông qua văn phòng chính trị của lực lượng này tại đây.

Thông báo từ Bộ Ngoại giao Mỹ trước chuyến đi cho biết, ông Khalilzad sẽ tiếp xúc với nhiều bên liên quan, từ các quốc gia trong khu vực đến các tổ chức đa phương, đồng thời “hối thúc Taliban dừng các cuộc tấn công quân sự và tham gia đàm phán về một lộ trình chính trị, vốn là con đường duy nhất để đảm bảo hòa bình, ổn định và phát triển tại Afghanistan”.
Các tay súng Taliban tại tỉnh Farah của Afghanistan tháng 11/2015. Ảnh: AFP.
Các tay súng Taliban tại tỉnh Farah của Afghanistan tháng 11/2015. Ảnh: AFP

Các nguồn tin địa phương ngày 10/8 cho biết, trong đợt tấn công mới nhất, Taliban đã chiếm được thành phố Farah và Pul-e-Khumri từ tay quân chính phủ, nâng số tỉnh lỵ mà lực lượng này kiểm soát được lên 8 kể từ khi mở chiến dịch tấn công hôm 6/8. Giao tranh vẫn tiếp diễn tại các thủ phủ của các tỉnh Helmand, Kandahar, Farah cùng nhiều khu vực khác.

Tình hình hiện tại rất đáng lo ngại với Chính phủ Afghanistan, bởi Taliban đã kiểm soát các tuyến biên giới và đang siết chặt vòng kìm kẹp với Thủ đô Kabul. Theo ước tính của một quan chức thuộc Liên minh châu Âu, Taliban hiện kiểm soát hơn 65% lãnh thổ Afghanistan.

AP cho biết, ông Zalmay Khalilzad đưa ra cảnh báo với Taliban rằng: “Không có ích gì khi theo đuổi sự chiến thắng trên chiến trường bởi vì nếu Taliban chiếm đóng Thủ đô Kabul, họ sẽ là kẻ thù đối với thế giới”.

Nhưng điều này có thực sự đúng?

Taliban có nguồn gốc từ các nhóm phiến quân Hồi giáo Mujahedeen của Afghanistan trong thập niên 1980. Năm 1994, lực lượng này bắt đầu phát động chiến dịch quân sự từ phía Nam Afghanistan và đến năm 1996, chiếm được Thủ đô Kabul mà không gặp nhiều kháng cự. Không giống như phiến quân Hồi giáo Mujahedeen từng gây dựng được rất nhiều mối quan hệ trong các cuộc giao tranh kéo dài hàng thập kỷ với Liên Xô, Taliban có rất ít bạn bè. Chỉ có Pakistan, Turkmenistan, Saudi Arabia và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) công nhận chính quyền do Taliban dựng lên vào những năm 1990.

Tuy vậy, vai trò chính trị của Taliban đã phát triển và mối quan hệ của lực lượng này cũng mở rộng kể từ khi Taliban giành quyền kiểm soát Afghanistan vào năm 2001.

Sau cuộc tấn công khủng bố 11/9/2001, Mỹ yêu cầu Taliban giao nộp Osama bin Laden và trục xuất các thành viên al-Qaeda khỏi Afghanistan nhưng Taliban từ chối thực hiện yêu cầu này. Điều đó đã khiến Mỹ và liên quân tiến hành chiến dịch quân sự Tự do Bền vững ở Afghanistan từ tháng 10/2001, nhắm vào các mục tiêu của Taliban, khiến lực lượng này mất quyền kiểm soát các khu vực quan trọng và phải rút khỏi Thủ đô Kabul một tháng sau đó.

Tuy nhiên, Taliban đã nhanh chóng gây dựng lại mạng lưới vào năm 2004 và bắt đầu tiến hành các cuộc tấn công đẫm máu chống lại chính quyền Afghanistan mới và quân đội nước ngoài. Lực lượng này đã khôi phục được khả năng chiến đấu, bất chấp các cuộc tấn công đều đặn của quân đội Mỹ và NATO. 

Nhận thấy giao tranh không phải là giải pháp phù hợp để chấm dứt xung đột tại Afghanistan, Mỹ đã tiến hành các cuộc đàm phán với Taliban và hai bên đã đạt một số thỏa thuận dưới thời chính quyền cựu Tổng thống Trump. 

Tìm kiếm sự hậu thuẫn

Trên mặt trận quân sự, Taliban liên tiếp giành được lợi thế, còn trên phương diện chính trị, lực lượng này cũng tăng cường các cuộc tiếp xúc với chính phủ nước ngoài, trong đó có cả những nước trước kia từng xem họ là khủng bố.

Thời gian gần đây, các đại diện của Taliban đã tiếp xúc với các quan chức Nga tại Moscow, quan chức Turkmenistan tại Ashgabat và quan chức Trung Quốc tại Thiên Tân. Trong tháng 7 vừa qua, Iran đã tổ chức các cuộc đàm phán giữa các đại diện của Taliban và Chính phủ Afghanistan.

Tuần trước, một phái đoàn của Taliban đã có chuyến thăm kéo dài 5 ngày tới Uzbekistan. Reuters dẫn nguồn tin từ một thành viên cấp cao của Taliban cho biết, lực lượng này đã thành lập văn phòng chính trị ở Tashkent, thủ đô của Uzbekistan. Ấn Độ cũng được cho là đã mở một kênh tiếp xúc với Taliban.

Trong mỗi chuyến thăm, Taliban đã đưa ra những cam kết phù hợp với yêu cầu của các nước chủ nhà, nhằm có được sự hậu thuẫn trong khu vực. Tại Nga, Taliban hứa sẽ không can dự vào Trung Á. Tại Trung Quốc, Taliban được yêu cầu cắt đứt quan hệ với Phong trào Hồi giáo Đông Turkestan (ETIM) - một nhóm cực đoan được thành lập bởi các phần tử thánh chiến người Duy Ngô Nhĩ (Uyghur) ở miền Tây Trung Quốc.

Vì sao Mỹ khó cô lập Taliban? ảnh 2
Washington hồi tháng 10/2020 tuyên bố sẽ rút hầu hết quân khỏi Afghanistan. Ảnh: ZUMA

Một số nhà phân tích cho rằng, Taliban có thể đang nhắm đến việc hợp tác với Nga và Trung Quốc để đối kháng với Mỹ nhằm giành lợi thế trong trường hợp lực lượng này chiếm quyền kiểm soát thủ đô Kabul.

Mặc dù trên thế giới, hầu hết các quan điểm đều ủng hộ một tiến trình hòa bình do người dân Afghanistan làm chủ, nhưng khả năng Taliban sẵn sàng tham gia một chính phủ phân chia quyền lực có vẻ xa vời.

Nga, Mỹ và Trung Quốc đều thể hiện rõ ràng rằng mối quan tâm của các quốc gia này tại Afghanistan là giống nhau, song quan điểm chính trị và mục đích của mỗi nước đều khác nhau. Trung Quốc dễ dàng hơn khi ứng phó với một Afghanistan do Taliban kiểm soát trong tương lai. Nga cũng vậy.

Trái lại, Mỹ vẫn tiếp tục thúc đẩy sự đồng thuận quốc tế đối với cuộc khủng hoảng Afghanistan và ủng hộ chính phủ mới của nước này. Vì thế, trong trường hợp Taliban lên nắm quyền, Afghanistan chắc chắn sẽ trở thành một quốc gia đối đầu với Mỹ và phương Tây.

Nhưng Nga, Trung Quốc từ trước đến nay luôn có lịch sử ủng hộ những nước đối đầu với Washington, chẳng hạn như Iran và Triều Tiên. Trong vấn đề Afghanistan, hai bên có rất nhiều lý do để làm điều tương tự: Trung Quốc muốn Taliban đảm bảo rằng Afghanistan sẽ không bị Phong trào Hồi giáo Đông Turkestan lợi dụng để làm căn cứ và phát động các cuộc tấn công vào Tân Cương, còn Nga muốn Taliban sẽ không xâm phạm biên giới Afghanistan-Tajikistan hay bất cứ đường biên giới nào với các nước Trung Á.

Hơn nữa, sự cạnh tranh quyền lực giữa các nước lớn cũng đóng vai trò chi phối tình hình tại Afghanistan. Việc Washington rút khỏi Afghanistan một cách thất bại nhất có thể mang lại chiến thắng chính trị cho Moscow và Bắc Kinh. Xét đến khía cạnh này, việc liệu Mỹ có thể thành công cô lập Taliban hay không vẫn còn là câu hỏi lớn, bởi tình hình hiện nay đã khác rất nhiều so với thời điểm năm 1996./.

Tin mới

Xử lý, ngăn chặn triệt để vi phạm xâm lấn kênh thuỷ lợi

Xử lý, ngăn chặn triệt để vi phạm xâm lấn kênh thuỷ lợi

(Baonghean.vn) - Hệ thống kênh mương thuỷ lợi chính là mạch máu cung cấp nguồn sống cho những mùa vụ bội thu. Nếu hệ thống kênh mương thuỷ lợi bị xâm hại, cản trở dòng chảy sẽ gây ảnh hưởng đến tưới tiêu, chất lượng mùa vụ. Vì vậy, ngoài việc xử lý nghiêm, dứt điểm các vi phạm xâm lấn kênh thuỷ lợi, cần phát hiện và ngăn chặn các vi phạm mới.
Giao thông đường thủy nội địa: Nhiều bất cập! Bài 2: Sạt lở dòng sông, bồi lắng luồng lạch

Giao thông đường thủy nội địa: Nhiều bất cập! Bài 2: Sạt lở dòng sông, bồi lắng luồng lạch

(Baonghean.vn) - Hoạt động vận tải đường thủy nội địa trên địa bàn Nghệ An lâu nay chủ yếu đang là hoạt động khai thác, vận chuyển cát, sạn trên sông. Các hoạt động này dù đã được quản lý, kiểm tra chặt chẽ, thế nhưng vẫn thường xuyên xuất hiện tình trạng khai thác trái phép gây sạt lở hai bên bờ sông.
Phối hợp xây dựng lực lượng Công an Nghệ An thật sự trong sạch, vững mạnh

Phối hợp xây dựng lực lượng Công an Nghệ An thật sự trong sạch, vững mạnh

(Baonghean.vn) - Quán triệt sâu sắc quan điểm chỉ đạo của Đảng về xây dựng lực lượng Công an nhân dân, là cơ quan tham mưu giúp việc Tỉnh ủy về công tác tổ chức cán bộ, trong thời gian qua, Ban Tổ chức Tỉnh ủy đã thường xuyên quan tâm phối hợp với Đảng ủy Công an Nghệ An trong lãnh đạo, chỉ đạo công tác xây dựng lực lượng Công an nhân dân.
Phủ Tương thiên đường du lịch miền Tây xứ Nghệ

Phủ Tương thiên đường du lịch miền Tây xứ Nghệ

(Baonghean.vn) -  Tương Dương là đơn vị cấp huyện có diện tích lớn nhất Việt Nam. Nơi này núi non hùng vĩ, hoang sơ, nhiều thắng cảnh tuyệt mỹ, địa bàn cư trú của 6 dân tộc thiểu số với những nét văn hoá đặc sắc. Phủ Tương thực sự là “thiên đường du lịch ” ở miền Tây xứ Nghệ.  
Ông Thắng

Những cựu binh đi qua nỗi đau, tỏa sáng giữa cộng đồng

(Baonghean.vn) - Đi ra từ cuộc chiến tranh chống Mỹ, cứu nước, cùng mang trên mình thương tật và gánh chịu “nỗi đau da cam”, các ông Nguyễn Đình Thắng và Phan Thanh Lơn lại gượng lên để làm trụ cột của gia đình và trở thành những tấm gương giàu nghị lực, vượt lên hoàn cảnh, tích cực đóng góp cho cộng đồng, xã hội.
Bàn thắng đầu tiên giúp Đình Bắc giải toả áp lực.

U19 Việt Nam sẽ gặp U19 Malaysia ở trận chung kết; Thủ môn Văn Chuẩn đặt mục tiêu trình làng Hà Nội FC

(Baonghean.vn) - Với ba trận toàn thắng, đoàn quân của ông Đinh Thế Nam sẽ gặp U19 Malaysia trong trận chung kết; Thủ môn Văn Chuẩn đặt mục tiêu có thể được bắt chính một trận đấu trong màu áo Hà Nội FC tại V.League 2022. Đó là những thông tin thể thao đáng chú ý trong 24h qua.
Bão số 2 mạnh cấp 8, giật cấp 10

Bão số 2 mạnh cấp 8, giật cấp 10

Theo Trung tâm dự báo Khí tượng Thuỷ văn Quốc gia, hồi 4h sáng nay 10/8, bão số 2 cách đảo Hải Nam (Trung Quốc) khoảng 160km về phía Đông, sức gió mạnh nhất gần tâm bão mạnh cấp 8, giật cấp 10.
Gõ cửa ngày sang Thu

Gõ cửa ngày sang Thu

(Baonghean.vn) - Tháng Tám, mùa Thu mấp mé nơi đầu ngõ. Lũ trẻ kéo nhau ra vườn, chọn những quả còn sót lại, có đứa trèo tót lên cây, cười hể hả. Tận dụng những ngày thảnh thơi còn sót lại của mùa Hè, thoải mái vui chơi, leo trèo. Khám phá những khoảng không dịu mát ngày Thu sang.
Thông tin nổi bật ngày 9/8

Nghệ An: Thông tin nổi bật ngày 9/8

(Baonghean.vn) - Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh cho ý kiến báo cáo tổng kết 10 năm thực hiện Nghị quyết số 26 của Bộ Chính trị; Chốt phương án mở rộng địa giới hành chính thành phố Vinh; Tỉnh ủy Nghệ An đánh giá hiệu quả công tác tuyên truyền miệng trong tình hình mới; Nghệ An ra công điện ứng phó với bão số 2; Bắt đối tượng chém 1 người tử vong, 2 người bị thương ở Quỳ Hợp... là những thông tin nổi bật ngày 9/8.
Tỉnh uỷ Nghệ An đánh giá hiệu quả công tác tuyên truyền miệng trong tình hình mới

Tỉnh uỷ Nghệ An đánh giá hiệu quả công tác tuyên truyền miệng trong tình hình mới

(Baonghean.vn) - Phát biểu tại hội nghị, đồng chí Nguyễn Văn Thông - Phó Bí thư Thường trực Tỉnh uỷ khẳng định công tác tuyên truyền nói chung và tuyên truyền miệng nói riêng phải tiếp tục được thực hiện tốt nhất, hiệu quả nhất, giúp sự lãnh đạo của Đảng đạt kết quả và hiệu quả cao; đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh của tỉnh, của ngành, địa phương, đơn vị.
Góp tranh, tre, nứa dựng nhà đọc sách cho học sinh vùng cao trước thềm năm học mới

Góp tranh, tre, nứa dựng nhà đọc sách cho học sinh vùng cao trước thềm năm học mới

(Baonghean.vn) - Những ngày này, 7 điểm bản của trường Tiểu học Lượng Minh (huyện Tương Dương) đang huy động giáo viên và phụ huynh cùng góp tranh, tre, nứa để dựng nhà đọc sách cho học sinh trước thềm năm học mới. Đây là hoạt động có ý nghĩa để tạo không gian thoáng đãng cho các em nhằm nâng cao kiến thức.
Đại hội Đoàn Thanh niên Công an tỉnh Nghệ An nhiệm kỳ 2022-2027 thành công tốt đẹp

Đại hội Đoàn Thanh niên Công an tỉnh Nghệ An nhiệm kỳ 2022-2027 thành công tốt đẹp

(Baonghean.vn) - Với tinh thần đoàn kết, thống nhất cao, Đại hội đã bầu ra Ban Chấp hành Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh Công an tỉnh Nghệ An nhiệm kỳ 2022-2027 gồm 17 đồng chí. Thiếu tá Nguyễn Đình Khánh được Đại hội tín nhiệm bầu chức danh Bí thư Đoàn thanh niên Công an tỉnh lần thứ XIV nhiệm kỳ 2022-2027.
V-League 2022: Khi các nhân tố trẻ vào trận

V-League 2022: Khi các nhân tố trẻ vào trận

(Baonghean.vn) - Vòng 11 V-League 1-2022 chứng kiến 2 tình huống đối lập nhau trong sử dụng nhân sự. Đó là đội bóng đất Thủ, Becamex Bình Dương ở phút 85 trong trận đấu gặp câu lạc bộ Viettel đã tung tiền đạo Huỳnh Kesly, 41 tuổi vào sân và giúp đội khách giữ được 3 điểm quý giá trước đội bóng áo lính đang dần tụt dốc trong những trận đấu gần đây.
Giao thông đường thủy nội địa: Nhiều bất cập! Bài 1: Ẩn họa những bến đò

Giao thông đường thủy nội địa: Nhiều bất cập! Bài 1: Ẩn họa những bến đò

(Baonghean.vn) - Mặc dù có 15 tuyến sông, kênh với tổng chiều dài khoảng 1.159,6km, nhưng trên thực tế, hệ thống giao thông đường thủy nội địa ở Nghệ An chủ yếu phục vụ cho hoạt động khai thác cát, sạn, cùng một số bến đò ngang nằm rải rác tại các huyện. Hành khách qua sông trên đò ngang thì chủ quan không mặc áo phao; bến đò chở khách thì chưa có giấy phép vẫn hoạt động; cát, sạn thì khai thác tràn lan gây sạt lở bờ sông, ảnh hưởng đến dòng chảy... điều này đang gây nên tình trạng lộn xộn trên hệ thống đường thủy nội địa.
Mô hình tưới bằng phun sương của rau màu theo chuẩn VietGap trong nhà lưới tại xã Quỳnh Liên

Phát triển nông nghiệp Nghệ An theo hướng sinh thái, ứng dụng công nghệ cao

(Baonghean.vn) - Với xuất phát điểm là tỉnh nông nghiệp và lợi thế trên 3/4 diện tích tự nhiên là đất lâm nghiệp nên từ năm 2013, khi Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết 26-NQ/TW, Nghệ An đã được định hướng phải thực hiện tốt Chương trình xây dựng nông thôn mới, phát triển nông nghiệp toàn diện theo hướng sinh thái, ứng dụng công nghệ cao. Sau gần 10 năm thực hiện mục tiêu trên, nông nghiệp và nông thôn Nghệ An đã có nhiều đổi thay…
Cảnh sát giao thông

Nghệ An: Cảnh sát giao thông đến từng quán ăn, karaoke để tuyên truyền về tác hại của rượu, bia

(Baonghean.vn) - Xác định uống rượu, bia rồi điều khiển phương tiện là một trong những nguyên nhân gây ra tai nạn giao thông, vì vậy cùng với việc tăng cường công tác tuần tra, kiểm soát, xử lý vi phạm, Đội Cảnh sát giao thông đường bộ số 1 - Phòng Cảnh sát giao thông (Công an tỉnh Nghệ An) còn tích cực tuyên truyền, tổ chức cho chủ các quán karaoke, nhà hàng, quán nhậu bình dân và người dân ký cam kết.