Xóm "chè xanh"

(Baonghean) - Mỗi ngày 3 bận, cả xóm lại hội tụ tại một nơi đã định để thưởng thức nước chè xanh, mà người quê quen gọi một cách giản dị là “nước mới” hay “nước chát”. Nếp quê vốn đang dần vắng bóng ở miền xuôi vẫn được những người dân làng “khai hoang” duy trì giữa chốn sơn cước.

Thôn Bãi Ổi, thuộc xã Chi Khê (Con Cuông), được lập bởi những người lên núi để tránh cái nghèo. Bấy giờ là vào năm 1961, 78 người đến từ xã Nam Lâm, huyện Nam Đàn lên chọn bãi đất tả ngạn sông Lam kiếm kế sinh nhai. Ban đầu bãi đất chỉ có giống ổi là sinh sôi mạnh mẽ nhất. Từ đó mà thành tên làng. Thấm thoắt hơn nửa thế kỷ trôi qua, phần lớn những người lên núi lập làng ngày ấy đã là bậc cố, bậc ông… Nửa thế kỷ cũng đủ lâu để có những thứ bị phai nhạt, nhưng nếp quê những người khai hoang mang theo vẫn được duy trì. Đó là thói quen quần tụ bên ấm chè xanh. 
Quây quần uống nước chè xanh tại  nhà ông Bùi Ngọc Minh.
Quây quần uống nước chè xanh tại nhà ông Bùi Ngọc Minh.
Từ ngày còn là một chàng trai trẻ, nay đã ngoài lục tuần, ông Bùi Ngọc Minh chưa bao giờ bỏ thói quen đã thành cố hữu, nấu chè xanh vào buổi sớm mai. Đó là nếp sống được chính thế hệ trước truyền đời. Sáng, khi còn chưa tỏ mặt người, sương núi còn đọng đầy trên cành cây, ngọn lá ông đã trở dậy nổi lửa bắc nồi nấu nước. Trong khi chờ nồi nước sôi, ông cắp rổ ra vườn đồi cách nhà chừng nửa cây số hái chè. Chỉ một loáng sau, ông đã có nồi nước chè đãi khách. Ngày trước, ông nấu chè trong những chiếc siêu lớn hay nồi đất, bây giờ thì làm chè om vừa nhanh, lại thơm ngon hơn. Trong làng ai cũng thích thế. Ẩm khách của ông là ông Thắng, ông Dinh, ông Quỳnh, bà Hải…  tất cả đều là hàng xóm thân thuộc từ thời chăn trâu, cắt cỏ.  Toàn thôn có ngót 500 con người, số làm công ăn lương Nhà nước chỉ có dăm ba người, còn nữa họ đều là những nông dân thực thụ. Sáng dậy, sau bữa sáng ai cũng muốn tranh thủ uống vài bát nước chè xanh, trao đổi vài câu chuyện rồi quáng quàng ra với đồng đất chạy đua cùng thời vụ. Ông Minh chia sẻ: “Từ hồi trẻ đến dừ, chưa khi mô nhà tui ngớt nước chè. Ông ốm thì bà làm thay. Sáng dậy, không cần phải gọi, mọi người đã biết đến đây uống nước. Trưa thì sang nhà ông Dinh uống. Tối lại đi nhà khác, cứ thế luân phiên nhau”. Nhờ đó mà thành một nếp sống của làng. Tính ra, cả thôn Bãi Ổi hiện giờ có đến cả chục nhóm “uống nước mới”, tạo nên mối dây đoàn kết của cộng đồng.
Ông Bùi Đình Thắng, một trong những người thuộc thế hệ đầu tiên lên đây cũng đã ngoại tuổi bát tuần, từng sống qua hai chế độ. Ông kể: Hồi trước, những ngày đầu làm cách mạng phải đối mặt với trăm bề nguy nan, để che mắt kẻ thù, những người làm cách mạng quê ông ở Nam Đàn thường tổ chức tuyên truyền về chủ nghĩa Mác và phong trào cộng sản trong những buổi uống nước chè. Người ta gọi nhau “đi uống nước chè” nhưng thật ra là đi nghe nói chuyện cách mạng. Chính quyền phong kiến biết đấy nhưng cấm làm sao được, người dân đi uống nước chè đã thành thói quen cả trăm năm...
Rồi ngày cách mạng thành công, những người dân quê lại lao vào công cuộc xây dựng. Số người lên non làm kinh tế mới lại mang theo những nếp quê đến với miền đất mới. Dẫu rằng khi ngồi dưới hầm tránh bom những năm chống Mỹ, cuộc sống của những người khai hoang thôn Bãi Ổi vẫn không thể thiếu những bát nước chè xanh. “Lên đây, thấy dân bản người ta cũng trồng chè, bầy tui mang giống về trồng. Ai ngờ chè đất này cũng chẳng kém cạnh chè Gay bao nhiêu”. Ông Vĩnh chia sẻ: Giống chè vốn ưa nắng, thích hợp với vùng đất đồi. Hạt chè mang về ươm được 3 lá thì đem trồng. Qua năm đầu, cây chè cứng cáp rồi mới chăm sóc. Nghe qua kỹ thuật trồng chè núi của người dân Bãi Ổi, thấy thật lạ, nhưng đó là kinh nghiệm được đúc  rút từ thực tiễn qua nhiều chục năm. Nơi đây, người ta chủ yếu trồng chè ven vườn đồi để phục vụ nhu cầu gia đình là chính, không mấy ai nghĩ đến chuyện biến nó thành hàng hóa như đặc sản chè Gay vốn đã có tiếng trong tỉnh. 
Câu chuyện quanh ấm chè xanh tàn vừa lúc mặt trời nhô lên khỏi chóp núi, ai nấy lại hối hả ra đồng. Mùa này, bà con nông dân thôn Bãi Ổi đang vào vụ hái chanh...
Bài, ảnh: Hữu Vi

tin mới

Làng khoa bảng ở Nghệ An làm du lịch

Làng khoa bảng ở Nghệ An làm du lịch

(Baonghean.vn) - Hiếm có một vùng quê nào lại có nhiều người đỗ đạt thành danh và có nhiều di tích được xếp hạng như xã Quỳnh Đôi (Quỳnh Lưu). Nắm bắt lợi thế đó, gần đây địa phương này đã tiên phong phát triển du lịch, với những tour du lịch mang nhiều ý nghĩa.

Cùng Mường Chiêng Ngam vui hội Hang Bua

Cùng Mường Chiêng Ngam vui hội Hang Bua

(Baonghean.vn) - Lễ hội Hang Bua ở huyện Quỳ Châu là một sinh hoạt văn hóa tâm linh của cộng đồng người Thái phía Tây Bắc Nghệ An. Sinh hoạt văn hóa này cũng là không gian lưu giữ những nét truyền thống của cư dân bản địa vừa góp phần phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội của người dân địa phương

Trai làng biển vác 'kiệu bay' trong màn chạy ói, chen nhau 'cướp' lộc tại Lễ hội Đền Cờn

Trai làng biển vác 'kiệu bay' trong màn chạy ói, chen nhau 'cướp' lộc tại Lễ hội Đền Cờn

(Baonghean.vn) - Lễ hội Đền Cờn năm 2024 có nhiều hoạt động, trò chơi dân gian, nhưng đặc sắc nhất là tục chạy ói với màn rước kiệu, tung kiệu bay trên biển. Tục chạy ói thường được tổ chức vào sáng ngày 21 tháng Giêng Âm lịch hàng năm, là nghi lễ quan trọng với ngư dân vùng biển.

Lễ hội đền Vạn - Cửa Rào: Tưởng nhớ công lao của Đốc tướng Đoàn Nhữ Hài và quân binh thời Trần

Lễ hội đền Vạn - Cửa Rào: Tưởng nhớ công lao của Đốc tướng Đoàn Nhữ Hài và quân binh thời Trần

(Baonghean.vn) - Nằm ở ngã ba sông, nơi hợp lưu của dòng Nậm Nơn và Nậm Mộ để hình thành nên dòng sông Cả kỳ vĩ bồi đắp cho vùng hạ du, đền Vạn - Cửa Rào được xem là ngôi đền linh thiêng nhất miền Tây xứ Nghệ. Sáng 1/3 (20 tháng Giêng), người dân muôn phương đã nô nức dự Lễ hội đền Vạn - Cửa Rào.

Sẵn sàng cho Lễ hội Hang Bua

Sẵn sàng cho Lễ hội Hang Bua

(Baonghean.vn) - Hang Bua là thắng cảnh tự nhiên nằm trong dãy núi đá vôi “Phà Én” thuộc xã Châu Tiến, huyện Quỳ Châu, cách thành phố Vinh 170km về phía Tây Bắc. Lễ hội Hang Bua là một trong những lễ hội lớn nhất của đồng bào các dân tộc của huyện nói riêng và vùng Tây Bắc Nghệ An nói chung.

Lưu mãi nét đẹp văn hoá Thổ ở làng Mo Mới

Lưu mãi nét đẹp văn hoá Thổ ở làng Mo Mới

(Baonghean.vn) - Gìn giữ và nuôi dưỡng tình yêu văn hóa truyền thống cho thế hệ trẻ là việc được các cấp ngành cùng đồng bào vùng Tây Bắc Nghệ An chú trọng. Ở làng Mo Mới, xã Nghĩa Xuân (Quỳ Hợp), bà con dân tộc Thổ tích cực sưu tầm, trao truyền những làn điệu dân ca, dân vũ cho thế hệ trẻ.

Người 'giữ lửa' nghề rèn truyền thống của người Mông

Người 'giữ lửa' nghề rèn truyền thống của người Mông

(Baonghean.vn) - Là thế hệ thứ 3 trong gia đình người Mông gắn bó với nghề rèn truyền thống, ông Và Tông Dê (Tương Dương) ngày ngày thổi lửa làm ra không biết bao nhiêu dụng cụ lao động cho bà con. Lò rèn không chỉ nuôi sống gia đình ông mà còn là nơi lưu giữ nghề truyền thống của đồng bào Mông.

Sắc Xuân trên trang phục phụ nữ dân tộc Mông

Sắc Xuân trên trang phục phụ nữ dân tộc Mông

(Baonghean.vn) - Mỗi dịp Tết đến, Xuân về, lên các bản làng vùng cao, đặc biệt là đến các bản có đồng bào Mông sinh sống, nhiều khách du lịch rất ấn tượng bởi sắc màu trên những bộ trang phục của người phụ nữ, dường như thấy được sắc Xuân trong đó...

Về miền Tây xứ Nghệ khám phá trang phục người Thái cổ

Về miền Tây xứ Nghệ khám phá trang phục người Thái cổ

(Baonghean.vn) - Tại bản Hoa Tiến (xã Châu Tiến, huyện Quỳ Châu), người dân nơi đây vẫn lưu giữ một bộ trang phục của người Thái cổ. Với những họa tiết, hoa văn được thêu một cách tỉ mỉ, kỳ công, bộ trang phục sau hơn 100 năm vẫn giữ được vẹn nguyên giá trị vốn có.

Chuyện 'giữ' cá mát ở Nặm Cướm

Chuyện 'giữ' cá mát ở Nặm Cướm

(Baonghean.vn) - Qua một thời gian dài khai thác tận diệt, nguồn cá mát dần cạn kiệt. Trước thực trạng đó, năm 2023, chính quyền xã Diên Lãm (Quỳ Châu) đã ban hành đề án “Bảo tồn và phát triển nguồn lợi cá mát Nặm Cướm”…

Ngõ phố thắm tình dân

Ngõ phố thắm tình dân

(Baonghean.vn) - Các ngõ phố được trang hoàng sạch, đẹp để đón Tết nguyên đán Giáp Thìn 2024. Rất nhiều công trình, phần việc in dấu tình đoàn kết của các hộ dân. Điều đó càng tô thắm thêm tình dân trên mỗi ngõ phố ở thành Vinh. 

'Tôi tự hào là một người Nghệ'

'Tôi tự hào là một người Nghệ'

(Baonghean.vn) - Mắc chứng teo cơ tủy sống từ nhỏ, chị Nguyễn Thị Vân (SN 1986), quê Nghi Lộc, được biết đến là một nhân vật có tầm ảnh hưởng tới xã hội, nhất là trong cộng đồng người khuyết tật. Trò chuyện với phóng viên Báo Nghệ An, chị tự hào nhận mình có những “cá tính” đặc trưng rất Nghệ.

Hoa 'tớ dày' xao xuyến miền rẻo cao Kỳ Sơn

Hoa 'tớ dày' xao xuyến miền rẻo cao Kỳ Sơn

(Baonghean.vn) - "Tớ dày" là cách gọi của đồng bào Mông về loài hoa anh đào. Những ngày này các bản làng ở xã Mường Típ, huyện rẻo cao Kỳ Sơn rực sắc "tớ dày". Bất cứ ai cũng trở nên bồi hồi xao xuyến trước loài hoa tuyệt đẹp này.

Tỉ mẩn nghề đan lưới lồng ở Nghi Long

Tỉ mẩn nghề đan lưới lồng ở Nghi Long

(Baonghean.vn) - Gắn bó với nghề đan lưới lồng bè, những người làm nghề ở Trung Sơn (xã Nghi Long, huyện Nghi Lộc) luôn trăn trở nâng cao tay nghề. Mỗi đường đan, nút thắt là cả sự tỉ mẩn gửi vào đó sự bền chắc của sản phẩm, giúp người nuôi trồng thuỷ sản thêm bội thu…

Thăm phòng trưng bày 'Pỉ Noọng' của bà mế người Thái

Thăm phòng trưng bày 'Pỉ Noọng' của bà mế người Thái

(Baonghean.vn) - Tại bản Hoa Tiến, xã Châu Tiến, huyện Quỳ Châu có một phòng trưng bày rất đặc biệt mang tên Pỉ Noọng. Đây là không gian trưng bày vật dụng truyền thống của các dân tộc thiểu số như Thái, Mông, Dao, Tày… do bà Sầm Thị Bích dày công sưu tầm từ những năm 1990 cho đến nay.