Les plantations de thé à Nghe An et les défis de l'intégration du PTP.

(Baonghean) – Nghệ An dispose d'une vaste zone d'extraction de matières premières, d'infrastructures bien intégrées et d'une chaîne de valeur performante reliant production, transformation et consommation : autant d'atouts pour son adhésion au PTP. Cependant, les défis sont également considérables et nécessitent une transformation profonde ainsi que de nouvelles solutions intégrées.

Tirer parti des avantages

Récolte du thé à la Brigade de jeunes volontaires n° 5 (Thanh Chuong). Photo : PV

Actuellement, la province de Nghệ An possède une superficie cultivée en thé relativement importante, d'environ 8 000 hectares, grâce à de nouvelles variétés qui affichent des rendements et une qualité relativement élevés. Selon le ministère de l'Agriculture et du Développement rural, l'objectif est de stabiliser cette superficie à 10 000 hectares d'ici 2020. Ceci confirme le potentiel de la province et son orientation vers la transformation et l'exportation du thé vers les principaux marchés.

De plus, la région productrice de thé bénéficie d'infrastructures relativement développées, les plantations étant concentrées le long des grands axes routiers : l'autoroute Hô Chi Minh et la route nationale 7, dans les districts de Thanh Chuong, Anh Son et Con Cuong. Le transport interne y est aisé et les zones de production de matières premières sont reliées aux usines de transformation, formant ainsi des pôles agro-industriels propices au développement d'une agriculture de pointe.

Le modèle actuel d'organisation de la production associe la production agricole à sa transformation et à sa consommation, principalement à des fins d'exportation. La mise en place d'une chaîne de valeur reliant la production de matières premières, leur transformation et leur commercialisation est jugée appropriée pour répondre aux exigences d'une gestion intégrée de la production à la consommation et satisfaire ainsi la demande du marché.

Transformation du thé à l'usine de thé de Hung Son (Anh Son). Photo : Cong Sang

Toàn tỉnh hiện có 86 dây chuyền chế biến chè với tổng công suất thiết kế 602 tấn búp tươi/ngày. Năm 2015, sản lượng chè búp tươi toàn tỉnh khoảng 67.394 tấn, sản lượng chế biến đạt 12.000 tấn chè búp khô các loại. Trong đó, Công ty TNHH MTV đầu tư phát triển chè Nghệ An thu mua chế biến 32.000 tấn nguyên liệu, sản lượng chế biến đạt 6.400 tấn. Các doanh nghiệp, cơ sở chế biến còn lại thu mua chế biến 35.394 tấn nguyên liệu, sản lượng chế biến 5.600 tấn.

Tìm hiểu được biết, hiện tại chè Việt Nam vào các nước TPP mới chỉ đạt 10 - 12% tổng sản lượng xuất khẩu, vì vậy cơ hội còn rất lớn, nhất là thị trường Nhật và Mỹ. Cùng với đó, gia nhập TPP tăng cường cơ hội tiếp cận vốn, khoa học công nghệ của các nước tiên tiến.

Và những thách thức

Hướng dẫn người dân tái định cư (Ngọc Lâm, Thanh Chương) ươm chè giống. Ảnh: Hải Thượng

Chè là một trong những nông sản xuất khẩu chủ lực của nông sản Nghệ An, nhưng việc quản lý chất lượng sản phẩm này đang gặp khó khăn; nông dân sản xuất tự phát không đúng quy trình sẽ ảnh hưởng đến chất lượng khi chúng ta tham gia “sân chơi” lớn. Với 86 dây chuyền chế biến, tổng công suất thiết kế 602 tấn búp tươi/ngày, khó khăn đặt ra là nguyên liệu không đủ nên nhiều nhà máy chạy chưa đủ công suất thiết kế.

Hiện nay, Công ty TNHH MTV ĐT - PT chè Nghệ An đạt 58% công suất thiết kế, các cơ sở chế biến chè còn lại thì chỉ đạt 40 - 45%. Việc các cơ sở chế biến tư nhân sản xuất theo phong trào dẫn đến tổng công suất chế biến chè hiện nay vượt quá 2 lần so với sản lượng nguyên liệu, gây mất cân đối giữa công nghiệp chế biến và sản xuất nguyên liệu.

Ông Nguyễn Văn Lập – Phó Giám đốc Sở NN&PTNT cho biết: “Việc quản lý quy hoạch vùng nguyên liệu gắn các nhà máy chế biến đang phân tán. Có quá nhiều nhà máy, cơ sở chế biến trên một vùng nguyên liệu. Công suất gấp 2 - 2,5 lần sản lượng nguyên liệu hiện có, các cơ sở chế biến tư nhân tranh mua làm cho việc quản lý chất lượng, vệ sinh an toàn thực phẩm rất khó khăn”.

Ngoài ra, thiếu vốn và công nghệ tiên tiến, giá thành sản phẩm cạnh tranh đang là thách thức lớn nhất khi vào các thị trường lớn. Hạn chế về trình độ lao động và nguồn nhân lực, thiếu lao động có tay nghề cao, quản trị giỏi cũng là thách thức không nhỏ khi tham gia vào thị trường TPP.

Cây chè mang nguồn thu nhập 16 tỷ đồng mỗi năm cho người dân Hùng Sơn.

Theo đánh giá chung, tác động của TPP đối với ngành chè thì cơ hội nhiều hơn thách thức, tuy nhiên, nếu không nhanh chóng giải quyết các vấn đề thách thức và tận dụng cơ hội thì khó cải thiện được tình hình.

Nous devons investir en profondeur et explorer de nouveaux marchés.

Selon M. Nguyen Van Lap, directeur adjoint du Département de l'agriculture et du développement rural, pour que le thé de Nghệ An puisse être compétitif dans le cadre de l'intégration du Partenariat transpacifique (TPP), il est indispensable d'investir massivement et d'améliorer la productivité et la qualité des plantations. La production doit innover technologiquement, réduire les coûts et accroître la valeur ajoutée par unité. Il convient de renforcer les capacités des ménages producteurs par le biais de partenariats et d'établir des liens étroits entre les usines et les fournisseurs de matières premières afin de garantir un approvisionnement stable.

Une bonne gestion de la sécurité sanitaire des aliments est essentielle pour accéder à des marchés sûrs et de qualité. Parallèlement, le développement de nouvelles variétés de cultures à haut rendement et de haute qualité contribue au développement durable.

Une autre solution essentielle consiste à rechercher et à développer de nouveaux marchés au sein du PTP, notamment en Europe, au Japon et aux États-Unis. Une fois ces marchés établis, il est indispensable de maintenir sa crédibilité et de bâtir une relation de confiance avec les clients pour assurer une coopération durable.

Une autre solution consiste à innover en matière de gouvernance et à restructurer les entreprises. Le secteur du thé doit prendre l'initiative de la transformation et de la restructuration de ses activités afin d'attirer et de créer de nouvelles ressources pour accélérer son développement. Il est ensuite nécessaire d'innover en matière de gouvernance d'entreprise pour adopter une approche de développement plus efficiente, plus efficace et plus durable, tout en garantissant les moyens de subsistance, l'emploi et les avantages sociaux des travailleurs participant au marché du PTP.

Thu Huyen