L'artiste du peuple Thanh Loan : Le bonheur au son des tambours de l'opéra traditionnel vietnamien.
L'artiste du peuple Thanh Loan a dit un jour que, tout au long de sa vie, ses joies et ses peines avaient été rythmées par les percussions traditionnelles de l'opéra vietnamien. Elle a vécu toute sa vie artistique au son des tambours et des mélodies de la scène, afin de comprendre profondément une vérité simple et pourtant profonde :
Contenu:Thanh Nga - Mon Ha/Présent:Hong Toai17 février 2026
L'artiste du peuple Thanh Loan a dit un jour que, tout au long de sa vie, ses joies et ses peines étaient rythmées par le son des tambours Chèo. Elle a vécu toute sa vie artistique au rythme et aux mélodies de la scène, ressentant une vérité simple mais profonde : tant qu'elle pouvait chanter du Chèo, elle pouvait vivre, elle pouvait être heureuse.
.png)
Thanh Loan lớn lên trên vùng quê Lăng Thành, Yên Thành (cũ) nay là xã Giai Lạc - nơi điệu chèo thấm vào máu thịt chị từ những năm tháng tuổi thơ.
Từ khi mới lên ba, lên năm, cô bé Thanh Loan đã say mê câu lý lơi, giai điệu da diết, dặt dìu qua giọng hát của mẹ và gánh chèo làng Quỳ Lăng thuở ấy. Những buổi theo mẹ, theo các dì ra đình làng, nắm chặt vạt áo người lớn để được đứng xem chèo, để lắng nghe nỗi oan Thị Kính, để thấy cái lẳng lơ duyên dáng của Thị Mầu, đã gieo vào lòng cô bé một niềm mê đắm rất sớm.
Từ những đêm chèo làng, trong tâm trí non nớt ấy đã hình thành một giấc mơ rõ ràng: Sau này sẽ hát chèo, sẽ được đứng trên sân khấu để hóa thân vào Thị Kính, để sống cùng Thị Mầu. Giấc mơ ấy theo Thanh Loan vào những buổi biểu diễn văn nghệ làng xã, dần dần định hình cho con đường nghề nghiệp sau này. Đến độ tuổi phải lựa chọn lối đi cho mình, Thanh Loan từng dự định tìm học tại một trường nghệ thuật trong tỉnh để rồi đầu quân cho đoàn chèo Nghệ Tĩnh.
Nhưng cơ duyên lại đến theo một cách khác. Khi lãnh đạo Trường Sân khấu Điện ảnh về các vùng miền tuyển sinh, họ đã dừng chân tại làng chèo Quỳ Lăng, Yên Thành. Trước những câu chèo mộc mạc mà sâu lắng của các bà, các chị, những người làm nghề đã không giấu được sự bất ngờ. Suốt hai ngày tuyển chọn, họ vẫn chưa tìm được gương mặt trẻ thật sự nổi bật, cho đến khi nghe giọng hát và cách thể hiện của Thanh Loan.
Ở cô gái nhỏ người, giọng Nghệ trọ trẹ ấy, họ nhìn thấy tố chất của một diễn viên chèo chuyên nghiệp trong tương lai. Và thế là Thanh Loan khăn gói ra Bắc, hành trang chỉ vỏn vẹn 10 kg gạo mẹ phải đi vay, mang theo tất cả đam mê và sự dấn thân của một cô gái miền quê ví, giặm.
Nhắc về những năm tháng hàn vi, Thanh Loan chỉ cười hiền: Mình là dân Nghệ ra Bắc, giọng nói khác, dáng người nhỏ thó. Nhưng bù lại, minhg có ý thức rèn luyện và học hỏi đến tận cùng. Chính điều đó khiến bạn bè, thầy cô dành cho chị sự trân trọng. Và cũng từ đó hình thành nên một Thanh Loan bền bỉ, kiên định của những năm tháng sau này.
Năm 1991, tốt nghiệp Trường Sân khấu Điện ảnh với tấm bằng loại ưu, Thanh Loan được Đoàn Chèo Tổng cục Hậu cần, nay là Nhà hát Chèo Quân đội, tiếp nhận. Vai diễn đầu tiên gây được dấu ấn của chị là vai Quan bà trong vở Tiếng hát người áo rách do NSND Doãn Hoàng Giang đạo diễn.
Ba năm sau, năm 1994, chị chuyển về công tác tại Nhà hát Chèo Hà Nội. Tại đây, Thanh Loan liên tục được giao những vai diễn giàu cá tính, chủ yếu là tuyến phản diện như Sùng bà trong Quan âm Thị Kính, mụ Cám trong Tấm Cám, Quỷ cái trong Trương Viên... Đó cũng là những vai diễn theo chị suốt quãng đời làm nghề, từ khi còn trẻ đến lúc lửa nghề đã chín.
Interrogée sur le type de rôles qui lui convenaient le mieux, Thanh Loan a déclaré qu'il s'agissait de ceux empreints de nuances, des personnages qui exigeaient non seulement une voix chantée, mais aussi une grande maîtrise de l'interprétation vocale et une expressivité corporelle remarquable. Selon elle, le Cheo (opéra traditionnel vietnamien) est un art complet ; les acteurs doivent être à la fois artistes de scène, chanteurs et danseurs. L'expression de chaque personnage est une fusion de nombreux éléments artistiques différents.
Elle a cité l'exemple du personnage de Cám dans Tấm Cám. Outre sa voix stridente et aiguë, l'actrice devait également exprimer un rire aux multiples nuances : lorsque Cám prenait conscience de la gravité de ses actes, elle était en proie à l'introspection et à un rire douloureux ; l'actrice devait donc retranscrire ce rire dans ce contexte. Nombreux sont ceux qui optent pour un rire hystérique, mais dans ce rôle, elle a choisi un rire viscéral, un rire qui jaillissait comme des larmes. Et c'est ainsi que Thanh Loan a incarné Cám d'une manière que personne n'a pu égaler.
.jpg)
Pendant des années, Thanh Loan a incarné la méchante belle-mère Cám pendant des dizaines de soirées consécutives, mais aucune représentation ne se ressemblait. Pour y parvenir, l'artiste a besoin non seulement de passion et de talent, mais aussi d'une excellente santé et d'un entraînement rigoureux. Elle estime que dans l'opéra traditionnel vietnamien (chèo), parler est souvent plus difficile que chanter. Chanter est le métier d'un artiste de chèo, mais parler de manière à transmettre fidèlement la psychologie du personnage représente un véritable défi. Chaque artiste doit trouver sa propre façon de respirer, d'articuler et de déclamer ses répliques afin de se distinguer des autres.
Thanh Loan a confié qu'après chaque représentation, lorsque le public se précipitait sur scène pour lui offrir des fleurs et prendre des photos après sa révérence, c'était un moment rare et précieux pour une artiste d'opéra vietnamienne traditionnelle qui interprète souvent des rôles de méchante.
Après plus de trente ans consacrés à l'art du Cheo (opéra traditionnel vietnamien), Thanh Loan a remporté de nombreuses médailles d'or lors de festivals nationaux professionnels de Cheo et de festivals de théâtre comique. Elle a également publié de nombreux albums, parmi lesquels « À la recherche de ma patrie » est son œuvre la plus précieuse, créée à l'apogée de sa voix, riche en émotions et profondément touchante pour les auditeurs. En 2023, elle a été honorée par l'État du titre d'Artiste du peuple.
En repensant à son parcours, Thanh Loan confie que, qu'elle se produise devant des milliers de spectateurs ou seulement quelques dizaines, son dévouement a toujours été le même. Car lorsqu'un artiste est sérieux et vit pleinement pour son art, celui-ci le récompense de fruits précieux. Pour cette femme originaire de Nghệ An, ces fruits sont aussi nourris par la sueur, la résilience et la culture de cette terre baignée de soleil. Vivre, c'est se consacrer à sa passion, et se consacrer à sa passion, c'est s'assurer le succès.
