Làm sao để an toàn trong môi trường số?

PV (Theo Cục Tin học hoá - Bộ Thông tin và Truyền thông)

0:00 / 0:00
0:00
(Baonghean.vn) - Môi trường sống nào thì cũng đều không an toàn. Đó là bản chất của cuộc sống. Chúng ta sống trong thế giới thực đã hàng chục nghìn năm rồi, thể chế, pháp luật, bộ máy nhà nước đã hoàn thiện hàng nghìn năm nay mà vẫn có những nguy cơ, vẫn không an toàn tuyệt đối, vẫn có trộm cắp, giết người.

Chuyển đổi số tạo ra một không gian sống mới, gọi là không gian mạng hoặc môi trường số. Cuộc sống đã và đang vào môi trường số nhanh hơn so với hệ thống pháp luật và bộ máy thực thi pháp luật và vì vậy, các nguy cơ là không nhỏ. Nhưng cái may mắn là, cả thế giới đang cùng đối mặt những thách thức này, các nước đang hoàn thiện hệ thống pháp luật trên môi trường số. Chúng ta có thể học hỏi. Ví dụ về bảo vệ dữ liệu cá nhân thì châu Âu đã ban hành luật và được nhiều nước coi như chuẩn; các mạng xã hội lớn như Facebook, Twitter, Google cũng đã được các nước quản lý thông qua các luật về thị trường và dịch vụ số. Việt Nam chúng ta cũng đang học hỏi để hoàn thiện thể chế, bộ máy trên môi trường số.

Nhưng chúng ta sẽ luôn phải đương đầu với các nguy cơ trên môi trường số. Ngoài luật lệ thì mỗi chúng ta vẫn phải trang bị các kỹ năng số để sinh sống an toàn trong môi trường số. Tai nạn, sự cố an ninh mạng vẫn sẽ xảy ra, nhưng đó cũng là cách để môi trường số ngày một an toàn hơn. Vì không thể có rủi ro bằng 0 nên cách tiếp cận sẽ là quản lý rủi ro, tối thiểu rủi ro, khi rủi ro xảy ra thì khả năng hồi phục là quan trọng nhất.

Việt Nam sẽ phải thịnh vượng trên không gian mạng, bởi vậy, Việt Nam phải trở thành cường quốc về an toàn, an ninh mạng để bảo vệ sự thịnh vượng của mình trên không gian mạng. Cường quốc về an toàn, an ninh mạng thì cũng như cường quốc về quân sự trong thế giới thực.

Mỗi người dân tự có ý thức bảo vệ mình trong môi trường số như bảo vệ mình trong môi trường thực, bảo vệ tài sản vô hình của mình, chẳng hạn thông tin cá nhân, như bảo vệ tài sản hữu hình khác. Chiếc điện thoại thông minh giờ đây trở thành vật bất ly thân với nhiều người và vì thế là điểm yếu nhất.

Điện thoại thông minh đã trở thành gián điệp như thế nào?

Điện thoại thông minh với quá nhiều tiện ích, với camera chụp hình, microphone, xác định vị trí, kết nối mạng không dây và nhiều chức năng khác. Thật đáng tiếc, sự riêng tư và bảo mật lại không phải là mối quan tâm hàng đầu đối với hầu hết nhà sản xuất, vì họ quan tâm tới sự tiện lợi và giá thành để cạnh tranh nhiều hơn.

Tất cả điều đó đã biến điện thoại thông minh thành các thiết bị vô cùng lý tưởng để theo dõi, nghe lén, lấy vị trí, dữ liệu riêng tư, thậm chí mạo danh để nhắn tin tới các điện thoại khác.

Nếu một ai đó khống chế được chiếc điện thoại thông minh của bạn, có thể người đó còn hiểu về bạn hơn chính bạn.

Hacker xâm nhập vào điện thoại thông minh bằng cách nào?

Có nhiều cách, từ dễ đến khó, được hacker sử dụng. Dễ nhất, không cần có trình độ công nghệ, mà chỉ cần có các mánh khóe lừa đảo, giả mạo. Hacker có thể thu thập thông tin công khai trên mạng, chẳng hạn mạng xã hội, Internet, để xây dựng các nội dung lừa đảo với thông tin đáng tin cậy dành riêng cho mỗi cá nhân, thường là đánh vào lòng ham muốn riêng của mỗi cá nhân.

Cao cấp hơn, hacker có thể tạo ra các phần mềm, có thể là phần mềm độc hại, hoặc phần mềm độc hại núp bóng một ứng dụng thông thường, chẳng hạn ứng dụng xem phim, nghe nhạc để dụ người dùng cài đặt và sử dụng.

Cao cấp hơn nữa, hacker chuyên nghiệp tấn công khai thác các lỗ hổng, điểm yếu của điện thoại hoặc của các ứng dụng chính thống để từ đó xâm nhập.

Dấu hiệu nào cho thấy điện thoại thông minh đã bị “hack”?

Điện thoại thường xuyên bị nóng dù không sử dụng, pin của điện thoại bị “hao hụt” thường xuyên hay giảm tuổi thọ mặc dù ít sử dụng ứng dụng, vì các phần mềm độc hại xâm nhập chạy ngầm sẽ làm tiêu tốn tài nguyên điện thoại để quét thiết bị và truyền thông tin trở lại máy chủ điều khiển của hacker.

Điện thoại bỗng nhiên thường xuyên bị treo, hoặc tạm dừng, hoặc ứng dụng thường xuyên bị tắt đột ngột, thậm chí, đôi khi điện thoại bị khởi động lại. Điều này có thể là do phần mềm độc hại đang làm quá tải tài nguyên hoặc xung đột với các ứng dụng khác.

Dữ liệu sử dụng hàng tháng cao hơn nhu cầu hoặc bỗng nhiên tăng đột biến, dẫn đến cước phí dữ liệu phải trả tăng cao.

Điều này có thể là do dữ liệu từ máy bị chuyển lên máy chủ điều khiển của hacker thông qua kết nối mạng.

Ứng dụng lạ bỗng xuất hiện, không phải do mình cài, rất có thể đây là một phần mềm độc hại hoặc phần mềm gián điệp.

Vì sao an toàn mạng đơn giản như rửa tay bằng xà phòng?

Chỉ cần có ý thức và thói quen đúng, mỗi người đã tự có thể bảo vệ mình, hạn chế đến 80% nguy cơ, rủi ro, 20% còn lại thì chỉ có những kẻ tấn công chuyên nghiệp, bỏ ra một nguồn lực rất lớn, mới có thể đe dọa được.

Mỗi người hãy tự hiểu rõ các ứng dụng mà mình đã cài trên điện thoại thông minh của mình như chính cơ thể mình. Điện thoại thông minh cho phép người dùng kiểm soát, cấp quyền phù hợp cho từng ứng dụng theo nhu cầu chức năng sử dụng. Bạn hãy xóa các ứng dụng mà mình không dùng, tự mình phân quyền cho các ứng dụng mình cần một cách hợp lý, ví dụ, ứng dụng “Lịch vạn niên” thì không cần đến quyền truy cập vào Danh bạ hay Định vị của bạn, không cần cấp cho ứng dụng này quyền đó.

Hãy chỉ cài đặt ứng dụng từ các kho chính thức, với iPhone là Apple Store và với các điện thoại dùng Android là Google Play Store. Hạn chế tối đa việc cài các ứng dụng trôi nổi không rõ nguồn gốc.

Hãy thiết lập cho mình mật khẩu mạnh khi sử dụng điện thoại và các ứng dụng, hãy luôn cập nhật bản mới nhất của hệ điều hành và ứng dụng.

Hãy cài đặt các ứng dụng bảo mật cho chiếc điện thoại thông minh của mình, giống như trang bị thêm khóa cho tài sản của mình. Việt Nam có những ứng dụng rất tốt, chẳng hạn như phần mềm bảo mật điện thoại thông minh của BKAV, CMC hay Viettel.

Nếu gặp sự cố thì hỏi ai?

Hãy liên hệ Trung tâm Giám sát an toàn không gian mạng quốc gia, Cục An toàn thông tin của Bộ Thông tin và Truyền thông để được tư vấn, hỗ trợ.

Địa chỉ trực tuyến tư vấn, hỗ trợ cho người dân tại: https:// khonggianmang.vn/

Tin mới

Phó Bí thư Tỉnh uỷ Hoàng Nghĩa Hiếu chỉ đạo sơ tán người dân Kỳ Sơn khỏi vùng nguy hiểm ngay trong đêm

Phó Bí thư Tỉnh uỷ Hoàng Nghĩa Hiếu chỉ đạo sơ tán người dân Kỳ Sơn khỏi vùng nguy hiểm ngay trong đêm

(Baonghean.vn) - Sau khi họp khẩn với Ban chỉ huy phòng chống lụt bão và tìm kiếm cứu nạn huyện Kỳ Sơn vào tối 2/10, đồng chí Phó Bí thư Tỉnh uỷ Hoàng Nghĩa Hiếu tiếp tục chỉ đạo nhanh chóng sơ tán người dân khỏi vùng nguy hiểm, tuyệt đối không để người dân ở lại những khu vực có nguy cơ xảy ra lũ quét.
Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Nghệ An kêu gọi ủng hộ nhân dân khắc phục hậu quả thiên tai

Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Nghệ An kêu gọi ủng hộ nhân dân khắc phục hậu quả thiên tai

(Baonghean.vn) -  Ngày 2/10, đồng chí Võ Thị Minh Sinh - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh uỷ, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Nghệ An, Trưởng ban cứu trợ tỉnh đã thay mặt Uỷ ban MTTQ Việt Nam tỉnh Nghệ An ký thư ngỏ gửi tới các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp, nhà hảo tâm trong và ngoài tỉnh Nghệ An, kêu gọi chung tay ủng hộ nhân dân khắc phục hậu quả thiên tai.
Phó Bí thư Tỉnh uỷ Hoàng Nghĩa Hiếu họp khẩn với Kỳ Sơn trong đêm chỉ đạo khắc phục hậu quả lũ quét

Phó Bí thư Tỉnh uỷ Hoàng Nghĩa Hiếu họp khẩn với Kỳ Sơn trong đêm chỉ đạo khắc phục hậu quả lũ quét

(Baonghean.vn) - Sau khi kiểm tra hiện trường tại thị trấn Mường Xén (Kỳ Sơn), tối nay (2/10), đồng chí Hoàng Nghĩa Hiếu - Phó Bí thư Tỉnh uỷ, Phó Chủ tịch UBND tỉnh đã có cuộc họp khẩn với Ban chỉ huy phòng, chống lụt bão huyện Kỳ Sơn để chỉ đạo gấp rút việc triển khai các phương án khắc phục hậu quả lũ quét.

Hỗ trợ

Sở Giáo dục và Đào tạo hỗ trợ các giáo viên, trường học bị thiệt hại do lũ lụt tại huyện Thanh Chương và Kỳ Sơn

(Baonghean.vn) - Trong những ngày qua, mưa lớn cùng lũ ống, lũ quét đã làm ngập lụt và hư hỏng nhiều trường lớp và nhà cửa của các giáo viên tại nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh Nghệ An. Trước tình hình đó lãnh đạo Sở Giáo dục & Đào tạo đã kịp thời hỗ trợ thầy và trò các nhà trường, những nơi bị thiệt hại lớn do lũ lụt.
Đại tá Lê Thế Mẫu: Cuộc chiến Ukraine nhìn từ Diễn đàn Đại hội đồng Liên hợp quốc 2022

Đại tá Lê Thế Mẫu: Cuộc chiến Ukraine nhìn từ Diễn đàn Đại hội đồng Liên hợp quốc 2022

(Baonghean.vn) - Cuộc chiến Ukraina trở thành chủ đề lớn và nổi bật nhất trong các cuộc tranh luận tại Diễn đàn Đại hội đồng Liên hợp quốc năm nay tại thành phố New York, Mỹ, trong những ngày cuối tháng 9 vừa qua. Nhân sự kiện này, Báo Nghệ An đã có cuộc trao đổi với Đại tá Lê Thế Mẫu - Nguyên Trưởng Phòng Thông tin khoa học quân sự thuộc Viện Chiến Chiến lược quốc phòng và là chuyên gia phân tích chính trị- an ninh quốc tế
Những hình ảnh mới nhất ở thị trấn Mường Xén sau khi lũ qua

Những hình ảnh mới nhất ở thị trấn Mường Xén sau khi lũ qua

(Baonghean.vn) - Sáng 2/10, sau khi một trận lũ ống, lũ quét tràn qua, thị trấn Mường Xén (huyện Kỳ Sơn) trở nên tan hoang. Khối lượng lớn bùn, đất, đá, cây cối... đã biến nhiều khu vực của thị trấn Mường Xén trở thành hố sâu. Những hình ảnh mới nhất được nhóm phóng viên - cộng tác viên Báo Nghệ An đang tác nghiệp trực tiếp từ Kỳ Sơn chuyển về.
Hội đồng hương Nghệ An tại TP. Hồ Chí Minh thăm hỏi, trao quà hỗ trợ 3 cháu bé mồ côi tại Nghi Lộc

Hội đồng hương Nghệ An tại TP. Hồ Chí Minh thăm hỏi, trao quà hỗ trợ 3 cháu bé mồ côi tại Nghi Lộc

(Baonghean.vn) - Nắm được thông tin về hoàn cảnh của 3 cháu nhỏ là con của 2 vợ chồng bị lũ cuốn tại xã Nghi Lâm, huyện Nghi Lộc, Hội đồng hương Nghệ An tại TP. Hồ Chí Minh đã trực tiếp tới chia buồn cùng gia quyến, động viên và hỗ trợ cho các cháu số tiền 50 triệu đồng.
Đại hội Đoàn toàn tỉnh Nghệ An hướng về người dân vùng lũ

Đại hội Đoàn toàn tỉnh Nghệ An hướng về người dân vùng lũ

(Baonghean.vn) - Sau 2 ngày làm việc (1-2/10), Đại hội Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tỉnh Nghệ An lần thứ XVIII, nhiệm kỳ 2022-2027 đã thành công tốt đẹp. Không chỉ hoàn thành nhiệm vụ tại các phiên làm việc, Đại hội còn chú trọng thực hiện các hoạt động ý nghĩa hướng về người dân có hoàn cảnh khó khăn đang chịu thiệt hại bởi mưa lũ. 
Nghệ An: Thông tin nổi bật ngày 2/10

Nghệ An: Thông tin nổi bật ngày 2/10

(Baonghean.vn) - 26 nghệ nhân Nghệ An được phong tặng danh hiệu Nghệ nhân Nhân dân, Nghệ nhân Ưu tú; Đại hội đại biểu Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tỉnh Nghệ An thành công tốt đẹp; Lũ ống, lũ quét ở Kỳ Sơn; Tăng lưu lượng xả nước hồ chứa thủy điện Bản Ang, Nậm Mô… là những thông tin nổi bật ngày 2/10.
Ảnh khắc phục lũ quét Kỳ Sơn. Ảnh: Trọng Tuấn

Công an Nghệ An khẩn trương giúp dân khắc phục hậu quả lũ quét ở Kỳ Sơn

(Baonghean.vn) - Trước tình hình lũ quét đột ngột xảy ra tại huyện miền núi Kỳ Sơn, gây ngập lụt, sạt lở và gây thiệt hại lớn đến sản xuất, đời sống của nhân dân. Công an tỉnh Nghệ An đã chỉ đạo Công an các đơn vị, địa phương huy động lực lượng khẩn trương phối hợp giúp nhân dân khắc phục hậu quả mưa lũ, ổn định đời sống.
Thủy điện Bản Vẽ chưa phải xả điều tiết lũ sau bão số 4

Thủy điện Bản Vẽ chưa phải xả điều tiết lũ sau bão số 4

(Baonghean.vn) - Do ảnh hưởng của hoàn lưu bão số 4, mấy ngày qua lưu lượng nước đổ về hồ thủy điện Bản Vẽ có xu hướng tăng nhanh. Hiện nay mức nước hồ Bản Vẽ đạt 196,4m trên mực nước dâng bình thường là 200m theo quy trình vận hành liên hồ chứa. Do đó, thời điểm này, thủy điện Bản Vẽ chưa phải tiến hành xả điều tiết lũ.
Ứng cứu

Ứng cứu

(Baonghean.vn) - Ảnh hưởng cơn bão số 4, sáng 30/9/2022 Trung tâm y tế TX. Hoàng Mai bị ngập chìm trong biển nước, lực lượng vũ trang trên địa bàn đã kịp thời ứng cứu, chuyển bệnh nhân cao tuổi đến nơi an toàn và tiếp tục điều trị.
Quỳ Châu: Hỗ trợ người dân di dời trước nguy cơ sạt lở đất

Quỳ Châu: Hỗ trợ người dân di dời trước nguy cơ sạt lở đất

(Baonghean.vn) - Mưa kéo dài nhiều ngày qua khiến một số nơi ở huyện Quỳ Châu có nguy cơ lớn xảy ra sạt lở đất. Gần đây nhất, hôm 1/10, một nhà dân tại bản Hoa Tiến 2, xã Châu Tiến đã bị sập hoàn toàn. Các lực lượng ở địa phương đang tích cực hỗ trợ người dân di dời đồ đạc, chủ động ứng phó với các kịch bản xấu có thể xảy ra.
Huyện Con Cuông huy động máy móc xử lý điểm sạt lở Dốc Chó. Ảnh: Bảo Hân

Dốc Chó sạt lở, Quốc lộ 7 tiếp tục bị chia cắt

(Baonghean.vn) - Do ảnh hưởng của hoàn lưu bão số 4 gây mưa lớn ở huyện Con Cuông, Quốc lộ 7 đoạn qua Dốc Chó tiếp tục bị sạt lở gây ách tắc giao thông. Hiện các phương tiện chưa thể lưu thông do đất, đá từ phía ta luy dương tiếp tục sụt xuống với khối lượng lớn.