Nghệ An tăng tỷ trọng xuất khẩu hàng công nghiệp chế biến lên 83,2% vào năm 2025

Thu Huyền

(Baonghean.vn) - Để xuất khẩu hàng hóa phát triển ổn định và bền vững, Nghệ An đang xây dựng đề án phát triển xuất khẩu giai đoạn 2021 - 2025.

Những “điểm nghẽn” cần tháo gỡ

Thời gian qua, cơ cấu hàng hóa xuất khẩu có nhiều chuyển biến tích cực. Tổng kim ngạch xuất khẩu của hàng dệt may; Gỗ và sản phẩm gỗ; nhóm nhiên liệu, khoáng sản và vật liệu xây dựng chiếm đến 70% kim ngạch xuất khẩu hàng hóa của tỉnh. Tỷ lệ hàng công nghiệp và hàng qua chế biến ngày càng tăng cao, chiếm tỷ trọng ngày càng lớn trong tổng kim ngạch xuất khẩu.

Thị trường xuất khẩu hàng hóa tiếp tục được mở rộng. Đến nay, các doanh nghiệp Nghệ An đã xuất khẩu hàng hóa sang thị trường của hơn 150 nước và khu vực. Chủ thể tham gia xuất khẩu không ngừng được gia tăng về số lượng và hoạt động ngày càng hiệu quả, đặc biệt là khu vực kinh tế tư nhân và khu vực có vốn đầu tư nước ngoài nhờ môi trường sản xuất, kinh doanh trên địa bàn tỉnh ngày càng được cải thiện.

Sản xuất tại nhà máy Royal food, KCN Nam Cấm. Ảnh Thu Huyền
Sản xuất tại Nhà máy Royal Foods, KCN Nam Cấm. Ảnh: Thu Huyền

Tuy nhiên, quy mô hàng hóa xuất khẩu vẫn còn nhỏ bé, chưa tương xứng với tiềm năng, chưa khai thác hiệu quả những lợi thế của tỉnh. Theo số liệu của Tổng cục Hải quan, kim ngạch xuất khẩu năm 2020 của các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Nghệ An đứng ở vị trí thứ 35/63 tỉnh, thành phố của cả nước và đứng ở vị trí thứ 4 trong khu vực Bắc Trung Bộ (sau Thanh Hóa, Hà Tĩnh và Thừa Thiên Huế). Kim ngạch xuất khẩu bình quân theo đầu người đạt thấp so với mức bình quân chung của cả nước. Năm 2020 đạt ~237 USD/người/năm (trung bình cả nước ~2.870 USD/năm).

Cơ cấu hàng hóa xuất khẩu tuy có nhiều chuyển biến tích cực song tỷ lệ hàng công nghiệp chế biến có giá trị lớn còn thấp. Chưa xuất hiện những mặt hàng mới có đóng góp kim ngạch lớn; các mặt hàng có giá trị gia tăng cao chiếm tỷ trọng thấp. Kim ngạch xuất khẩu phụ thuộc vào các mặt hàng công nghiệp như dệt may, da giày, điện tử và linh kiện máy tính... phần lớn vẫn mang tính gia công, lắp ráp. Toàn tỉnh chỉ có 02 mặt hàng đạt kim ngạch trên 100 triệu USD.

Bốc dỡ hàng gỗ viên nén xuất sang Nhật Bản tại cảng Cửa Lò. Ảnh Thu Huyền
Bốc dỡ hàng gỗ viên nén xuất sang Nhật Bản tại cảng Cửa Lò. Ảnh: Thu Huyền

Tốc độ tăng trưởng xuất khẩu chưa cao và thiếu tính bền vững, chưa đạt chỉ tiêu kế hoạch đề ra; chuyển dịch cơ cấu xuất khẩu theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa diễn ra còn chậm; tăng trưởng xuất khẩu vẫn chủ yếu là tăng trưởng theo chiều rộng, trong đó, hàng hóa sử dụng tài nguyên thiên nhiên và sức lao động giản đơn vẫn chiếm tỷ trọng cao trong cơ cấu hàng xuất khẩu; tăng trưởng xuất khẩu theo chiều sâu còn hạn chế, chưa tạo ra được những mặt hàng chủ lực; có giá trị gia tăng cao và hàm lượng nội địa lớn.

Kim ngạch xuất khẩu của các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) chiếm tỷ trọng nhỏ trong tổng kim ngạch xuất khẩu hàng hóa của tỉnh: Năm 2020 đạt 206,7 triệu USD, chiếm 25,4% trong tổng kim ngạch xuất khẩu của tỉnh; trong khi đó trên địa bàn cả nước, các doanh nghiệp FDI chiếm trên 63% tổng kim ngạch xuất khẩu của cả nước.

Thị trường xuất khẩu hàng hóa Nghệ An mặc dù trong thời gian qua có bước tiến đáng kể, song vẫn còn hạn hẹp, quan hệ bạn hàng thiếu ổn định, còn phụ thuộc nhiều vào thị trường Trung Quốc. Dịch vụ logistics của tỉnh thời gian vừa qua tuy có sự cải thiện về hạ tầng dịch vụ, loại hình dịch vụ, thành phần cũng như số lượng doanh nghiệp tham gia,... nhưng chưa đồng bộ, nhiều “điểm nghẽn” dẫn đến việc tăng chi phí, giảm khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp xuất nhập khẩu.

CCN đô Lăng, Nghi Lâm nghi lộc chằng chịt đường dây điện, hạ tầng chưa được đầu tư hoàn thiện ảnh hưởng đến thu hút đầu tư, sản xuất của các nhà máy. Ảnh Thu Huyền
CCN Đô Lăng, Nghi Lâm (Nghi Lộc) chằng chịt đường dây điện, hạ tầng chưa được đầu tư hoàn thiện ảnh hưởng đến thu hút đầu tư, sản xuất của các nhà máy. Ảnh: Thu Huyền

Theo đánh giá, doanh nghiệp Nghệ An tuy nhiều nhưng chủ yếu là doanh nghiệp nhỏ và vừa, chưa chủ động và nhiều hạn chế trong nâng cao năng lực cạnh tranh như: kém về kiến thức hội nhập và kinh nghiệm kinh doanh thương mại quốc tế, chưa có chiến lược kinh doanh, xuất khẩu dài hạn; ít chịu liên kết, hợp tác trong công việc, nhiều khi còn cạnh tranh nhau thiếu lành mạnh. Năng lực tham gia chuỗi giá trị toàn cầu của hàng hóa và doanh nghiệp còn yếu, dễ bị tổn thương bởi các cú sốc của thị trường thế giới dẫn đến hiệu quả xuất khẩu còn thấp.

Ông Nguyễn Minh Tuấn - Trưởng phòng Quản lý xuất nhập khẩu, Sở Công Thương cho rằng, xuất khẩu của Nghệ An vẫn chưa thực sự ổn định và bền vững. Giá trị gia tăng của hàng hóa xuất khẩu thấp, chủ yếu dựa vào khai thác các yếu tố về điều kiện tự nhiên và nguồn lao động giá rẻ, chưa có hàng hóa xuất khẩu có khả năng cạnh tranh cao để có thể tham gia vào khâu tạo ra giá trị gia tăng trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Cần giải pháp đồng bộ

Giai đoạn 2021 - 2025, theo tinh thần của Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XIX đề ra, mục tiêu phấn đấu đến năm 2025 kim ngạch xuất khẩu trên địa bàn tỉnh đạt chỉ tiêu 1.765 triệu USD, trong đó xuất khẩu hàng hóa đạt 1.295 triệu USD, tăng 59,2% so với kết quả xuất khẩu giai đoạn 2016-2020. Do vậy, UBND tỉnh, Sở Công Thương, cùng các sở, ngành liên quan đang tập trung xây dựng, thông qua Đề án "Phát triển xuất khẩu của tỉnh Nghệ An giai đoạn 2021 - 2025". Đây được coi là động thái hết sức cần thiết, góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế, tạo việc làm cho người lao động, nộp ngân sách, thúc đẩy kinh tế tỉnh nhà phát triển.

Dây chuyền chế biến cá ngừ tại Nhà máy chế biến cá ngừ Fescol Tuna tại KKT Đông Nam. Ảnh tư liệu Thu Huyền
Dây chuyền chế biến cá ngừ tại Nhà máy Chế biến cá ngừ Fescol Tuna tại KKT Đông Nam. Ảnh tư liệu Thu Huyền

Thực tế, hoạt động xuất khẩu hàng hóa của Nghệ An đang có nhiều cơ hội thuận lợi. Đó là việc Việt Nam đang hội nhập ngày càng sâu rộng vào nền kinh tế thế giới; các Hiệp định thương mại thương mại tự do (FTA), nhất là các FTA thế hệ mới như CPTPP, EVFTA, UKVFTA, RCEP tạo điều kiện thuận lợi, mở ra cơ hội lớn trong hợp tác toàn diện và mạnh mẽ hơn với các đối tác lớn, đáp ứng nhu cầu của người dân, doanh nghiệp. Môi trường đầu tư, kinh doanh không ngừng được cải thiện. Chính phủ đã và đang nỗ lực để trở thành ”Chính phủ kiến tạo”, tạo môi trường thuận lợi hơn cho các doanh nghiệp, sẽ có những tác động tích cực đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp. Xu hướng chuyển dịch các dòng vốn đầu tư giai đoạn hậu dịch Covid-19, cùng với sự chuẩn bị tốt hạ tầng các khu công nghiệp như VSIP; WHA Hemaraj, hạ tầng giao thông, cảng biển, hàng không, đường sắt,... không ngừng được nâng cấp, đầu tư sẽ mở ra cơ hội để Nghệ An tạo dựng nguồn hàng thúc đẩy xuất khẩu.

Tuy vậy, các Hiệp định thương mại thế hệ mới đã và đang được thực thi sẽ mang lại nhiều cơ hội cho hoạt động xuất khẩu nhưng cũng nhiều thách thức cho doanh nghiệp Việt Nam nói chung, doanh nghiệp Nghệ An nói riêng trong điều kiện sản xuất hàng hóa; năng lực cạnh tranh và hạ tầng phục vụ xuất khẩu trên địa bàn tỉnh còn hạn chế. Vì thế, với quan điểm không phụ thuộc quá lớn vào một thị trường, ngành công thương đang thực thi hiệu quả các cam kết và khai thác tốt cơ hội từ các hiệp định thương mại tự do nhằm mở rộng và đa dạng hóa thị trường xuất khẩu nhất là các thị trường trọng điểm chiến lược (Hoa Kỳ, Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc, ASEAN). Nâng cao hàm lượng chế biến, chế tạo, nâng cao giá trị gia tăng và năng lực cạnh tranh của hàng hóa xuất khẩu, chủ động tham gia vào chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu, xây dựng và phát triển một số thương hiệu mạnh cho hàng hóa xuất khẩu của tỉnh.

Dệt may vẫn đang là ngành có kim ngạch xuất khẩu cao, giải quyết nhiều việc làm cho người lao động. Ảnh Thu Huyền
Dệt may vẫn đang là ngành có kim ngạch xuất khẩu cao, giải quyết nhiều việc làm cho người lao động. Ảnh: Thu Huyền

Chia sẻ về giải pháp tới đây, ông Phạm Văn Hóa - Giám đốc Sở Công Thương cho biết thêm, ngành đang tập trung củng cố, nâng cao năng lực cạnh tranh và mở rộng quy mô của các doanh nghiệp hoạt động xuất khẩu; tiếp tục kịp thời nắm bắt và thực hiện các giải pháp tháo gỡ khó khăn của các doanh nghiệp nhất là về vốn, lao động, cải cách thủ tục hành chính trong quản lý thuế, hải quan, đất đai, kiểm dịch; tiếp tục tháo gỡ “nút thắt” trong vận tải và dịch vụ logistics… để kích thích mở rộng sản xuất hàng xuất khẩu. Tập trung ứng dụng công nghệ trong việc tìm kiếm, khai thác thị trường nước ngoài kết hợp với tăng cường công tác thông tin, dự báo thị trường. Đẩy mạnh công tác tập huấn, đào tạo, tư vấn về thuế, tiếp cận thị trường, vận dụng có hiệu quả ưu đãi từ các FTA mà Việt Nam là thành viên.

Mục tiêu đến năm 2025 tổng kim ngạch xuất khẩu đạt 1.800 triệu USD, trong đó kim ngạch xuất khẩu hàng hóa đạt 1.300 triệu USD, chiếm tỷ trọng 73,7% trong tổng kim ngạch xuất khẩu. Tăng tỷ trọng xuất khẩu hàng công nghiệp chế biến từ mức 77,5% năm 2020 lên 83,2% năm 2025; giảm tỷ trọng hàng nhiên liệu, khoáng sản từ 10,3% năm 2020 xuống 7,9% năm 2025. Thu ngân sách từ lĩnh vực xuất, nhập khẩu giai đoạn 2021-2025 đạt từ 7.700 tỷ đồng.

Tin mới

Chuyện về một trong những nữ đảng viên cộng sản đầu tiên của Việt Nam

Chuyện về một trong những nữ đảng viên cộng sản đầu tiên của Việt Nam

(Baonghean.vn) - Trong chuyến tham quan di tích Nhà tù Hoả Lò (Hà Nội) cách đây không lâu, tôi được biết đến câu chuyện cuộc đời của bà Hoàng Thị Ái - một trong những nữ đảng viên cộng sản đầu tiên của Việt Nam, vợ của nhà cộng sản kiên trung Nguyễn Phong Sắc - Bí thư Xứ uỷ Trung kỳ thời kỳ 1930 - 1931. Cuộc đời của bà tiêu biểu cho hàng triệu cuộc đời phụ nữ Việt Nam: vùng thoát khỏi ách áp bức, đô hộ của phong kiến, thực dân; một lòng trung trinh theo Đảng; nén chặt bao nỗi đau riêng tư để cống hiến cho cách mạng đến giây phút cuối cùng.
Phân tích một số nhận thức sai về tính khoa học của chủ nghĩa Mác-Lênin

Phân tích một số nhận thức sai về tính khoa học của chủ nghĩa Mác-Lênin

Điều lệ Đảng Cộng sản Việt Nam, Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội (năm 1991; bổ sung, phát triển năm 2011) cùng một số văn kiện khác của Đảng Cộng sản Việt Nam đã khẳng định: "Đảng lấy chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho hành động".
SLNA cũng gặp khó về công tác Ngoại binh. Ảnh tư liệu của Đức Anh

Tại sao V- League chỉ là 'đất diễn' của ngoại binh

(Baonghean.vn) - Ngoại binh và chất lượng ngoại binh đang là vấn đề được nhiều người quan tâm khi V-League 1-2022 sắp tái diễn vào cuối tuần này. Nhận xét chung là mặt bằng ngoại binh ngày càng đi xuống so với yêu cầu nhưng vẫn giữ vai trò quan trọng trong các đội bóng có vẻ đúng với thực tế ở những vòng đầu V-League 1-2022 và những giải đấu tập huấn, đấu bù hay đấu cup gần đây.
Ảnh đại diện

Từ Nghệ An vào Tây Ninh bắt đối tượng 19 năm lẩn trốn

(Baonghean.vn) - Bằng các biện pháp nghiệp vụ, Công an huyện Đô Lương (Nghệ An) phát hiện đối tượng bị truy nã từ năm 2003, đang lẩn trốn tại Tây Ninh. Được sự đồng ý của lãnh đạo Công an tỉnh, Công an huyện Đô Lương đã cử tổ công tác vào bắt giữ đối tượng.
Chuyên gia dự báo thời điểm vũ khí siêu thanh của Mỹ có thể xuất hiện

Chuyên gia dự báo thời điểm vũ khí siêu thanh của Mỹ có thể xuất hiện

Để tạo ra tên lửa siêu thanh, Mỹ cần giải quyết vấn đề với động cơ, công việc này sẽ mất vài năm. Chuyên gia Oleg Glazunov ở Hiệp hội các nhà khoa học chính trị quân sự, Phó giáo sư Khoa Chính trị và Xã hội học của Đại học Kinh tế Nga Plekhanov, đã nêu mốc thời gian có thể xuất hiện vũ khí siêu thanh của Lầu Năm Góc.
ảnh

Nghệ An: Liên kết để khai thác tiềm năng và phát triển du lịch

(Baonghean.vn) -  Diễn đàn liên kết phát triển du lịch giữa thành phố Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh và vùng Bắc Trung Bộ mở rộng năm 2022 được tổ chức tại thành phố Vinh vào hôm nay (1/7). Nhân dịp này, đồng chí Bùi Đình Long - Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh trao đổi với Báo Nghệ An về một số vấn đề liên quan.
Bảo hiểm xã hội Nghệ An: Nỗ lực hướng tới mục tiêu Bảo hiểm y tế toàn dân

Bảo hiểm xã hội Nghệ An: Nỗ lực hướng tới mục tiêu Bảo hiểm y tế toàn dân

(Baonghean.vn) - Thời gian qua, Bảo hiểm xã hội Nghệ An đã tích cực phối hợp các cấp, ngành, đoàn thể đẩy mạnh công tác tuyên truyền để đưa các chính sách Bảo hiểm Y tế vào cuộc sống, từ đó, nâng cao nhận thức của người dân về Bảo hiểm Y tế, hướng tới Bảo hiểm Y tế toàn dân.
Ảnh

Doanh nhân Thành phố Hồ Chí Minh và Hà Nội ‘hiến kế’ cho phát triển du lịch ở Nghệ An

(Baonghean.vn) -  Nhân dịp Diễn đàn Liên kết phát triển du lịch giữa thành phố Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh và vùng Bắc Trung Bộ mở rộng năm 2022, phóng viên Báo Nghệ An đã trao đổi với một số doanh nhân hoạt động trong lĩnh vực du lịch ở Thành phố Hồ Chí Minh và Hà Nội về hướng đi của du lịch Nghệ An.
'Chặn từ gốc, phát hiện từ sớm, xử lý từ đầu'

'Chặn từ gốc, phát hiện từ sớm, xử lý từ đầu'

(Baonghean.vn) -  Nhờ sự vào cuộc tích cực của cấp ủy, chính quyền các cấp và nhân dân, công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí trên địa bàn Nghệ An được triển khai đồng bộ, tạo chuyển biến rõ nét. Tuy nhiên, trong thực tiễn, công tác này vẫn gặp nhiều khó khăn, vướng mắc, tiềm ẩn sự phức tạp, chủ yếu trên các lĩnh vực quản lý đất đai, quản lý tài chính, thực hiện chính sách xã hội...
Những khoảnh khắc đáng giá

Những khoảnh khắc đáng giá

(Baonghean.vn) - Một lần anh bạn tình cờ cầm máy ảnh qua nhà tôi, ngay khi cành đào Tết đang rộ nở đã chụp giùm một bức ảnh. Bức ảnh ấy có cả bố, mẹ và con vì cũng chỉ rất tình cờ đó là lúc đang rỗi rãi ngồi uống trà. Tôi không bao giờ nghĩ đó là khoảnh khắc duy nhất của mình bên bố và mẹ được lưu giữ lại.
Danh tướng Hai Mạnh: Bài 1: Lửa thử vàng

Danh tướng Hai Mạnh: Bài 1: Lửa thử vàng

(Baonghean.vn) - Đại tướng Chu Huy Mân là một danh tướng của thời đại Hồ Chí Minh. Sinh ra và lớn lên trên mảnh đất Nghệ An địa linh nhân kiệt, giàu truyền thống hiếu học và yêu nước, cuộc đời cách mạng của ông tiêu biểu cho một thế hệ thanh niên Việt Nam: “Sống đã vì cách mạng, anh em ta/ Chết cũng vì cách mạng, chẳng phiền hà!”... Nhớ về vị tướng tài ba, trong chuyên mục Tiếng Nghệ đêm nay, trân trọng gửi tới quý thính giả bài viết mang tên “Danh tướng Hai Mạnh” của tác giả - Đại tá Nguyễn Khắc Thuần. Bài viết 2 kỳ. Kỳ 1 có tên: Lửa thử vàng. Mời quý thính giả lắng nghe qua giọng đọc Phước Anh.
Thông tin nổi bật ngày 30/6

Nghệ An: Thông tin nổi bật ngày 30/6

(Baonghean.vn) - Hội nghị toàn quốc tổng kết 10 năm công tác phòng, chống tham nhũng, tiêu cực giai đoạn 2012 - 2022; Ban Kinh tế - Ngân sách HĐND tỉnh thẩm tra các tờ trình, dự thảo Nghị quyết trình tại Kỳ họp thứ 7; Bế mạc và trao giải Hội thi Giảng viên lý luận chính trị giỏi cấp tỉnh; UBND tỉnh họp bàn giải pháp tháo gỡ khó khăn cho ngư dân... là những thông tin nổi bật ngày 30/6.
Tăng cường công tác giám sát, phản biện xã hội ở địa phương

Tăng cường công tác giám sát, phản biện xã hội ở địa phương

(Baonghean.vn) - Đó là một trong những yêu cầu của đồng chí Nguyễn Đức Thành - Phó Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc tỉnh Nghệ An tại Hội nghị giao ban công tác xây dựng Đảng, chính quyền và công tác Dân chủ - Pháp luật và Tôn giáo 6 tháng đầu năm 2022, triển khai nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2022.