Tài hoa thợ mộc Nam Lộc

(Baonghean) - Ngót ngét nửa thập kỷ nay, tay nghề của những người thợ mộc xã Nam Lộc, huyện Nam Đàn đã nức tiếng khắp vùng. Những ngôi nhà sàn kiên cố, vững chãi; những nhà gỗ cầu kỳ; những vì, kèo nhà thờ, đền đài, miếu mạo với nét chạm trổ tinh xảo... đều do bàn tay tài hoa của người thợ mộc Nam Lộc làm nên…

Xã Nam Lộc, nằm kế bên bờ sông Lam, đất chật người đông nên cái đói, cái nghèo một thời đeo đẳng. Ngày trước, người dân Nam Lộc ngoài con cá dưới sông thì nghề chính cũng chỉ có làm ruộng. Nghề mộc du nhập vào làng giữa những năm 60 khi Nhà máy gỗ Vinh chuyển về sơ tán trong vùng. Thời điểm ấy, Mỹ bắt đầu leo thang bắn phá miền Bắc, chiến tranh rất ác liệt. Để đảm bảo an toàn, công nhân của nhà máy gỗ cùng ăn, ở, và làm việc trong nhà dân, nhờ nhân dân trong vùng che chở. Nhà máy gỗ về cũng đem đến một luồng gió mới trong vùng, mà vui nhất có lẽ là lũ trẻ bởi lần đầu biết đến cái máy cưa, biết đến những con thuyền đồ sộ, biết thế nào là dui, là đục. Nhiều thanh niên trai tráng trong làng cũng may mắn được chọn vào làm công nhân, bước đầu làm quen với nghề mộc. Nhớ về những ngày tháng ấy, bác Nguyễn Văn Hiệp (xóm 4) – một trong những người thợ “lão làng” nhất trong vùng nói rằng: Khi đó, trong xã có 2 xưởng đóng tàu, một ở bến bà Bang, một ở bến ông Hữu. Thanh niên chúng tôi mỗi lần đi tắm sông về liền chui vào xưởng nhìn công nhân đục đục, gõ gõ. Thỉnh  thoảng các chú còn cho chúng tôi tập cưa...

Anh Nguyễn Văn Đức (bên trái) cùng thợ trong xưởng mộc.
Anh Nguyễn Văn Đức (bên trái) cùng thợ trong xưởng mộc.

Với bàn tay khéo léo, chịu khó, người dân trong vùng đã dần dần làm quen với nghề mộc. Trong làng có ông cố Tý – vốn là Việt kiều ở Thái Lan về, ông lên những vùng xa như Tân Kỳ, Tương Dương tìm gỗ. Những chuyến ngược rừng cũng đem đến cho dân trong làng nhiều đơn đặt hàng, mà đa số là làm nhà sàn cho bà con người dân tộc Thái, Thanh, Thổ. Nghề làm nhà sàn của người dân Nam Lộc cũng bắt đầu từ ngày đó.

Nghề làm nhà sàn khi đó công nhiều nhưng vất vả thì vô vàn. Có thể cũng chính vì thế nên nghề mộc ở đất Nghệ không hiếm nhưng nói đến làm nhà sàn thì chẳng phải nơi nào cũng làm được. Theo đuổi nghề đóng nhà sàn từ những năm mới 19, 20 tuổi anh Nguyễn Văn Đức kể: Mỗi lần nhận được đơn đặt hàng ở Tương Dương chúng tôi phải dậy từ tờ mờ sáng. Ròng rã đi xe khách mất hơn 1 ngày mới đến Thị trấn Hòa Bình (Tương Dương). Lên đến nơi, anh em phải cuốc bộ vào các xã vùng sâu, vùng xa. Có khi đi bộ ròng rã mất 2 - 3 ngày mới đến nơi. Làm 1 cái nhà sàn, cầu kỳ cũng mất gần 3 tháng. Gần 90 ngày xa gia đình ai cũng nhớ nhà... Sợ nhất là những khi ốm đau, bởi khi đó điều kiện đi lại khó khăn, y tế cơ sở thì chưa phát triển... Có đi ngược nhiều mới thấm thía những cơn sốt rét rừng. Anh em nhiều người biết mình bị bệnh nhưng phải cắn răng chịu đựng, bởi biết rằng để đưa một người bệnh ra thị trấn, tiền vận chuyển cũng đã ngót nghét 1 chỉ vàng. Trong làng cũng đã có người phải bỏ lại mạng ở trong rừng vì không cấp cứu kịp. Chính anh Dương thì cũng một lần “thập tử nhất sinh” do sốt rét rừng hành hạ.

Cuộc sống phát triển, đến nay xã Nam Lộc có hơn 150 hộ làm nghề, trong đó nhiều nhất là ở xóm 4 – xóm giáo toàn tòng với hơn 130 hộ làm nghề mộc. Một điều cũng rất đáng tự hào với người dân trong đó là dù hiện tại người làm nhà sàn ngày một ít đi, nhưng trên đất Nghệ những căn nhà sàn nào đẹp nhất, kỳ công nhất vẫn là do thợ Nam Lộc dựng nên. Người dân Nam Lộc cũng rất nhạy bén, khi nhu cầu làm nhà sàn ít đi, họ chuyển sang làm nhà gỗ, nhà thờ. Về Nam Lộc, cũng không lạ khi nghe những câu chuyện về những công trình tiền tỷ được chạm trổ kỳ công do bàn tay tài hoa của người thợ mộc Nam Lộc làm nên... Không ít những công trình  nức tiếng ở Nghi Diên, Nghi Kiều, Thanh Chương... cũng là do thợ mộc Nam Lộc đảm nhận. Không chỉ đi trong tỉnh thợ mộc Nam Lộc còn đem nghề đi khắp trong Nam, ngoài Bắc, sang Lào, Malaysia, Cam-pu-chia. Ông Cao Ngọc Liên – Bí thư xóm 4 cho biết: Hiện ở trong xóm có rất nhiều tốp thợ và quanh năm suốt tháng mải miết ở khắp mọi miền của đất nước. Lương của thợ mộc hiện cũng khá cao, với thợ chính thì trung bình từ 10 – 12 triệu đồng/tháng, thợ phụ từ 5 – 6 triệu đồng/tháng. Con trai ông Cao Ngọc Hùng, mới hơn 30 tuổi, cũng từ nghề mộc mà nay đã phát triển đưa gần 20 người trong làng sang Lào mở xưởng, làm ăn thu nhập ổn định. Toàn xã có 183 hộ, nhưng chỉ có 9 hộ nghèo, còn lại là khá giàu, trong đó có đến 30% là hộ giàu. Cũng rất đáng trân trọng là người dân xóm 4 rất đoàn kết, không giấu nghề mà ngược lại rất có ý thức truyền nghề. Nghề mộc làm đổi thay cả làng chúng tôi, tạo nên thương hiệu cho người dân trong làng...

Bài, ảnh: Mỹ Hà

Tin mới

Nữ giáo viên xuất sắc xứ Nghệ và hành trình đến Hoa Kỳ

Nữ giáo viên xuất sắc xứ Nghệ và hành trình đến Hoa Kỳ

(Baonghean.vn) -  Tháng 9 này, cô giáo Dương Thị Thanh (Trường THPT Thanh Chương 3) là 1 trong 4 giáo viên Tiếng Anh của cả nước được Bộ Ngoại giao và Đại sứ quán Hoa Kỳ tại Việt Nam mời tham dự Chương trình trao đổi Giáo viên xuất sắc Fulbright năm 2022. Từ Hoa Kỳ, cô giáo Dương Thị Thanh có những chia sẻ với Báo Nghệ An về chuyến đi đặc biệt này.
Truyện ngắn: Chiếc áo của thầy

Đọc truyện đêm khuya: Chiếc áo của thầy

(Baonghean.vn) - Bằng lối kết cấu lắp ghép ở đó đan xen giữa hiện tại và quá khứ, Bùi Việt Phương đã kể lại cho chúng ta một câu chuyện thật ấm nồng về tình thầy trò, bên cạnh đó đã khắc họa nhân vật những người thầy giản dị mà cao cả, những người đã mang một lớp học đầy tình thương đến cho những học sinh nghèo vùng cao. Với ngôn ngữ khá linh hoạt, vừa giàu chất tự sự vừa đẫm chất trữ tình, truyện ngắn của Bùi Việt Phương gieo vào lòng người đọc thật nhiều cảm xúc, và có lẽ là cả những giọt nước mắt nữa.
Nghệ An: Thông tin nổi bật ngày 25/9

Nghệ An: Thông tin nổi bật ngày 25/9

(Baonghean.vn) - Chương trình “Mẹ đỡ đầu - Kết nối yêu thương"; Nghệ An triển khai các phương án ứng phó bão Noru; Vận hành điều tiết các hồ chứa thủy điện; Nghệ sĩ Xuân Bắc tham gia Chương trình "Sinh con, sinh cha" tại Nghệ An... là những nội dung chính trong ngày 25/9.
Hãy sống như thể 'Một thoáng ta rực rỡ ở nhân gian'

Hãy sống như thể 'Một thoáng ta rực rỡ ở nhân gian'

(Baonghean.vn) - “Một thoáng ta rực rỡ ở nhân gian” là tiểu thuyết nổi tiếng của Ocean Vương vừa được trao giải thưởng Sách hay 2022 ở hạng mục Văn học, cùng với tiểu thuyết “Những ngã tư và những cột đèn” của Trần Dần. Sách hay là giải thưởng độc lập, đã trải qua 11 mùa trao giải, góp phần làm phong phú thêm đời sống văn hóa đọc hiện nay.
Kình ngư

Kình ngư

(Baonghean.vn) -  Những hình ảnh được ghi lại tại Đại hội TDTT tỉnh Nghệ An năm 2022.
Lòng tham và sự tự trọng

Lòng tham và sự tự trọng

(Baonghean.vn) -   Xin được mở đầu bằng một câu chuyện liên quan đến vệ sinh an toàn thực phẩm. Có thể nói chưa bao giờ vấn đề an toàn vệ sinh thực phẩm lại được người người, nhà nhà quan tâm như hiện nay. Bởi những năm trở lại đây, ung thư và các bệnh nguy hiểm đã và đang treo lơ lửng trên đầu người dân Việt. Thành ngữ có câu “Họa từ miệng mà ra, bệnh từ miệng mà vào”. Nguồn gốc thực phẩm không rõ ràng, trôi nổi nhiều trên thị trường. Thế nhưng, ngay cả khi thực phẩm sạch được gắn mác an toàn từ những chuỗi cung ứng được xem là có thương hiệu, an toàn, bỗng chốc bị sụp đổ niềm tin, khi hàng loạt thông tin phanh phui rau sạch “giả” biến hình vào siêu thị.
Chính phủ giao hơn 147 nghìn tỷ đồng kế hoạch đầu tư vốn của Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội

Chính phủ giao hơn 147 nghìn tỷ đồng kế hoạch đầu tư vốn của Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội

Thủ tướng Chính phủ giao 147.138 tỷ đồng kế hoạch đầu tư vốn ngân sách Trung ương của chương trình cho từng bộ, cơ quan Trung ương và địa phương theo tổng mức và cơ cấu ngành, lĩnh vực quy định tại Nghị quyết số 43/2022/QH15 của Quốc hội.