Vệ tinh nhỏ "made in Việt Nam" vào vũ trụ

Ngày 21/7 tới, vệ tinh F-1 do Phòng nghiên cứu không gian - FSpace, Viện Nghiên cứu Công nghệ FPT, Đại học FPT chế tạo sẽ được phóng đi từ Trung tâm Vũ trụ Tanegashima, Nhật Bản. Dự kiến sau F-1, nhóm nghiên cứu sẽ cho ra đời vệ tinh F-2 với nhiều công nghệ hiện đại hơn F-1.


Từ cầu Thăng Long... lên vũ trụ


Ông Vũ Trọng Thư, đại diện FSpace cho biết, trên thế giới, việc chế tạo vệ tinh không mới vì thế khi chế tạo vệ tinh này, nhóm nghiên cứu chưa tính đến việc làm cho F-1 khác biệt với các vệ tinh của nước ngoài, mà quan trọng hơn là làm sao để cho F-1 sống được trong vũ trụ.


Trong quá trình làm đã có rất nhiều khó khăn đặc biệt là những thiết bị để thử nghiệm. Ví dụ như máy đo tần số, máy thử nghiệm rung động... Đây là những chiếc máy đắt tiền và ở Việt Nam không có đầy đủ. Đó là lý do F-1 phải đi rất nhiều nơi từ trong nước tới nước ngoài mới có thể hoàn thiện.


Mốc đầu tiên là ngày 18/6/2009 khi lần đầu tiên nhóm FSpace mang F-1 từ phòng thí nghiệm ra ngoài trời để thử nghiệm liên lạc khoảng cách xa. Nhóm mang F-1 ra cầu Thăng Long (khoảng cách 7km), sân bay Nội Bài (20km) và lên đỉnh núi Tam Đảo (50km). F-1 đã phát tín hiệu, liên lạc thành công với hệ thống trung tâm. FSpace đã ra lệnh được từ xa cho F-1 chụp ảnh, đo đạc các thông số.


Mốc thứ 2 là khi F-1 lần đầu tiên "xuất ngoại" sang Nhật Bản vào ngày 14/3/2011 để thử nghiệm rung động (vibration test). Mốc thứ 3 là tháng 11/2011, khi F-1 được chuyển sang Mỹ cho công ty đối tác là NanoRacks ở Houston , Texas chuẩn bị kỳ đánh giá an toàn bay. Mốc cuối cùng là tháng 6/2012, F-1 được chuyển sang Trung tâm Vũ trụ Tanegashima của Nhật Bản để sẵn sàng phóng.


Nhóm chế tạo vệ tinh cho hay, hiện nay các công đoạn đã được hoàn thiện. Thực tế, một hệ thống không gian không chỉ có vệ tinh mà còn có trạm điều khiển dưới mặt đất. Trong giai đoạn này, FSpace tập trung đảm bảo cho trạm mặt đất sẵn sàng để thu tín hiệu cũng như gửi lệnh điều khiển lên vệ tinh. Hiện, FSpace đã thành công trong việc phát tín hiệu điều khiển vệ tinh.


Ngoài ra, FSpace đang chuẩn bị vận hành vệ tinh sau khi phóng. Đầu tiên là phải kiểm tra tình trạng pin. Trước lúc gửi F-1 sang Nhật, nhóm đã sạc đầy pin, nhưng cũng có rủi ro vì nhóm không thể theo sát vệ tinh cho đến lúc được đặt lên tên lửa nên rất khó đoán biết có chuyện gì xảy ra.


Thêm nữa là kiểm tra đồng hồ điện tử trên vệ tinh, trước khi chuyển vệ tinh, FSpace đã chỉnh giờ theo hệ giờ quốc tế. Khi gửi lệnh lên, sẽ có một số lệnh là lệnh "delay" (hẹn giờ), nghĩa là sẽ ra lệnh đến ngày này, giờ này mới thực hiện. Có một số lệnh thực hiện luôn nhưng có một số lệnh phải chờ đúng thời điểm mới thực hiện. Ví dụ, muốn ra lệnh F-1 chụp ảnh ở địa điểm mong muốn, bản thân vệ tinh không biết được vị trí của nó, do đó chúng ta sẽ tính toán thời điểm F-1 bay qua nơi mình cần chụp.

 

Vệ tinh nhỏ "made in Việt Nam" vào vũ trụ ảnh 1

Thực hiện trong 4 năm, tổng chi phí cho vệ tinh F-1 gồm nghiên cứu, chế tạo vệ tinh, nghiên cứu chế tạo trạm mặt đất, thuê phóng... khoảng 4 tỷ đồng.


Sau F-1 sẽ tới F-2


Ông Vũ Trọng Thư cho biết, trên thế giới hiện nay đang hình thành một xu hướng mới dần thay thế các vệ tinh cỡ lớn (nặng hàng trăm kg hoặc hàng tấn) bằng các vệ tinh nhỏ để giảm chi phí chế tạo cũng như chi phí phóng. Ngoài ra, thời gian chế tạo các vệ tinh nhỏ này cũng được rút ngắn đáng kể chỉ còn 2, 3 năm.


Trong kế hoạch sắp tới, nhóm sẽ tiếp tục nghiên cứu vệ tinh. Hiện tại nhóm đã có những ý tưởng cho vệ tinh F-2 và đã viết bản đề xuất. Điểm khác biệt đầu tiên của F-2 là sẽ to hơn F-1, kích thước dự kiến là 10x10x20cm và nặng 2kg, tức là bằng 2 lần F-1.


Dự kiến, một công nghệ mà F-2 sẽ thử nghiệm đó là công nghệ xác định và điều khiển tư thế vệ tinh ADCS, bởi vệ tinh khi hoạt động trên quỹ đạo sẽ bị tác động bởi rất nhiều lực nhiễu động trong không gian làm cho vệ tinh sẽ quay trong quá trình bay. Vì vậy, cần một hệ thống xác định và điều khiển tư thế vệ tinh để xoay vệ tinh về một tư thế cần thiết để phục vụ một mục đích nào đó như chụp ảnh một vùng nào đó trên Trái Đất hay theo dõi các vật thể trên mặt đất...

 

Thời gian vệ tinh trên quỹ đạo phụ thuộc vào độ cao của tên lửa phóng lên (do nhiều yếu tố trên quỹ đạo, vệ tinh sẽ bị giảm dần độ cao, đến khi rơi xuống khoảng 90km thì ma sát mạnh với bầu khí quyển và bốc cháy). Nhiệm vụ của F-1 là sống và phát tín hiệu về Trái Đất. Tiếp theo là F-1 thu thập những dữ liệu về "sức khoẻ" của vệ tinh trong quỹ đạo: Điện áp của pin; chụp ảnh Trái Đất, thử nghiệm cảm biến từ trường; thử nghiệm tính nâng cao cấp của vệ tinh...

Theo Kienthuc-M

tin mới

Hành trình “Được học” của nữ sinh viên người Mông

Hành trình “Được học” của nữ sinh viên người Mông Nghệ An

(Baonghean.vn) - Năm 2023, dự án “Được học” được nhận Bằng khen của Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam. Người quản lý dự án là em Lầu Nguyễn Hương Giang - nữ sinh người Mông đến từ huyện Kỳ Sơn và hiện đang là sinh viên năm thứ 2 khoa Quan hệ công chúng - Học viện Báo chí và tuyên truyền.

Lớp 12

Sớm điều chỉnh để thích ứng với các kỳ thi tuyển sinh vào đại học theo chương trình mới

(Baonghean.vn) - Sau 2 năm triển khai ở bậc trung học phổ thông, chương trình mới và việc thay đổi phương thức thi đã làm thay đổi khá nhiều về cách lựa chọn môn học, môn thi của học sinh ở các trường. Sự thay đổi này cũng buộc các trường phải thích ứng, dù còn rất nhiều khó khăn.

Đảm bảo chất lượng

Giáo dục Nghệ An và những đột phá năm 2023

(Baonghean.vn) - “Giải pháp đảm bảo chất lượng trong các cơ sở giáo dục phổ thông trên địa bàn tỉnh Nghệ An” là công trình vừa được trao giải đặc biệt giải Sáng tạo Khoa học và Công nghệ năm 2023. Đây là thành quả không chỉ của nhóm tác giả mà còn là sự tâm huyết và nỗ lực của toàn ngành.

Tết Việt

Lan tỏa giá trị văn hóa Tết với học sinh

 (Baonghean.vn) - Những phiên chợ Tết, những góc trưng bày đậm chất Xuân là  trải nghiệm Tết Việt dành cho học sinh trong những ngày chuẩn bị bước sang năm mới. Hoạt động này cũng đang được các nhà trường đồng loạt triển khai trong những ngày này.

Khát khao truyền lửa cho phong trào cờ vua học đường ở xứ Nghệ

Khát khao truyền lửa cho phong trào cờ vua học đường ở xứ Nghệ

(Baonghean.vn) - Là môn thể thao trí tuệ, rèn luyện tư duy và bản lĩnh cho người chơi, cờ vua hiện được nhiều bạn trẻ yêu thích. Phong trào cờ vua học đường đang phát triển khá mạnh mẽ tại địa bàn Nghệ An, nổi bật có thể kể đến hoạt động của CLB Cờ vua Trường THPT chuyên Phan Bội Châu.

Quang Thanh

Cuộc 'bẻ lái' thành công của nam sinh lớp 11 chuyên Tin giành giải Nhất môn Tiếng Anh học sinh giỏi quốc gia

(Baonghean.vn) - Nguyễn Quang Thanh là một trong ít học sinh lớp 11 của Trường THPT chuyên Phan Bội Châu giành giải Nhất tại Kỳ thi học sinh giỏi quốc gia năm nay. Điều đặc biệt ở nam sinh này đó là em giành giải Nhất môn Tiếng Anh, trong khi em vốn là một học sinh học lớp chuyên Tin học.

Khi học bạ không còn là 'ưu thế' với sỹ tử lớp 12

Khi học bạ không còn là 'ưu thế' với sỹ tử lớp 12

(Baonghean.vn) - Việc xét tuyển bằng học bạ được xem là cứu cánh cho nhiều học sinh lớp 12 khi tuyển sinh vào đại học. Tuy nhiên, năm nay, lợi thế này đang ngày càng thu hẹp khi nhiều trường đại học không còn sử dụng phương thức này để ưu tiên xét tuyển.

Nhận quà Tết ít ỏi, nhiều giáo viên vẫn trích lương để lo Tết cho học sinh nghèo

Nhận quà Tết ít ỏi, nhiều giáo viên vẫn trích lương để lo Tết cho học sinh nghèo

(Baonghean.vn) - Thưởng Tết với nhiều giáo viên đó là điều khá xa lạ, song nhiều thầy cô không ngại trích một phần thu nhập để chăm lo Tết cho học sinh nghèo. Thấu hiểu thực tế này, nhiều hoạt động được triển khai nhằm chung tay để lo Tết cho những giáo viên có hoàn cảnh khó khăn, bệnh tật...