Duy trì hòa bình và hợp tác ở Biển Đông trong bối cảnh có nhiều biến động

Theo Hoàng Khánh Cường (vov.vn)

Theo dõi Báo Nghệ An trên Google News
Tại Hội thảo Khoa học Quốc tế về Biển Đông lần thứ 12, có học giả đề xuất một số quốc gia ASEAN có nhiều điểm tương đồng trong vấn đề pháp lý có thể hướng tới một tuyên bố lập trường chung về Biển Đông.

Sôi nổi các ý kiến về pháp lý trên biển 

Bốn phiên thảo luận của ngày Hội thảo thứ nhất (ngày 16/11) với các chủ đề: Tình hình Biển Đông trong tình hình thế giới biến động; Vai trò của ASEAN với tầm nhìn sau năm 2025; Tranh luận pháp lý bằng Công hàm tại Liên hợp quốc; Cạnh tranh định hình công luận về Biển Đông và vai trò của báo chí… đã diễn ra trong không khí rất sôi nổi, thẳng thắn và mang tính xây dựng.

Duy trì hòa bình và hợp tác ở Biển Đông trong bối cảnh có nhiều biến động ảnh 1
Hội thảo Khoa học Quốc tế về Biển Đông lần thứ 12 được tổ chức kết hợp hình thức trực tiếp và trực tuyến.

Nhiều ý kiến cho rằng, tuy khó tìm được mối liên hệ trực tiếp giữa đại dịch Covid-19 và diễn biến căng thẳng trên Biển Đông, song Covid-19 làm cho quan hệ giữa các nước lớn xấu đi ở Biển Đông, nhất là quan hệ cạnh tranh Mỹ-Trung.

Một số đại biểu nhận định Trung Quốc đã lợi dụng tình hình Covid-19 để gia tăng nhịp độ hoạt động trên thực địa, mở rộng kiểm soát trên Biển Đông và cố ý va chạm với nhiều nước. Các mục tiêu cơ bản của Trung Quốc ở Biển Đông không thay đổi và gần đây Trung Quốc đẩy mạnh “lập trường quan điểm” của nước này trên khắp thế giới, gây nên phản ứng mạnh mẽ của chính phủ và người dân ở nhiều nước.

Trong khi đó, Mỹ vẫn duy trì các hoạt động quân sự và tự do hàng hải; tỏ thái độ cứng rắn hơn trên mặt trận ngoại giao, pháp lý, phản đối trực diện yêu sách của Trung Quốc ở Biển Đông. Lập trường này phản ánh xu hướng chính sách chung của chính quyền Mỹ theo hướng ngày càng cứng rắn hơn với Trung Quốc. Chính sách Biển Đông của Mỹ về cơ bản đã định hình rõ nét hơn dưới thời Tổng thống Trump nên chính quyền sắp tới sẽ ít khả năng có điều chỉnh lớn về chiến lược.

Duy trì hòa bình và hợp tác ở Biển Đông trong bối cảnh có nhiều biến động ảnh 2
Các diễn giả trao đổi tại Hội thảo.

Các đại biểu cũng nhìn nhận các nước ASEAN nhìn chung phản ứng kiềm chế để không làm căng thẳng ở Biển Đông vượt ngoài tầm kiểm soát, đồng thời tập trung ứng phó với đại dịch Covid-19, duy trì chuỗi cung ứng và phục hồi kinh tế trong nước. Tuy nhiên, nhiều nước Đông Nam Á như Indonesia vẫn kiên quyết phản đối yêu sách của Trung Quốc ở Biển Đông.

ASEAN tiếp tục thúc đẩy chủ nghĩa đa phương, vai trò trung tâm của ASEAN để giữ được vị thế trong bối cảnh cạnh tranh giữa các cường quốc ngày càng gay gắt, đồng thời nỗ lực thúc đẩy hợp tác biển trên cơ sở của luật pháp quốc tế, trong đó UNCLOS 1982 là cơ sở pháp lý cho các hoạt động trên các vùng biển và đại dương.

Có ý kiến cho rằng ASEAN cần tối ưu hóa nguyên tắc đồng thuận, thúc đẩy các cơ chế tiểu đa phương giữa các nước Đông Nam Á chủ chốt có chung chí hướng để hợp tác khu vực hiệu quả hơn. ASEAN cũng cần phải xây dựng, tăng cường các thiết chế của mình để có thể thúc đẩy hợp tác biển đa phương trong bối cảnh chủ nghĩa đa phương đang chịu nhiều thách thức trên thế giới.

Nhiều diễn giả châu Âu khẳng định, việc EU quan tâm và hiện diện nhiều hơn ở châu Á nói chung và Biển Đông nói riêng trong thời gian gần đây thông qua tăng cường hợp tác an ninh với ASEAN và các nước Đông Nam Á vì muốn bảo vệ hệ thống luật pháp quốc tế, tự do thương mại và trật tự dựa trên luật lệ trong khu vực. Tuy nhiên, ở khía cạnh khác, có học giả quốc tế lại cho rằng sự “can thiệp” của các nước châu Âu không phải là nước ven Biển Đông lại có thể khiến tình hình phức tạp hơn.

UNCLOS 1982 có giá trị toàn diện điều chỉnh tất cả các vấn đề trên biển

Về cuộc “tranh luận” bằng công hàm tại Liên hợp quốc trong vấn đề Biển Đông và tác động tới tương lai của tiến trình đàm phán Bộ Quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC), các học giả khẳng định, UNCLOS 1982 có giá trị phổ quát và toàn diện, phạm vi điều chỉnh tất cả các vấn đề trên biển. Công hàm của các nước đều trực tiếp và gián tiếp đề cập tới Phán quyết của Tòa Trọng tài quốc tế trong vụ kiện Biển Đông năm 2016 của Philipines, phản đối tất cả các yêu sách vùng biển phi lý của Trung Quốc.

Ủy ban ranh giới thềm lục địa đã trở thành nơi lưu giữ chính thức tất cả các công hàm, công thư phản đối các yêu sách vùng biển thái quá của Trung Quốc ở Biển Đông. Nhiều học giả khẳng định không tồn tại một quy chế đặc biệt nào cho phép các quốc gia lục địa được vẽ đường cơ sở thẳng quanh các nhóm đảo, quần đảo xa bờ.

Bên cạnh đó, các công hàm/ công thư trao đổi ở Liên hợp quốc đã có những đóng góp giá trị trong việc làm rõ và củng cố lập trường pháp lý của các bên liên quan, đây là nguồn tài liệu quan trọng thể hiện quan điểm của các bên yêu sách về vấn đề Biển Đông. Cuộc tranh luận bằng công hàm là cách đấu tranh chính thức, hòa bình và mang lại sự minh bạch vì các nước yêu sách dần làm rõ các yêu sách lãnh thổ và yêu sách biển ở Biển Đông, đồng thời công bố công khai với cộng đồng quốc tế.

Diễn biến pháp lý này cũng có thể là cơ sở tham khảo cho các bên trong quá trình đàm phán Bộ quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC). Đáng chú ý, có học giả còn đề xuất một số quốc gia ASEAN có nhiều điểm tương đồng trong vấn đề pháp lý có thể hướng tới một tuyên bố lập trường chung về Biển Đông.

Duy trì hòa bình và hợp tác ở Biển Đông trong bối cảnh có nhiều biến động ảnh 3
Một đại biểu tham dự Hội thảo đặt câu hỏi cho diễn giả tại Hội thảo.

Về vai trò của truyền thông trong việc định hình quan điểm của công chúng ở Biển Đông, các đại biểu cho rằng sự cạnh tranh định hình dư luận này đã diễn ra ở phạm vi rộng, với nhiều hình thức khác nhau. Đối với Trung Quốc, vấn đề Biển Đông gắn với “giấc mộng Trung Hoa”. Tuy nhiên, việc một số cơ quan truyền thông đưa tin từ góc độ chủ nghĩa dân túy có thể làm sai lệch thông tin, có hại cho việc thúc đẩy hợp tác quản lý và giải quyết hòa bình các tranh chấp.

Việc cố tình che giấu thông tin và cung cấp thông tin sai lệch có thể phản tác dụng với chính chính phủ các nước. Các học giả cũng khuyến nghị công chúng cần tham khảo thông tin từ các nguồn chính thống và đối chiếu các nguồn thông tin với nhau để có được góc nhìn khoa học, chân thực nhất có thể về một vấn đề chính trị nóng bỏng như Biển Đông. Nhiều học giả cũng cho rằng truyền thông ở Việt Nam rất cởi mở, thể hiện qua việc có nhiều cơ quan truyền thông quốc tế đặt trụ sở tại Việt Nam và sự cởi mở, thẳng thắn của các cơ quan Chính phủ Việt Nam đối với các nhà báo quốc tế.

Ngày 17/11, Hội thảo sẽ tiếp tục ngày làm việc thứ hai với 4 phiên thảo luận chính gồm: Xây dựng các quy tắc ứng xử để tránh va chạm tại Biển Đông; Nguồn cá, nghề cá và bảo vệ tài nguyên sinh vật biển; Nghiên cứu khoa học biển; và Khai thác tài nguyên biển bền vững và Phiên đặc biệt cho phép giới trẻ chia sẻ quan điểm về vấn đề Biển Đông./.

Tin mới

AFF CUP 2022: Quang Hải trở về và nỗi lo kế cận

AFF CUP 2022: Quang Hải trở về và nỗi lo kế cận

(Baonghean.vn) - Ngay sau khi World Cup 2022 kết thúc, Giải vô địch bóng đá Đông Nam Á (AFF Cup 2022) cũng bắt đầu khởi tranh với “chu kỳ” không phải 2 năm/lần như trước mà liên tục trong 2 năm 2021, 2022, do trước đó vướng đại dịch Covid-19.
Nghệ An: Thông tin nổi bật ngày 9/12

Nghệ An: Thông tin nổi bật ngày 9/12

(Baonghean.vn) - Hôm nay, Kỳ họp thứ 11, HĐND tỉnh Nghệ An khoá XVIII, nhiệm kỳ 2021-2026 tiến hành phiên bế mạc. Tại kỳ họp lần này, HĐND tỉnh đã xem xét, thông qua 34 báo cáo, 19 nghị quyết. Có nhiều nghị quyết dự kiến sẽ tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội tỉnh năm 2023.
Lãnh đạo tỉnh Nghệ An chúc mừng các chức sắc, chức việc Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh được tấn phong giáo phẩm, suy cử chức danh

Lãnh đạo tỉnh Nghệ An chúc mừng các chức sắc, chức việc Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh được tấn phong giáo phẩm, suy cử chức danh

(Baonghean.vn) - Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Nghệ An vinh dự có 3 vị được tấn phong giáo phẩm: Thượng tọa Thích Thọ Lạc được tấn phong Hòa thượng; Đại đức Thích Minh Hương được tấn phong Thượng tọa, Sư cô Thích Diệu Nhẫn được tấn phong Ni sư.
8 thanh niên bị phạt 88 triệu đồng vì không chấp hành lệnh gọi khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự

8 thanh niên bị phạt 88 triệu đồng vì không chấp hành lệnh gọi khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự

Dù có lệnh gọi khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự năm 2023 nhưng 8 thanh niên ở xã huyện Phong Điền, tỉnh Thừa Thiên-Huế không có mặt đúng thời gian, địa điểm kiểm tra, khám sức khỏe và không có lý do chính đáng nên bị UBND huyện Phong Điền xử phạt hành chính 88 triệu đồng.
Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Thái Thanh Quý nhấn mạnh 4 nhiệm vụ trọng tâm sau Kỳ họp thứ 11, HĐND tỉnh khóa XVIII

Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Thái Thanh Quý nhấn mạnh 4 nhiệm vụ trọng tâm sau Kỳ họp thứ 11, HĐND tỉnh khóa XVIII

(Baonghean.vn) - Báo Nghệ An trân trọng giới thiệu toàn văn bài phát biểu bế mạc Kỳ họp thứ 11, HĐND tỉnh khóa XVIII của đồng chí Thái Thanh Quý - Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH, Chủ tịch HĐND tỉnh.
'Cầu nối' đưa chính sách, pháp luật đến với phụ nữ

'Cầu nối' đưa chính sách, pháp luật đến với phụ nữ

(Baonghean.vn) - Công tác phổ biến, giáo dục pháp luật được coi là cầu nối để đưa các chủ trương, chính sách, pháp luật đến với phụ nữ. Nhận thức được điều đó, các cấp Hội Phụ nữ trên địa bàn tỉnh đã thực hiện Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật một cách đồng bộ, hiệu quả.
Cam

Nghệ An: Nhiều vườn cam 'tiến vua' lo mất Tết

(Baonghean.vn) - Sau những đợt mưa lũ vừa qua, các vườn cam Xã Đoài lòng vàng trên địa bàn xã Nghi Diên, huyện Nghi Lộc bị rụng quả hàng loạt. Nhiều vườn cam không đủ cung ứng cho thị trường trong dịp Tết sắp tới.
Ý tưởng xây dựng gia trại vệ tinh của ông chủ vùng biên

Ý tưởng xây dựng gia trại vệ tinh của ông chủ vùng biên

(Baonghean.vn) - Phá sản và lâm vào nợ nần khi khởi nghiệp thất bại với mô hình trang trại lợn siêu nạc, anh Trần Đình Ngọc (làng Xiềng, xã Môn Sơn, huyện Con Cuông) vẫn không nản chí. Sau 3 năm xoay xở, có chút vốn liếng, người đàn ông này quay lại đầu tư nuôi lợn và “thắng lớn”.