Duy trì hòa bình và hợp tác ở Biển Đông trong bối cảnh có nhiều biến động

Theo Hoàng Khánh Cường (vov.vn)

Tại Hội thảo Khoa học Quốc tế về Biển Đông lần thứ 12, có học giả đề xuất một số quốc gia ASEAN có nhiều điểm tương đồng trong vấn đề pháp lý có thể hướng tới một tuyên bố lập trường chung về Biển Đông.

Sôi nổi các ý kiến về pháp lý trên biển 

Bốn phiên thảo luận của ngày Hội thảo thứ nhất (ngày 16/11) với các chủ đề: Tình hình Biển Đông trong tình hình thế giới biến động; Vai trò của ASEAN với tầm nhìn sau năm 2025; Tranh luận pháp lý bằng Công hàm tại Liên hợp quốc; Cạnh tranh định hình công luận về Biển Đông và vai trò của báo chí… đã diễn ra trong không khí rất sôi nổi, thẳng thắn và mang tính xây dựng.

Duy trì hòa bình và hợp tác ở Biển Đông trong bối cảnh có nhiều biến động ảnh 1
Hội thảo Khoa học Quốc tế về Biển Đông lần thứ 12 được tổ chức kết hợp hình thức trực tiếp và trực tuyến.

Nhiều ý kiến cho rằng, tuy khó tìm được mối liên hệ trực tiếp giữa đại dịch Covid-19 và diễn biến căng thẳng trên Biển Đông, song Covid-19 làm cho quan hệ giữa các nước lớn xấu đi ở Biển Đông, nhất là quan hệ cạnh tranh Mỹ-Trung.

Một số đại biểu nhận định Trung Quốc đã lợi dụng tình hình Covid-19 để gia tăng nhịp độ hoạt động trên thực địa, mở rộng kiểm soát trên Biển Đông và cố ý va chạm với nhiều nước. Các mục tiêu cơ bản của Trung Quốc ở Biển Đông không thay đổi và gần đây Trung Quốc đẩy mạnh “lập trường quan điểm” của nước này trên khắp thế giới, gây nên phản ứng mạnh mẽ của chính phủ và người dân ở nhiều nước.

Trong khi đó, Mỹ vẫn duy trì các hoạt động quân sự và tự do hàng hải; tỏ thái độ cứng rắn hơn trên mặt trận ngoại giao, pháp lý, phản đối trực diện yêu sách của Trung Quốc ở Biển Đông. Lập trường này phản ánh xu hướng chính sách chung của chính quyền Mỹ theo hướng ngày càng cứng rắn hơn với Trung Quốc. Chính sách Biển Đông của Mỹ về cơ bản đã định hình rõ nét hơn dưới thời Tổng thống Trump nên chính quyền sắp tới sẽ ít khả năng có điều chỉnh lớn về chiến lược.

Duy trì hòa bình và hợp tác ở Biển Đông trong bối cảnh có nhiều biến động ảnh 2
Các diễn giả trao đổi tại Hội thảo.

Các đại biểu cũng nhìn nhận các nước ASEAN nhìn chung phản ứng kiềm chế để không làm căng thẳng ở Biển Đông vượt ngoài tầm kiểm soát, đồng thời tập trung ứng phó với đại dịch Covid-19, duy trì chuỗi cung ứng và phục hồi kinh tế trong nước. Tuy nhiên, nhiều nước Đông Nam Á như Indonesia vẫn kiên quyết phản đối yêu sách của Trung Quốc ở Biển Đông.

ASEAN tiếp tục thúc đẩy chủ nghĩa đa phương, vai trò trung tâm của ASEAN để giữ được vị thế trong bối cảnh cạnh tranh giữa các cường quốc ngày càng gay gắt, đồng thời nỗ lực thúc đẩy hợp tác biển trên cơ sở của luật pháp quốc tế, trong đó UNCLOS 1982 là cơ sở pháp lý cho các hoạt động trên các vùng biển và đại dương.

Có ý kiến cho rằng ASEAN cần tối ưu hóa nguyên tắc đồng thuận, thúc đẩy các cơ chế tiểu đa phương giữa các nước Đông Nam Á chủ chốt có chung chí hướng để hợp tác khu vực hiệu quả hơn. ASEAN cũng cần phải xây dựng, tăng cường các thiết chế của mình để có thể thúc đẩy hợp tác biển đa phương trong bối cảnh chủ nghĩa đa phương đang chịu nhiều thách thức trên thế giới.

Nhiều diễn giả châu Âu khẳng định, việc EU quan tâm và hiện diện nhiều hơn ở châu Á nói chung và Biển Đông nói riêng trong thời gian gần đây thông qua tăng cường hợp tác an ninh với ASEAN và các nước Đông Nam Á vì muốn bảo vệ hệ thống luật pháp quốc tế, tự do thương mại và trật tự dựa trên luật lệ trong khu vực. Tuy nhiên, ở khía cạnh khác, có học giả quốc tế lại cho rằng sự “can thiệp” của các nước châu Âu không phải là nước ven Biển Đông lại có thể khiến tình hình phức tạp hơn.

UNCLOS 1982 có giá trị toàn diện điều chỉnh tất cả các vấn đề trên biển

Về cuộc “tranh luận” bằng công hàm tại Liên hợp quốc trong vấn đề Biển Đông và tác động tới tương lai của tiến trình đàm phán Bộ Quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC), các học giả khẳng định, UNCLOS 1982 có giá trị phổ quát và toàn diện, phạm vi điều chỉnh tất cả các vấn đề trên biển. Công hàm của các nước đều trực tiếp và gián tiếp đề cập tới Phán quyết của Tòa Trọng tài quốc tế trong vụ kiện Biển Đông năm 2016 của Philipines, phản đối tất cả các yêu sách vùng biển phi lý của Trung Quốc.

Ủy ban ranh giới thềm lục địa đã trở thành nơi lưu giữ chính thức tất cả các công hàm, công thư phản đối các yêu sách vùng biển thái quá của Trung Quốc ở Biển Đông. Nhiều học giả khẳng định không tồn tại một quy chế đặc biệt nào cho phép các quốc gia lục địa được vẽ đường cơ sở thẳng quanh các nhóm đảo, quần đảo xa bờ.

Bên cạnh đó, các công hàm/ công thư trao đổi ở Liên hợp quốc đã có những đóng góp giá trị trong việc làm rõ và củng cố lập trường pháp lý của các bên liên quan, đây là nguồn tài liệu quan trọng thể hiện quan điểm của các bên yêu sách về vấn đề Biển Đông. Cuộc tranh luận bằng công hàm là cách đấu tranh chính thức, hòa bình và mang lại sự minh bạch vì các nước yêu sách dần làm rõ các yêu sách lãnh thổ và yêu sách biển ở Biển Đông, đồng thời công bố công khai với cộng đồng quốc tế.

Diễn biến pháp lý này cũng có thể là cơ sở tham khảo cho các bên trong quá trình đàm phán Bộ quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC). Đáng chú ý, có học giả còn đề xuất một số quốc gia ASEAN có nhiều điểm tương đồng trong vấn đề pháp lý có thể hướng tới một tuyên bố lập trường chung về Biển Đông.

Duy trì hòa bình và hợp tác ở Biển Đông trong bối cảnh có nhiều biến động ảnh 3
Một đại biểu tham dự Hội thảo đặt câu hỏi cho diễn giả tại Hội thảo.

Về vai trò của truyền thông trong việc định hình quan điểm của công chúng ở Biển Đông, các đại biểu cho rằng sự cạnh tranh định hình dư luận này đã diễn ra ở phạm vi rộng, với nhiều hình thức khác nhau. Đối với Trung Quốc, vấn đề Biển Đông gắn với “giấc mộng Trung Hoa”. Tuy nhiên, việc một số cơ quan truyền thông đưa tin từ góc độ chủ nghĩa dân túy có thể làm sai lệch thông tin, có hại cho việc thúc đẩy hợp tác quản lý và giải quyết hòa bình các tranh chấp.

Việc cố tình che giấu thông tin và cung cấp thông tin sai lệch có thể phản tác dụng với chính chính phủ các nước. Các học giả cũng khuyến nghị công chúng cần tham khảo thông tin từ các nguồn chính thống và đối chiếu các nguồn thông tin với nhau để có được góc nhìn khoa học, chân thực nhất có thể về một vấn đề chính trị nóng bỏng như Biển Đông. Nhiều học giả cũng cho rằng truyền thông ở Việt Nam rất cởi mở, thể hiện qua việc có nhiều cơ quan truyền thông quốc tế đặt trụ sở tại Việt Nam và sự cởi mở, thẳng thắn của các cơ quan Chính phủ Việt Nam đối với các nhà báo quốc tế.

Ngày 17/11, Hội thảo sẽ tiếp tục ngày làm việc thứ hai với 4 phiên thảo luận chính gồm: Xây dựng các quy tắc ứng xử để tránh va chạm tại Biển Đông; Nguồn cá, nghề cá và bảo vệ tài nguyên sinh vật biển; Nghiên cứu khoa học biển; và Khai thác tài nguyên biển bền vững và Phiên đặc biệt cho phép giới trẻ chia sẻ quan điểm về vấn đề Biển Đông./.

Tin mới

Cảnh sát giao thông túc trực hỗ trợ phương tiện qua vùng ngập lụt trên Quốc lộ 1A

Cảnh sát giao thông túc trực hỗ trợ phương tiện qua vùng ngập lụt trên Quốc lộ 1A

(Baonghean.vn) - Chiều tối nay (29/9), tại địa bàn thị trấn Cầu Giát, huyện Quỳnh Lưu nước ngập sâu khiến cho các phương tiện tham gia giao thông gặp nhiều khó khăn. Cùng với các lực lượng khác trên địa bàn, Trạm Cảnh sát giao thông Diễn Châu đã bố trí lực lượng để điều tiết, phân luồng, hỗ trợ người dân.
Sông Lam Nghệ An chuẩn bị các phương án khi phải đá dưới mưa

Sông Lam Nghệ An chuẩn bị các phương án khi phải đá dưới mưa

(Baonghean.vn) - Vòng 17 V.League 2022, Sông Lam Nghệ An sẽ được đá trên sân nhà để tiếp đón Viettel. Nhiều khả năng trận đấu sẽ diễn ra trong điều kiện mưa lớn. Vì vậy ban huấn luyện câu lạc bộ xứ Nghệ đã xây dựng các phương án giúp cầu thủ có thể thích ứng tốt khi phải đối mặt với thời tiết xấu.
Cán bộ, chiến sĩ Ban CHQS huyện Quỳnh Lưu giúp người dân di dời rời khỏi vùng nguy hiểm. Ảnh: Hoàng Anh

Bộ CHQS tỉnh Nghệ An triển khai lực lượng khắc phục hoàn lưu bão số 4

(Baonghean.vn) - Chiều ngày 29/9, dưới sự chủ trì của Đại tá Đinh Bạt Văn - Phó Chỉ huy trưởng - Tham mưu trưởng Bộ CHQS tỉnh, Bộ CHQS tỉnh Nghệ An tổ chức Hội nghị triển khai công tác phòng, chống, khắc phục hoàn lưu bão số 4 theo hình thức trực tuyến với 21 điểm cầu trong toàn lực lượng vũ trang tỉnh.
Khẩn trương khắc phục điểm sạt lở trên Quốc lộ 48D

Khẩn trương khắc phục điểm sạt lở trên Quốc lộ 48D

(Baonghean.vn) - Sở Giao thông vận tải Nghệ An đã huy động máy móc đến điểm sạt lở trên đường Quốc lộ 48D đoạn qua xã Quỳnh Vinh (thị xã Hoàng Mai) để giải toả khối lượng lớn đất đá nằm chắn ngang đường, giúp các phương tiện giao thông có thể đi lại trong thời gian sớm nhất.
Văn Trường

Yên Thành: 6 hồ chứa đang ở mức báo động khẩn cấp

(Baonghean.vn) - Do ảnh hưởng của mưa lớn liên tục, hiện nay địa bàn huyện Yên Thành có 6 hồ chứa đang ở mức báo động khẩn cấp (mực nước lòng hồ đã vượt qua tràn). Huyện Yên Thành đang có phương án sẵn sàng di dời các hộ dân phía dưới vùng hạ du đến nơi an toàn.
Hàng nghìn đoàn viên, thanh niên Nghệ An căng mình giúp dân vùng lũ

Hàng nghìn đoàn viên, thanh niên Nghệ An căng mình giúp dân vùng lũ

(Baonghean.vn) - Từ đêm qua, hoàn lưu bão Noru đã gây mưa lớn trên địa bàn tỉnh Nghệ An gây ra tình trạng ngập cục bộ đối với nhiều địa phương. Nắm được tình hình, các cơ sở Đoàn tại các địa phương đã huy động hàng nghìn đoàn viên, thanh niên trắng đêm cùng người dân khắc phục hậu quả.
Nghệ An: Thông tin nổi bật ngày 29/9

Nghệ An: Thông tin nổi bật ngày 29/9

(Baonghean.vn) - Các đồng chí lãnh đạo tỉnh kiểm tra, đôn đốc công tác ứng phó, khắc phục hậu quả mưa lũ; UBND tỉnh họp phiên thường kỳ tháng 9; Mưa lớn sau bão số 4 gây ngập nặng ở nhiều địa phương, ảnh hưởng đến đời sống dân sinh... là những nội dung chính trong ngày 29/9.
Bí thư Tỉnh ủy Nghệ An Thái Thanh Quý kiểm tra, đôn đốc công tác ứng phó mưa lụt tại Quỳnh Lưu, Hoàng Mai

Bí thư Tỉnh ủy Nghệ An Thái Thanh Quý kiểm tra, đôn đốc công tác ứng phó mưa lụt tại Quỳnh Lưu, Hoàng Mai

(Baonghean.vn) - Chiều 29/9, đồng chí Thái Thanh Quý - Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng đoàn ĐBQH tỉnh, Chủ tịch HĐND tỉnh cùng đoàn công tác của tỉnh đi kiểm tra, đôn đốc công tác ứng phó, khắc phục do đợt mưa lớn ảnh hưởng của hoàn lưu bão số 4 gây ra trên địa bàn huyện Quỳnh Lưu, thị xã Hoàng Mai.
Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Nguyễn Văn Thông kiểm tra công tác ứng phó, khắc phục hậu quả mưa lũ ở Thanh Chương

Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Nguyễn Văn Thông kiểm tra công tác ứng phó, khắc phục hậu quả mưa lũ ở Thanh Chương

(Baonghean.vn) - Chiều 29/9, đồng chí Nguyễn Văn Thông - Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy cùng đoàn công tác của tỉnh đi kiểm tra, đôn đốc công tác ứng phó, khắc phục hậu quả mưa lũ do ảnh hưởng của hoàn lưu bão số 4 gây ra trên địa bàn huyện Thanh Chương.
Quỳnh Lưu: Sơ tán người dân ra khỏi vùng ngập sâu

Quỳnh Lưu: Sơ tán người dân ra khỏi vùng ngập sâu

(Baonghean.vn) - Do trên địa bàn Quỳnh Lưu tiếp tục có mưa, nước từ các xã phía Tây tiếp tục đổ về xuôi, khiến cho các khu vực phía Đông đường QL1A có nguy cơ bị ngập sâu. Vì thế, sáng nay, Huyện uỷ, UBND huyện Quỳnh Lưu tiếp tục chỉ đạo các địa phương bị ngập sâu nhanh chóng đến tận nơi, kêu gọi, sơ tán người dân ra khỏi khu vực bị nguy hiểm.
Phun độc, khử trùng khu vực ngập lụt. Ảnh Thành Chung

Chủ động phòng chống các loại dịch bệnh do mưa lũ gây ra

(Baonghean.vn) - Do ảnh hưởng của hoàn lưu cơn bão số 4, trên địa bàn tỉnh Nghệ An có mưa lớn gây chia cắt, ngập lụt. Tại những vùng bị ngập lụt, nguy cơ dịch bệnh phát triển đe doạ sức khoẻ người dân là rất lớn. Ngành y tế Nghệ An đang chỉ đạo các đơn vị y tế tích cực triển khai các biện pháp phòng chống.
Số phận hai ‘dự án nhà nghỉ công nhân’?

Số phận hai ‘dự án nhà nghỉ công nhân’?

(Baonghean.vn) - Ngay tại khu vực trung tâm, trên trục đường lớn Mai Thúc Loan của thị xã Cửa Lò có 2 khu đất hoang với dãy nhà cấp 4 sập đổ, bờ rào tôn nát, cây bụi, rác bẩn... Theo cán bộ, nhân dân nơi đây nói, đó là những dự án nhà nghỉ công nhân!
Công nhân vệ sinh môi trường dầm mưa quét dọn rác, khơi thông cống

Công nhân vệ sinh môi trường dầm mưa quét dọn rác, khơi thông cống

(Baonghean.vn) - Ngày 29/9, ngay sau những trận mưa kéo dài của ngày và đêm, các công nhân Công ty CP Môi trường và công trình đô thị TP Vinh đã "rải quân" khắp các tuyến đường ách yếu, dễ ngập úng để quét dọn rác, khơi thông các điểm thoát nước, góp phần giảm thiểu ngập úng trên các tuyến đường.
Vòng 17 V.League: Sông Lam Nghệ An đã khó lại càng thêm khó

Vòng 17 V.League: Sông Lam Nghệ An đã khó lại càng thêm khó

(Baonghean.vn) - Chuỗi trận không thắng của đội bóng xứ Nghệ đã kéo dài lên con số 4 sau trận hòa với câu lạc bộ SHB Đà Nẵng, và con số này còn có nguy cơ tăng lên khi ở vòng đấu này Sông Lam Nghệ An phải tiếp đón câu lạc bộ Viettel trên sân nhà. Chính câu lạc bộ Viettel là người đã mở màn cho chuỗi trận đáng quên này của đoàn quân huấn luyện viên Huy Hoàng khi giành chiến thắng 2-0 ở lượt đi V.League 2022.