Các đồng bằng trên thế giới đang bị đe dọa

At the 2013 World Plains Dialogue conference, international experts warned that many of the Earth's large plains are threatened by climate change and a range of human activities.

The world's two largest river systems, the Mekong and the Mississippi, were the focus of the Delta Conference 2013, held in late May in Ho Chi Minh City, Vietnam. There, experts raised concerns about the serious threat to the deltas. Dialogues and discussions aimed to find solutions to revitalize the rivers and bring sustainable development to the delta regions.

In Vietnam, the Mekong River basin covers an area of ​​approximately 71,000 km2, accounting for more than 8% of the total basin area. The Mekong Delta alone covers over 40,000 km2, representing 12% of the country's total natural area, encompassing 13 provinces and cities with 17 million inhabitants. This region contributes 27% of Vietnam's GDP annually, accounting for 90% of its rice exports and nearly 60% of its seafood exports. However, this fertile delta is becoming the most sensitive and vulnerable region.

Deputy Minister of Natural Resources and Environment Nguyen Thai Lai warned: "The Mekong River has been ranked among the top 5 major river basins in the world with the most significantly reduced flow due to drought. Saltwater intrusion has now reached Tan Chau and Chau Doc in An Giang province. This is something that has never happened before."

According to climate change scenarios in Vietnam, by 2100 sea levels could rise by 1 meter, resulting in the loss of 40% of the Mekong Delta's area. These challenges are seriously affecting the region's ecosystem. Agricultural and fisheries production, the lives of millions of people in the Mekong Delta, as well as food security and the well-being of related countries, are also significantly impacted.

Given the transboundary nature of these challenges, Vietnam has enacted numerous policies on water security and climate change mitigation. "The government also advocates for strengthening regional and international cooperation, supporting the sharing of information and experiences, and close coordination with other countries and stakeholders to ensure the sustainable development of delta basins," Mr. Lai emphasized.

Similar to the Mekong, the Mississippi is also entering a critical phase. Representing the US Mission in Vietnam, the US Consul General in Ho Chi Minh City, Le Thanh An, stated: "In the US, the Mississippi River delta is experiencing rapid erosion."

Mr. An explained that the sediments and nutrients that normally support a thriving delta ecosystem are now being blocked by the system of dams designed to control flooding. The American wetlands are also eroding at a rate equivalent to a football field every hour. The ecosystem, which plays a vital role in agriculture, storm protection, and flood control, is under serious threat.

If this ecosystem continues to be devastated, the support it provides to shipping lanes and dams will also be lost. "We are facing a thorny problem: how to balance utilizing all the resources of a river while maintaining its long-term stability," Mr. An emphasized.

According to R. King Milling, president of the American Wetlands Foundation, land loss in the Mississippi River Delta is occurring at the fastest rate on the planet. This is not a problem unique to any one country, and therefore, a common solution must be found quickly. Because if we lose the delta, all the economic benefits it provides to the upstream areas will also be lost.

Over the past 10 years, the American Wetlands Foundation has delved deeply into delta and coastal issues. Experts have studied how to adapt to climate change, more intense sea level rise, and larger storms over longer periods. They have also sought solutions to subsidence in the face of upstream dam construction and river channeling.

Đồng bằng sông Mississippi. Ảnh: NASA

Chuyên gia Mỹ này nhấn mạnh, để tạo ra tương lai lành mạnh cho đồng bằng châu thổ đòi hỏi phải có sự thỏa hiệp thực sự và ý chí để duy trì chúng thành hiện thực. Tất cả mọi nỗ lực nhằm giải quyết những tác động ngắn hạn để ngăn chặn sự sụp đổ của toàn bộ hệ thống và mất vĩnh viễn tài sản tự nhiên, kinh tế và xã hội.

Bí thư thứ nhất phụ trách về Nước và Thiên nhiên của Đại sứ quán Hà Lan tại Hà Nội, ông Martien Beek nhận xét, hai hệ thống sông lớn Mekong và Mississippi cho thế giới hình ảnh về tương lai. Cần nỗ lực bảo vệ và duy trì sự bền vững của chúng.

Theo chuyên gia này, Hà Lan có hơn 800 năm kinh nghiệm quản lý nước và sẵn sàng chia sẻ với các nước. Một trong những kinh nghiệm quan trọng nhất là xã hội cần tạo không gian cho các dòng sông và xây dựng (các không gian này) bằng những phương pháp tự nhiên.

Đại diện Ngân hàng thế giới, bà A. Acharya, kêu gọi Chính phủ các nước cần phải có cam kết hợp tác liên quốc gia để giải quyết những vấn đề các hai đồng bằng lớn nhất trên thế giới. Các bài học của Hà Lan sẽ hữu ích nên phải nhanh chóng chuyển giao công nghệ. Các nước cần chỉ ra đâu là những bài học có thể áp dụng để mang lại sự phát triển bền vững cho các đồng bằng. "Công việc này rất lớn lao và phức tạp, đòi hỏi nguồn kinh phí không hề nhỏ. Vì vậy cần phải phát huy mạnh mẽ vai trò của các nhà tài trợ quốc tế để cứu lấy các đồng bằng đang bị đe dọa", bà A. Acharya nhận định.

Các nhà khoa học quốc tế cũng thống nhất rằng Chính phủ các nước đóng vai trò quan trọng trong việc dẫn dắt các dự án có tầm ảnh hưởng to lớn này. Mỗi nước đều cần phải có quyết tâm biến các chính sách thành hành động. Cần có các mô hình thực tế và linh hoạt về nguồn nước, lượng phù sa, bồi lắng, sự xâm nhập của nước biển... và nhanh chóng đưa chúng vào những quy hoạch tổng thể. Riêng về nguồn vốn, các dự án bảo vệ sự phát triển bền vững cho đồng bằng châu thổ cần cơ chế thu hút vốn dài hơi, bền vững.

Kịch bản phù hợp nhất cho các đồng bằng là chuyên môn hóa nông nghiệp, phân loại ưu tiên theo từng khu vực để tập trung kiểm soát ngập úng, điều tiết lượng nước ngọt, xây dựng hệ thống kênh đào, đê điều... "Hoạt động nông nghiệp ở các đồng bằng cần sự kết hợp hài hòa giữa khai thác với nuôi trồng thủy sản, bảo vệ rừng, duy trì hệ sinh thái", chuyên gia Van De Groep nói.

Theo VnExpress - V.T