"Cùng nhau tiêu dùng có trách nhiệm"...

(Baonghean) - The theme of World Environment Day 2015, "Together for Responsible Consumption - For a Sustainable Earth," is a message to every citizen to think and change their actions in consumption...

All kinds of waste

A friend who had lived abroad for many years returned home and confided: "I've noticed something strange: our homeland isn't rich, yet the spending is incredibly wasteful." He cited examples like lavish parties and banquets where leftover food piled high on the tables, and beer and soft drinks were poured into large glasses and left untouched. His words reminded me of a story another friend told me about his uncle's family in his hometown, who had worked hard their whole lives, and who, nearing 50, decided to move to the capital for a visit.

And to afford that trip, my uncle's family had to sell an extra pig from their sty and two taels of gold they had saved up. Their "motto" was: "No one knows how hard things are at home, but when you go out, you have to be 'respectable,' and everyone must order their own portion of food; no sharing." With this "motto" instilled from the start, whenever they went to any restaurant, my uncle's family would order a lot of food and even leave leftovers, as a kind of "courtesy"...

From the two stories above, it's clear that most consumers around us today suffer from a "vanity syndrome," leading to wastefulness. From an environmental protection perspective, this indirectly causes environmental pollution. Producing food begins with raising livestock and poultry, requiring large areas of land, water, food, and fuel; and for industrially produced food, the processing requires natural resources, electricity, coal, gasoline, and oil... These fuels all pollute the environment. Furthermore, leftover food releases waste into the environment, also causing pollution. If we limit consumption, we will certainly reduce the emission of pollutants from farming, animal husbandry, and production.

Even vegetable production has consequences for land and water resources, and chemical residues negatively impact the environment.

Another fairly common type of waste today is electricity. Many households don't fully understand how to use electrical appliances more efficiently. For example, turning the TV on and off with a remote control, or plugging in the water heater or washing machine when not in use, still consumes electricity. Another common problem is purchasing appliances that aren't suitable for their needs. According to one calculation, if 1 million families in Vietnam replaced their 75W light bulbs with energy-saving bulbs, the total annual electricity savings would be equivalent to 280 billion VND.

On the other hand, some well-off households think that monthly electricity bills are very small compared to their total living expenses, so they don't pay attention to or have no awareness of saving electricity. For organizations and agencies, despite limited budgets, the wasteful use of electricity, with no one taking responsibility for shared costs, still occurs. The wastefulness of electricity in the province is also evident in alleyways, streets, and on advertising billboards and posters, where the electricity company provides lighting even when it's not needed.

Even greater waste comes from numerous public investment projects that are wasteful, such as those built but never used; projects with excessively short lifespans; and cases where projects are fabricated to legitimize spending. This waste stems from a narrow vision and a lack of responsible consumption habits.

Theo ý kiến của các chuyên gia, thực tế hiện nay, khái niệm tiêu dùng có trách nhiệm, tiêu dùng bền vững chưa được nhận thức đầy đủ và các hoạt động triển khai còn hạn chế. Trong khi đó, nhiều thói quen tiêu dùng bị chi phối bởi phong tục, tập quán đã trở thành một trong những nguyên nhân trực tiếp hoặc gián tiếp khiến cho các nguồn tài nguyên bị khai thác và môi trường bị ảnh hưởng, gây mất cân bằng sinh thái và phát triển không bền vững. Hay như quá lạm dụng các sản phẩm công nghiệp, ít sử dụng các sản phẩm sinh thái, thân thiện với môi trường cũng là yếu tố phát thải ra môi trường những chất thải khó phân hủy.

Cần tiêu dùng có trách nhiệm

Ngày Môi trường thế giới năm 2015 với chủ đề “Cùng nhau tiêu dùng có trách nhiệm - Vì một trái đất bền vững” nhằm kêu gọi con người hãy bảo vệ trái đất ngay từ bây giờ bằng những hành động thiết thực trong tiêu dùng. Trên thực tế, những cải tiến công nghệ khiến cuộc sống của con người tiện lợi và gọn nhẹ bao nhiêu thì thiên nhiên lại bị tàn phá và ô nhiễm bấy nhiêu. Với những nguồn tài nguyên bị khai thác cạn kiệt, một lượng lớn túi ni lon, đồ tiêu dùng bằng nhựa khó tiêu hủy đang được xả thải ra môi trường. Hay như việc sử dụng quá nhiều sản phẩm công nghiệp, sử dụng lãng phí các sản phẩm sản xuất trong nông nghiệp, sử dụng lãng phí tài nguyên.... Những việc làm tưởng chừng như “bình thường” này của mọi người đang dẫn đến những hậu quả khôn lường về biến đổi khí hậu, ô nhiễm môi trường mà chúng ta đang phải gánh chịu như hiện tượng nước biển dâng cao gây sạt lở, mất đất, cạn kiệt tài nguyên, lũ lụt và hạn hán.

Để hạn chế tình trạng nêu trên, theo bà Nguyễn Thị Tiến, Phó Chi cục trưởng Chi cục Bảo vệ Môi trường tỉnh, điều quan trọng nhất là con người phải thay đổi được hành vi mua sắm và tiêu thụ của mình. Bởi vì, tiêu dùng - sức mua, là bản chất, cội rễ của sự phát triển. Phải có cầu mới có cung và phát triển nguồn cung. Nếu một người tiêu dùng thay đổi các thói quen tiêu dùng của mình thì các nhà sản xuất cũng thay đổi, xã hội từ đó cũng thay đổi theo. Ví dụ như, người tiêu dùng từ bỏ thói quen sử dụng các sản phẩm có nguồn gốc từ các động vật quý hiếm, có nguy cơ tuyệt chủng; các sản phẩm từ rừng thì sẽ góp phần tăng sự đa dạng sinh học, chống nguy cơ tuyệt chủng ở một số nhóm, loài động vật, tránh khai thác kiệt quệ tài nguyên rừng, góp phần bảo vệ môi trường. Đó còn là phải tiết kiệm trong tiêu dùng, tiết kiệm ở đây không có nghĩa là không dùng mà dùng với hiệu quả cao nhất, thỏa mãn nhu cầu ở chi phí thấp nhất. Song song với đó, các doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân cần nâng cao trách nhiệm trong việc thu gom các sản phẩm sau sử dụng để bảo vệ môi trường. Vừa qua, Thủ tướng Chính phủ cũng đã ban hành Quyết định số 16/2015/QĐ-TTg, ngày 22/5/2015 về quy định thu hồi, xử lý sản phẩm thải loại trên địa bàn cả nước, gồm các loại ắc quy và pin, máy giặt, điều hòa, tủ lạnh, máy tính, máy điện thoại di động, dầu nhớt, xăm, lốp, ô tô, xe máy hết thời hạn sử dụng.

Bãi biển Quỳnh Phương, Thị xã Hoàng Mai được giữ vệ sinh sạch đẹp.

Ngày Môi trường thế giới năm 2015 được gắn với Tuần lễ Biển và Hải đảo Việt Nam năm 2015 với chủ đề “Đại dương xanh, Hành tinh xanh”. Hưởng ứng các hoạt động của 2 sự kiện đó, UBND tỉnh đã ban hành Kế hoạch số 285/KH-UBND, ngày 20/5/2015 về việc tổ chức các hoạt động thiết thực nhằm nâng cao nhận thức, ý thức và hành động về bảo vệ môi trường, phát triển bền vững, ứng phó với biến đổi khí hậu; sử dụng tiết kiệm, hiệu quả nguồn tài nguyên thiên nhiên; khuyến khích và vận động mỗi người, mỗi cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp cần tiêu dùng trách nhiệm, bền vững.

UBND tỉnh giao Sở TN&MT phối hợp với các ban, ngành, địa phương tổ chức mít tinh hưởng ứng Ngày Môi trường thế giới và Tuần lễ Biển và Hải đảo năm 2015 vào ngày 2/6 vừa qua tại xã Quỳnh Phương (Thị xã Hoàng Mai) với hơn 500 người tham gia, thông qua đó tuyên truyền nâng cao nhận thức, ý thức bảo vệ môi trường, bảo vệ chủ quyền biển, đảo; kêu gọi mọi người dân, các tổ chức, đơn vị, doanh nghiệp sử dụng tiết kiệm năng lượng bằng cách sử dụng các thiết bị dân dụng tiết kiệm điện như bóng đèn compact, các loại pin nạp, đồng thời tạo thói quen tắt đèn và máy tính khi không sử dụng.

Bảo vệ môi trường bằng cách thực hành lối sống tiết kiệm, giảm chi tiêu sinh hoạt, điều này không chỉ đúng trong cuộc sống hàng ngày mà nó còn có tác dụng làm giảm các loại khí thải gây hiệu ứng nhà kính. Ví như giảm dùng các loại bao gói, túi ni lông sẽ giảm được đáng kể chi phí sản xuất lẫn phí tái chế, giảm tiêu hao nhiên liệu, hạn chế tác động đến môi trường. Tích cực trồng cây xanh, rau, củ, quả an toàn trong gia đình để tiêu dùng, hạn chế việc dùng phân hóa hóa, thuốc trừ sâu vào sản xuất gây tăng khí thải mêtan trong không khí. Việc ăn nhiều rau, củ, quả tác dụng nâng cao sức khỏe, bởi thói quen ăn ít rau, nhiều thịt không những không tốt cho cơ thể mà tăng quy mô chăn nuôi - nơi sản xuất ra các loại gây hiệu ứng nhà kính lớn nhất. Mỗi người hãy hành động bằng ý thức và khả năng của mình để hưởng ứng Ngày Môi trường thế giới và không chỉ riêng trong một ngày mà là hành động hàng ngày trong cả năm để góp phần thay đổi môi trường sống, “vì một trái đất bền vững”.

Minh Chi