Ngư dân Nghệ An đỏ lửa xông “cá ông trời”

Thanh Phúc

(Baonghean.vn) - Cá thửng (người dân Nghi Thủy, TX.Cửa Lò thường gọi là “cá ông trời”) là món ăn độc đáo rất được nhiều người ưa chuộng, nhất là vào dịp Tết. Những ngày cuối tháng Chạp, có hộ chế biến 3-5 tạ cá thửng/ngày để kịp cung cấp cho thị trường. Việc sơ chế cá thửng khá công phu, cầu kỳ…

“Của một đồng, công một nén”

Bà Nguyễn Thị Manh, khối 9 phường Nghi Thủy (TX.Cửa Lò) có thâm niên hơn 40 năm sơ chế cá thửng. Ảnh: Thanh Phúc
Bà Nguyễn Thị Manh, khối 9 phường Nghi Thủy (TX.Cửa Lò) có thâm niên hơn 40 năm sơ chế cá thửng. Ảnh: Thanh Phúc

Bà Nguyễn Thị Manh (65 tuổi), ở khối 8, phường Nghi Thủy, TX. Cửa Lò có thâm niên 40 năm chế biến cá thửng cho biết: “Tui dân gốc ở đây, nghề sơ chế cá thửng ni tui học từ cha, mẹ, công phu, cầu kỳ lắm!”.

Thường thì tầm 3h sáng, bà cùng con gái ra bến, đợi thuyền đánh cá của các ngư dân trở về, lựa chọn mua những mẻ cá thửng tươi ngon, to đều nhau. Cá đem về rửa sạch. “Khâu rửa cá cũng đòi hỏi sự khéo léo, tỉ mỉ. Rửa làm sao để con cá sạch nhưng không bị bong, tróc vảy”, bà cho biết.

Cá sau khi luộc được xông qua than hoa cho khô. Ảnh: Thanh Phúc
Cá sau khi hấp vừa chín được xông qua than hoa cho khô. Ảnh: Thanh Phúc

Cá sau khi rửa, để cho ráo nước rồi bắt đầu khâu tạo hình. “Phải uốn cá sao cho thành một vòng tròn, miệng cá ngậm đuôi cá (có thể cố định bằng tăm tre hoặc dây cước), cân xứng, không vẹo, không được làm gãy xương cá”, bà Manh cho biết. Sau đó, cá được cho vào nồi hấp vừa chín, đưa ra khỏi nồi, xếp lên vỉ sắt cho ráo nước.

Quạt một bếp than củi, chờ than đượm, đem vỉ cá lên sấy, trong quá trình sấy cá, phải lật trở đều, chú ý nhiệt độ than vừa phải, không được để quá nóng, lớp vảy sẽ bị xém đen, nhìn mất thẩm mỹ. Khi sờ tay vào thấy cá khô, không còn dính tay nữa thì nhấc cá ra khỏi bếp than, sắp sang một vỉ sắt tròn. Nhen một bếp than củi, dùng bã mía hoặc vỏ mía tươi tấp lên trên. Khi thấy khói quyện lên kèm theo vị ngọt của mía thì dùng thùng phuy rỗng úp lên bếp than, bỏ vỉ cá vào thùng phuy, đậy kín nắp. Cá được xông khói bã mía nên sẽ thơm và ngọt nhờ lớp mật mía còn sót lại trong bã, lớp vỏ cật của mía thấm vào từng con cá. Sau khi xông cá sẽ ngả màu vàng ươm rất ngon mắt.

Bí quyết riêng của người dân làng chài Nghi Thủy để tạo vị thơm ngọt và màu vàng bắt mắt cho cá thửng là xông bằng bã (vỏ) mía. Ảnh: Thanh Phúc
Bí quyết riêng của người dân làng chài Nghi Thủy để tạo vị thơm ngọt và màu vàng bắt mắt cho cá thửng là xông bằng bã (vỏ) mía trong thùng phuy đậy kín nắp. Ảnh: Thanh Phúc

Tận mắt chứng kiến quy trình sơ chế cá thửng mới thấy được sự công phu của người làm nghề. Bà Manh cho biết: “Một mẻ cá chừng dăm yến là mất 7-8 tiếng đồng hồ làm không ngơi tay. Tỉ mẩn, nhiều công đoạn nên cả làng hiện chỉ còn mươi hộ theo nghề buôn, sơ chế cá thửng, còn lại theo thuyền đi cá, nướng cá ở bến hoặc đi bán các chợ”, bà Manh chia sẻ.

Đắt hàng dịp Tết

Trong tín ngưỡng của người dân vùng biển, cá thửng tượng trưng cho trời tròn. Do đó, trong mâm cỗ ngày Tết, bên cạnh bánh chưng xanh tượng trưng cho “đất vuông” thì hầu như nhà nào cũng có đĩa cá thửng, cầu mong một năm mới trời yên bể lặng, ngư dân đánh bắt được nhiều tôm cá. Về sau, tục cúng cá thửng vượt không gian địa lý lan xa ra các địa phương khác.

Cá thửng hình tròn tượng trưng cho
Cá thửng hình tròn tượng trưng cho "ông trời" được người dân  lựa chọn bày biện trong mâm cỗ cúng Tết. Ảnh: Thanh Phúc

“Ngoài ý nghĩa tượng trưng cho ông trời, cá thửng kho mật mía còn là món ăn ngon, thịt chắc, xương ít, thơm, bùi, không gây ngán, chế biến đơn giản nên được nhiều người lựa chọn trong thực đơn mâm cỗ ngày Tết. Với lại, con cá thửng hình tròn, bày lên đĩa nhìn rất bắt mắt, trông mâm cỗ đẹp hơn, cân đối hơn. Cá thửng lại bảo quản được lâu (bỏ tủ lạnh hàng tháng không hỏng), càng kho càng ngon nên nhiều người lựa chọn làm quà Tết”, chị Hoàng Thị Yên, một hộ dân buôn cá thửng ở Nghi Thủy cho biết.

Cá thửng thường được nhiều người chọn mua làm quà biếu Tết. Ảnh: Thanh Phúc
Cá thửng được nhiều người chọn mua làm quà biếu dịp Tết. Ảnh: Thanh Phúc

Với những “ưu điểm” trên, cá thửng khá đắt khách vào dịp cận Tết. “Người ta mua về nấu cúng Tết, làm quà biếu, gửi đi nước ngoài…

Có thời điểm, cả làng có khoảng 100 hộ làm nghề sơ chế cá thửng. Dịp cận Tết này, có ngày mỗi hộ xuất bán hàng tạ cá thửng đã qua sơ chế. Cá thửng đã qua sơ chế có giá từ 30.000 đồng-80.000 đồng/con (tùy to, nhỏ), bán theo cân thì khoảng 120-150.000 đồng/kg. Trong khi giá cá thửng tươi tại bến chỉ từ 40.000 đồng - 60.000 đồng/kg. Lấy công làm lãi, nhiều hộ dân nhờ nghề chế biến cá thửng đã thoát khỏi nghèo đói, có của ăn của để. Tuy nhiên, cá thửng chỉ có từ tháng 11 âm lịch đến tháng 2 âm lịch là hết mùa nên các mùa khác trong năm, người dân chuyển qua chế biến các loại cá khác”, anh Đậu Thế Anh - Chủ tịch Hội Nông dân phường Nghi Thủy cho biết.

Cận Tết, nhu cầu các loại cá tăng nên người dân làng nghề khai thác, chế biến hải sản ở Nghi Thủy tất bật với việc sơ chế. Các lò nướng hoạt động hết công suất. Ảnh: Thanh Phsuc
Cận Tết, nhu cầu các loại cá tăng nên người dân làng nghề khai thác, chế biến hải sản ở Nghi Thủy tất bật với việc sơ chế. Các lò nướng cá hoạt động hết công suất. Ảnh: Thanh Phúc

Giáp Tết nhu cầu về các loại cá để bày biện mâm cúng, thực phẩm Tết và quà biếu nên người dân Nghi Thủy tất bật với việc đánh bắt, chế biến, đóng gói các sản phẩm như: Cá thu, cá thửng, cá chỉ vàng, cá cơm, mực khô, mực 1 nắng…

Tin mới

Nồng độ cồn

Nghệ An: 10 ngày phát hiện, xử lý 157 lái xe vi phạm nồng độ cồn

(Baonghean.vn) -  Sau 10 ngày ra quân kiểm tra, xử lý các hành vi vi phạm trật tự an toàn giao thông, lực lượng Cảnh sát giao thông Nghệ An đã phát hiện 157 trường hợp lái xe sử dụng rượu, bia khi tham gia giao thông; chở hàng quá tải, quá khổ 146 trường hợp; tự ý thay đổi kích thước thành thùng, chở hàng rơi vãi 135 trường hợp, chạy quá tốc độ quy định 457 trường hợp.
U23 Việt Nam.

Sao U23 Việt Nam làm được gì khi trở về CLB?

(Baonghean.vn) - Sau khi kết thúc SEA Games 31 và VCK U23 châu Á 2022, các tuyển thủ U23 Việt Nam lần lượt trở về CLB chủ quản, tích cực hòa nhập và đón chờ cơ hội trở lại trong các trận đấu tập huấn, đấu bù trước khi V-League 1, 2-2022 được nối lại từ cuối tháng 6 và đầu tháng 7. Điều giới chuyên môn và người hâm mộ quan tâm dõi theo là các CLB sẽ sử dụng, bố trí như thế nào các ngôi sao U23, đặc biệt là những người thường xuyên được đá chính tại SEA Games cũng như VCK U23 châu Á vừa qua?
Ban Thường vụ Tỉnh ủy Nghệ An thông qua chủ trương quy định một số cơ chế, chính sách đặc thù hỗ trợ thị xã Hoàng Mai

Ban Thường vụ Tỉnh ủy Nghệ An thông qua chủ trương quy định một số cơ chế, chính sách đặc thù hỗ trợ thị xã Hoàng Mai

(Baonghean.vn) - Tại cuộc làm việc, Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã thông qua chủ trương ban hành Nghị quyết của HĐND tỉnh quy định một số cơ chế, chính sách đặc thù hỗ trợ thị xã Hoàng Mai phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2022 – 2025 với hai chính sách.
Vì hợp lý, hợp tình quá!

Vì hợp lý, hợp tình quá!

(Baonghean.vn) - Ngoài được học kỹ năng bơi, đám trẻ ở bản còn được chỉ dạy kỹ năng sinh tồn một mình, cách thoát khỏi các thảm hoạ thiên tai, cách nhận biết cây cỏ có độc, các hành động bảo vệ môi trường, chăm sóc bảo vệ sức khoẻ cá nhân…
Thực hiện Chương trình Mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi có trọng tâm, trọng điểm

Thực hiện Chương trình Mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi có trọng tâm, trọng điểm

(Baonghean.vn) - Bộ trưởng, Chủ nhiệm Uỷ ban Dân tộc Hầu A Lềnh đề nghị các địa phương lựa chọn danh mục đầu tư các dự án trong Chương trình Mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2030 có trọng tâm, trọng điểm, tập trung vào các dự án có tính khả thi. 
Khoa phẫu thuật tạo hình thẩm mỹ, Bệnh viện Chấn thương chỉnh hình Nghệ An hợp tác thành công với các chuyên gia thẩm mỹ đầu ngành

Khoa Phẫu thuật tạo hình thẩm mỹ, Bệnh viện Chấn thương chỉnh hình Nghệ An hợp tác thành công với các chuyên gia thẩm mỹ đầu ngành

(Baonghean.vn) - Với mong muốn mang đến cho khách hàng sự lựa chọn và kết quả làm đẹp tốt nhất, Khoa Phẫu thuật tạo hình thẩm mỹ, Bệnh viện Chấn thương chỉnh hình Nghệ An thường xuyên hợp tác với các chuyên gia thẩm mỹ hàng đầu; trở thành địa chỉ tân trang nhan sắc uy tín, chất lượng tại Nghệ An, được đông đảo khách hàng tin chọn.
"Chặn từ gốc, phát hiện từ sớm, xử lý từ đầu'

Bài 2: Chuyện buồn về các 'công bộc'

(Baonghean.vn) -  Những năm qua, công tác phòng, chống tham nhũng được tỉnh Nghệ An quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện đồng bộ theo quy định của Luật Phòng, chống tham nhũng. Tỉnh ủy, UBND tỉnh đã ban hành nhiều văn bản triển khai thực hiện các chỉ thị, nghị quyết, kết luận của cấp trên về công tác này. Qua đó, ngăn chặn, đẩy lùi suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ, nhằm xây dựng chỉnh đốn Đảng và nâng cao hiệu lực, hiệu quả của chính quyền Nhà nước.
Trưởng Ban Nội chính Trung ương: 'Chưa bao giờ chúng ta xử lý nghiêm minh nhiều cán bộ cấp cao như vừa qua'

Trưởng Ban Nội chính Trung ương: 'Chưa bao giờ chúng ta xử lý nghiêm minh nhiều cán bộ cấp cao như vừa qua'

Sự quyết tâm, quyết liệt đó thể hiện thời gian vừa qua đã kiên quyết xử lý 170 cán bộ diện Trung ương quản lý, trong đó có 37 cán bộ cấp cao bị xử lý hình sự, có cả Ủy viên Bộ Chính trị, Ủy viên Ban Bí thư, Bộ trưởng, Thứ trưởng, tướng lĩnh trong lực lượng vũ trang.
 G7 bế mạc với nỗi lo bao trùm về cuộc chiến tại Ukraine

G7 bế mạc với nỗi lo bao trùm về cuộc chiến tại Ukraine

Mặc dù mời 5 quốc gia khách mời từ châu Á, châu Phi và Nam Mỹ đến Thượng đỉnh G7 để thảo luận về nhiều chủ đề quan trọng như môi trường, y tế, an ninh lương thực nhưng cuộc chiến tại Ukraine vẫn chiếm mối quan tâm áp đảo tại Thượng đỉnh G7 vừa kết thúc chiều 28/6 sau 3 ngày làm việc tại Đức.
Cửa Lò

Doanh nghiệp kỳ vọng lớn vào Diễn đàn Liên kết phát triển du lịch giữa Nghệ An – Hà Nội – Thành phố Hồ Chí Minh

(Baonghean.vn) -  Trước thềm Diễn đàn liên kết phát triển du lịch giữa thành phố Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh, tỉnh Nghệ An và các tỉnh Bắc Trung Bộ mở rộng năm 2022, cộng đồng doanh nghiệp du lịch ở Nghệ An đã gửi gắm mong muốn, kỳ vọng về sự mở rộng hợp tác và phát triển bền vững.
Chấn chỉnh đạo đức công vụ, cải thiện môi trường đầu tư - Bài 3

Chấn chỉnh đạo đức công vụ, cải thiện môi trường đầu tư - Bài 3: Kiến nghị, giải pháp nâng chất lượng thực thi công vụ

(Baonghean.vn) - Đại diện nhà đầu tư, lãnh đạo các sở, ngành, địa phương, doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh nêu những kiến nghị, giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả thực thi công vụ của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức; góp phần đẩy mạnh công tác cải cách hành chính, cải thiện môi trường thu hút đầu tư.
Quang Hải

Quang Hải đến Pau FC của Pháp sáng nay 29/6 ; ĐT U19 Việt Nam lên đường sang Indonesia dự giải U19 Đông Nam Á

(Baonghean.vn) - Tiền vệ Nguyễn Quang Hải đã tới Pháp sau hành trình kéo dài gần 2 ngày. Anh sẽ có buổi kiểm tra y tế tại Pau FC vào hôm nay (29/6);  ĐT U19 Việt Nam lên đường sang Indonesia dự giải U19 Đông Nam Á năm 2022 vào chiều tối 28/6. Tuy nhiên, vì nhiều lý do nên lực lượng của đội đã không thể có những cầu thủ trẻ tốt nhất.
Đức 'đi ngược chiều gió' với chính mình để hồi sinh nhiệt điện than thoát khí đốt Nga

Đức 'đi ngược chiều gió' với chính mình để hồi sinh nhiệt điện than thoát khí đốt Nga

(Baonghean.vn) - Từng đưa ra cam kết theo đuổi chính sách năng lượng xanh, thế nhưng, giờ đây Đức dường như lại đi “ngược chiều gió” với chính mình. Đức đang phải vật lộn để lấp đầy các địa điểm lưu trữ khí đốt, kể từ khi Nga siết nguồn cung. Một trong số các giải pháp khả thi mà Berlin sẽ theo đuổi, chính là khởi động lại các nhà máy nhiệt điện than, dù có thể tác động nặng nề lên nỗ lực ứng phó biến đổi khí hậu.
Người lao động "quay quắt" trong nắng nóng

Người lao động "quay quắt" trong nắng nóng

(Baonghean.vn) -  Những ngày này, trên địa bàn tỉnh Nghệ An trời nắng như đổ lửa. Nền nhiệt cao, cộng với hiệu ứng gió Lào càng khiến cho cái nóng trở nên quay quắt. Nắng nóng đỉnh điểm, những người lao động ngoài trời lại vất vả gấp đôi, gấp ba ngày thường.
Thông tin nổi bật ngày 28/6

Nghệ An: Thông tin nổi bật ngày 28/6

(Baonghean.vn) - Thường trực HĐND tỉnh Nghệ An thẩm tra các báo cáo, dự thảo nghị quyết trình Kỳ họp thứ 7; Đảng ủy Quân sự tỉnh Nghệ An ra nghị quyết lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ 6 tháng cuối năm; Các ngành Khối Nội chính cho ý kiến về tình hình xử lý các vụ việc, vụ án; Ngư dân Nghệ An mưu sinh cực nhọc dưới nắng nóng 40 độ C... là những thông tin nổi bật ngày 28/6.
Lớp 10

Nghệ An: Khó dự đoán điểm chuẩn lớp 10

(Baonghean.vn) - Điểm thi lớp 10 là căn cứ để các trường THPT xét tuyển đầu vào. Năm nay, do số lượng học sinh đăng ký dự thi ở các trường đều tăng nên mức điểm chuẩn của các nhà trường cũng có nhiều sự điều chỉnh so với năm học trước.