Triển vọng đặc sản 'tiến vua' trên đất Thổ Hào - Thanh Chương

Thanh Phúc

(Baonghean.vn) - Qua trồng khảo nghiệm, cây sâm quý này sắp cho thu hoạch, dự kiến đem lại sản lượng và giá trị kinh tế cao, mở ra triển vọng trong việc thay đổi cơ cấu cho vùng đất Thổ Hào thuộc huyện Thanh Chương (Nghệ An).

PHỤC TRÁNG GIỐNG SÂM QUÝ

Năm 2017, giống sâm Thổ Hào được phục tráng và trồng khảo nghiệm trên đất Thanh Hà (Thanh Chương). Ảnh: Thanh Phúc
Năm 2017, giống sâm Thổ Hào được phục tráng và trồng khảo nghiệm trên đất Thanh Hà (Thanh Chương). Ảnh: Thanh Phúc

Sâm Thổ Hào hay còn gọi là sâm Bố Chính có gốc gác tại vùng đất tổng Thổ Hào xưa, nay là các xã Thanh Giang, Thanh Hà, Thanh Mai, Thanh Tùng (Thanh Chương). Là loại dược liệu quý, được coi là “đặc sản tiến vua”. Song qua thời gian, loại sâm này bị khai thác cạn kiệt và dần tuyệt chủng.

Năm 2017, hợp tác xã Tân Hưng Thịnh đã nghiên cứu, sưu tầm và phục tráng lại giống sâm này ngay trên vùng đất xưa và đến năm 2020, HTX cùng với Sở KHCN, Hội Nông dân huyện Thanh Chương trồng thí điểm khảo nghiệm trên diện tích 2 ha tại các xã: Thanh Hà, Thanh Giang, Thanh Tùng, Thanh Mai với 10 hộ tham gia. Theo đó, các hộ tham gia được hỗ trợ giống, phân bón, được hướng dẫn quy trình chăm sóc, thu hoạch và cam kết bao tiêu sản phẩm.

Vườn sâm của ông Trần Văn Trung, xóm 3, Thanh Hà phát triển tốt, sắp sửa cho thu hoạch. Ảnh: Thanh Phúc
Vườn sâm của ông Trần Văn Trung ở xóm 3, xã Thanh Hà phát triển tốt, sắp sửa cho thu hoạch. Ảnh: Thanh Phúc

Ông Đặng Hữu Biền - Chủ tịch UBND xã Thanh Hà (Thanh Chương) cho biết: “Vốn là cây bản địa được phục tráng nên phù hợp với thổ nhưỡng, khí hậu nơi đây; việc chăm sóc cũng không quá khó khăn, bà con đều tiếp cận nhanh. Qua 6 tháng trồng thí điểm, 6 sào sâm của 3 hộ gia đình trên địa bàn xã đều sinh trưởng, phát triển tốt, hứa hẹn cho năng suất cao”.

Theo tính toán, mỗi sào có thể trồng từ 1.200 cây -1.350 cây. Mỗi cây khi đủ thời gian sinh trưởng sẽ đạt từ 100gr đến 150gr, vì vậy, năng suất dao động từ 1,2 – 1,5 tạ/sào. Theo giá thị trường hiện nay, khoảng từ 250.000 - 350.000 đồng/1 kg, cho thu nhập từ 25 - 40 triệu đồng/sào. Hiện tại đầu ra của giống sâm quý này được HTX Tân Hưng Thịnh cam kết bao tiêu toàn bộ.

Là cây trồng bản địa nên sâm Thổ Hào dễ ươm giống, thích hợp với thổ nhưỡng, khí hậu nơi đây. Ảnh: Thanh Phúc
Là cây trồng bản địa nên sâm Thổ Hào dễ ươm giống, thích hợp với thổ nhưỡng, khí hậu nơi đây. Ảnh: Thanh Phúc

Ông Trần Văn Trung, hộ trồng sâm ở xóm 3, xã Thanh Hà (Thanh Chương) cho biết: “Trước đây, vùng đất này chỉ trồng sắn hoặc cỏ voi phục vụ chăn nuôi, hiệu quả thấp. Khi thí điểm trồng sâm thì thấy cây sâm sinh trưởng, phát triển tốt, theo tính toán sơ bộ sẽ mang lại thu nhập cao gấp chục lần so với các loại cây trồng khác”.

Việc phục tráng lại giống sâm quý này mở ra triển vọng mới trong việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng cho vùng đất đồi, vùng cao cưỡng ở các xã thuộc tổng Thổ Hào xưa; góp phần nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống cho người dân nơi đây.

Theo dự ước, mỗi sào sâm nếu đạt năng suất, chất lượng sẽ cho thu nhập 40-50 triệu đồng/sào. Ảnh: Thanh Phúc
Theo dự ước, mỗi sào sâm nếu đạt năng suất, chất lượng sẽ cho thu nhập 40-50 triệu đồng/sào. Ảnh: Thanh Phúc

Nguồn gốc của cây sâm Thổ Hào gắn liền với Tiến sỹ Phạm Kinh Vỹ - một vị tướng văn võ song toàn của thời Lê Trung Hưng, cũng là một người con của xã Thổ Hào, tổng Thổ Hào, huyện Thanh Chương ở nửa đầu thế kỷ XVIII. Tương truyền, Tiến sỹ Phạm Kinh Vỹ trong một lần đi đánh giặc ở phía Bắc, đã được thần nhân báo mộng dùng loại cây này để bảo toàn tính mạng. Sau đó ông đưa về trồng ở quê hương, vì vậy, nó còn tên gọi là Hào Sâm hay Thổ Hào sâm.

Sâm Thổ Hào là đặc sản tiến vua đã được các sách sử ghi lại. Cụ thể, trong cuốn “Thanh Chương huyện chí” của tác gia Bùi Dương Lịch đã nêu: “Hào Sâm là đặc sản có lệ tiến vua”.

KỲ VỌNG VỀ SẢN PHẨM OCOP VÀ DU LỊCH SINH THÁI

Từ vùng đất cao cưỡng trồng sắn, ngô kém hiệu quả nay được thay thế bằng cánh đồng sâm Thổ Hào ngoài hiệu quả kinh tế còn gắn với giá trị lịch sử, văn hóa và con người nơi đây. Ảnh: Thanh Phúc
Từ vùng đất cao cưỡng trồng sắn, ngô kém hiệu quả nay được thay thế bằng cánh đồng sâm Thổ Hào ngoài hiệu quả kinh tế còn gắn với giá trị lịch sử, văn hóa và con người nơi đây. Ảnh: Thanh Phúc

Theo như ông Hoàng Kiểm - Giám đốc HTX Tân Hưng Thịnh thì việc phục tráng lại một giống cây trồng mà còn là việc lưu giữ lại một đặc sản gắn với lịch sử văn hóa của một vùng đất, là sản vật, cốt cách của một miền văn hóa. “Là sản phẩm có nguồn gốc bản địa, là đặc sản tiến vua, lại được trồng trên vùng đất địa linh nhân kiệt, nơi có nhiều thắng cảnh đẹp thì việc kết hợp sản phẩm này với du lịch sinh thái trải nghiệm là một hướng đi khả quan”, ông Kiểm cho biết.

Hiện tại một số hộ dân ở xã Thanh Hà đang triển khai thí điểm mô hình trang trại “3S” đó là sâm, sen và sim ngay tại vườn nhà để phục vụ du lịch trải nghiệm.

Hộ anh Lâm Văn Hạnh thử nghiệm trà 3S làm từ sim- sen- sâm theo công thức dân gian. Ảnh: Thanh Phúc
Hộ anh Lâm Văn Hạnh thử nghiệm trà 3S làm từ sim- sen- sâm theo công thức dân gian. Ảnh: Thanh Phúc

Anh Lâm Văn Hạnh, một hộ dân tham gia mô hình cho biết: “Hiện tại, trên diện tích 5 ha, tôi có 2 ha trồng sim, 1 ao rộng gần 0,7 ha trồng sen, thả cá và 2 sào trồng sâm Thổ Hào. Sim, sen, sâm đều có hoa đẹp để mọi người đến chụp ảnh, dạo chơi, chèo thuyền hái sen; có quả, củ… để mọi người trải nghiệm thu hoạch, chế biến và thưởng thức tại chỗ. Hiện chúng tôi đang cho thử nghiệm trà “3S” làm từ quả sim rừng, hoa sâm Thổ Hào và gạo sen. Hy vọng, nó sẽ được nghiên cứu, phát triển thành sản phẩm tinh hơn, làm quà lưu niệm phục vụ du khách”.

Theo nghiên cứu, Hào sâm là vị thuốc quý, có tính hàn, tác dụng tốt cho việc bồi bổ cơ thể, chống suy nhược, bổ âm, bổ phế, chống căng thẳng, dễ ngủ… Sản phẩm từ cây sâm có thể dùng được ở cả 3 dạng là: Thực phẩm có thể nấu ăn, làm canh, nấu cháo…; chế biến thành thực phẩm chức năng như viên sâm, bột sâm làm đẹp và làm dược liệu như các vị thuốc dùng cho hỗ trợ điều trị chứng mất ngủ, bổ phế, bổ âm.  

Từ đó, theo kế hoạch của huyện, thời gian tới sẽ phối hợp với các bên liên quan chế biến các sản phẩm OCOP từ sâm Thổ Hào như: Viên sâm, bột sâm 3 in 1 và trà sâm túi lọc…

Từ cây sâm Thổ Hào sẽ cho ra đời các sản phẩm OCOP: Trà sâm, viên sâm, bột sâm... với chiết xuất từ củ sâm, thân cây sâm và hoa sâm. Ảnh: Thanh Phúc
Từ cây sâm Thổ Hào sẽ cho ra đời các sản phẩm OCOP: Trà sâm, viên sâm, bột sâm... với chiết xuất từ củ sâm, thân cây sâm và hoa sâm. Ảnh: Thanh Phúc

Ông Lê Đình Thanh - Phó Chủ tịch UBND huyện Thanh Chương cho biết: “Sắp tới, chúng tôi sẽ tổ chức đánh giá mô hình, căn cứ vào năng suất, sản lượng, giá trị kinh tế và nhu cầu thực tế của thị trường để mở rộng. Nếu khả quan thì có thể tiến tới các bước tiếp theo như: trồng sâm kết hợp phát triển du lịch bản địa. Du khách đến vùng Thổ Hào sẽ được tham quan các di tích lịch sử: Đình Võ Liệt, đền Bạch Mã, đình Bích Thị… và hệ thống đền, đài, miếu mạo khác trên địa bàn; kết hợp với các thắng cảnh như các thác, vực. Đồng thời, chụp ảnh với hoa sâm, sim, sen; trải nghiệm khai thác sâm, chế biến sâm, thưởng thức canh sâm gà đồi Thanh Chương; trà sâm…; mua các sản phẩm OCOP từ sâm về làm quà…”.

Tin mới

Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Nghệ An kêu gọi ủng hộ nhân dân khắc phục hậu quả thiên tai

Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Nghệ An kêu gọi ủng hộ nhân dân khắc phục hậu quả thiên tai

(Baonghean.vn) -  Ngày 2/10, đồng chí Võ Thị Minh Sinh - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh uỷ, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Nghệ An, Trưởng ban cứu trợ tỉnh đã thay mặt Uỷ ban MTTQ Việt Nam tỉnh Nghệ An ký thư ngỏ gửi tới các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp, nhà hảo tâm trong và ngoài tỉnh Nghệ An, kêu gọi chung tay ủng hộ nhân dân khắc phục hậu quả thiên tai.
Hỗ trợ

Sở Giáo dục và Đào tạo hỗ trợ các giáo viên, trường học bị thiệt hại do lũ lụt tại huyện Thanh Chương và Kỳ Sơn

(Baonghean.vn) - Trong những ngày qua, mưa lớn cùng lũ ống, lũ quét đã làm ngập lụt và hư hỏng nhiều trường lớp và nhà cửa của các giáo viên tại nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh Nghệ An. Trước tình hình đó lãnh đạo Sở Giáo dục & Đào tạo đã kịp thời hỗ trợ thầy và trò các nhà trường, những nơi bị thiệt hại lớn do lũ lụt.
Đại tá Lê Thế Mẫu: Cuộc chiến Ukraine nhìn từ Diễn đàn Đại hội đồng Liên hợp quốc 2022

Đại tá Lê Thế Mẫu: Cuộc chiến Ukraine nhìn từ Diễn đàn Đại hội đồng Liên hợp quốc 2022

(Baonghean.vn) - Cuộc chiến Ukraina trở thành chủ đề lớn và nổi bật nhất trong các cuộc tranh luận tại Diễn đàn Đại hội đồng Liên hợp quốc năm nay tại thành phố New York, Mỹ, trong những ngày cuối tháng 9 vừa qua. Nhân sự kiện này, Báo Nghệ An đã có cuộc trao đổi với Đại tá Lê Thế Mẫu - Nguyên Trưởng Phòng Thông tin khoa học quân sự thuộc Viện Chiến Chiến lược quốc phòng và là chuyên gia phân tích chính trị- an ninh quốc tế
Những hình ảnh mới nhất ở thị trấn Mường Xén sau khi lũ qua

Những hình ảnh mới nhất ở thị trấn Mường Xén sau khi lũ qua

(Baonghean.vn) - Sáng 2/10, sau khi một trận lũ ống, lũ quét tràn qua, thị trấn Mường Xén (huyện Kỳ Sơn) trở nên tan hoang. Khối lượng lớn bùn, đất, đá, cây cối... đã biến nhiều khu vực của thị trấn Mường Xén trở thành hố sâu. Những hình ảnh mới nhất được nhóm phóng viên - cộng tác viên Báo Nghệ An đang tác nghiệp trực tiếp từ Kỳ Sơn chuyển về.
Hội đồng hương Nghệ An tại TP. Hồ Chí Minh thăm hỏi, trao quà hỗ trợ 3 cháu bé mồ côi tại Nghi Lộc

Hội đồng hương Nghệ An tại TP. Hồ Chí Minh thăm hỏi, trao quà hỗ trợ 3 cháu bé mồ côi tại Nghi Lộc

(Baonghean.vn) - Nắm được thông tin về hoàn cảnh của 3 cháu nhỏ là con của 2 vợ chồng bị lũ cuốn tại xã Nghi Lâm, huyện Nghi Lộc, Hội đồng hương Nghệ An tại TP. Hồ Chí Minh đã trực tiếp tới chia buồn cùng gia quyến, động viên và hỗ trợ cho các cháu số tiền 50 triệu đồng.
Đại hội Đoàn toàn tỉnh Nghệ An hướng về người dân vùng lũ

Đại hội Đoàn toàn tỉnh Nghệ An hướng về người dân vùng lũ

(Baonghean.vn) - Sau 2 ngày làm việc (1-2/10), Đại hội Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tỉnh Nghệ An lần thứ XVIII, nhiệm kỳ 2022-2027 đã thành công tốt đẹp. Không chỉ hoàn thành nhiệm vụ tại các phiên làm việc, Đại hội còn chú trọng thực hiện các hoạt động ý nghĩa hướng về người dân có hoàn cảnh khó khăn đang chịu thiệt hại bởi mưa lũ. 
Nghệ An: Thông tin nổi bật ngày 2/10

Nghệ An: Thông tin nổi bật ngày 2/10

(Baonghean.vn) - 26 nghệ nhân Nghệ An được phong tặng danh hiệu Nghệ nhân Nhân dân, Nghệ nhân Ưu tú; Đại hội đại biểu Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tỉnh Nghệ An thành công tốt đẹp; Lũ ống, lũ quét ở Kỳ Sơn; Tăng lưu lượng xả nước hồ chứa thủy điện Bản Ang, Nậm Mô… là những thông tin nổi bật ngày 2/10.
Ảnh khắc phục lũ quét Kỳ Sơn. Ảnh: Trọng Tuấn

Công an Nghệ An khẩn trương giúp dân khắc phục hậu quả lũ quét ở Kỳ Sơn

(Baonghean.vn) - Trước tình hình lũ quét đột ngột xảy ra tại huyện miền núi Kỳ Sơn, gây ngập lụt, sạt lở và gây thiệt hại lớn đến sản xuất, đời sống của nhân dân. Công an tỉnh Nghệ An đã chỉ đạo Công an các đơn vị, địa phương huy động lực lượng khẩn trương phối hợp giúp nhân dân khắc phục hậu quả mưa lũ, ổn định đời sống.
Thủy điện Bản Vẽ chưa phải xả điều tiết lũ sau bão số 4

Thủy điện Bản Vẽ chưa phải xả điều tiết lũ sau bão số 4

(Baonghean.vn) - Do ảnh hưởng của hoàn lưu bão số 4, mấy ngày qua lưu lượng nước đổ về hồ thủy điện Bản Vẽ có xu hướng tăng nhanh. Hiện nay mức nước hồ Bản Vẽ đạt 196,4m trên mực nước dâng bình thường là 200m theo quy trình vận hành liên hồ chứa. Do đó, thời điểm này, thủy điện Bản Vẽ chưa phải tiến hành xả điều tiết lũ.
Ứng cứu

Ứng cứu

(Baonghean.vn) - Ảnh hưởng cơn bão số 4, sáng 30/9/2022 Trung tâm y tế TX. Hoàng Mai bị ngập chìm trong biển nước, lực lượng vũ trang trên địa bàn đã kịp thời ứng cứu, chuyển bệnh nhân cao tuổi đến nơi an toàn và tiếp tục điều trị.
Quỳ Châu: Hỗ trợ người dân di dời trước nguy cơ sạt lở đất

Quỳ Châu: Hỗ trợ người dân di dời trước nguy cơ sạt lở đất

(Baonghean.vn) - Mưa kéo dài nhiều ngày qua khiến một số nơi ở huyện Quỳ Châu có nguy cơ lớn xảy ra sạt lở đất. Gần đây nhất, hôm 1/10, một nhà dân tại bản Hoa Tiến 2, xã Châu Tiến đã bị sập hoàn toàn. Các lực lượng ở địa phương đang tích cực hỗ trợ người dân di dời đồ đạc, chủ động ứng phó với các kịch bản xấu có thể xảy ra.
Từng bước xây dựng hình mẫu thanh niên Nghệ An trong thời đại mới theo hướng văn minh, hiện đại, nghĩa tình

Từng bước xây dựng hình mẫu thanh niên Nghệ An trong thời đại mới theo hướng văn minh, hiện đại, nghĩa tình

(Baonghean.vn) - Bí thư Tỉnh ủy Nghệ An Thái Thanh Quý nhấn mạnh và gợi mở mỗi tổ chức đoàn, mỗi đoàn viên, thanh niên của tỉnh cần nhân rộng, lan tỏa từng hành động đẹp, từng cử chỉ tốt để từng bước xây dựng hình mẫu thanh niên Nghệ An trong thời đại mới theo hướng văn minh, hiện đại, nghĩa tình. 
Gửi gắm của Bí thư Trung ương Đoàn Ngô Văn Cương tới tuổi trẻ Nghệ An

Gửi gắm của Bí thư Trung ương Đoàn Ngô Văn Cương tới tuổi trẻ Nghệ An

(Baonghean.vn) - Sáng 2/10, tại phiên trọng thể Đại hội Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh tỉnh Nghệ An lần thứ XVIII, nhiệm kỳ 2022 - 2027, đồng chí Ngô Văn Cương - Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đoàn, Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương Đoàn đã có bài phát biểu quan trọng với nhiều thông điệp ý nghĩa gửi gắm tới tuổi trẻ Nghệ An trong nhiệm kỳ mới. Báo Nghệ An xin giới thiệu toàn văn bài phát biểu của đồng chí Ngô Văn Cương tại Đại hội. 
Sẻ chia với những gia đình đặc biệt khó khăn

Sẻ chia với những gia đình đặc biệt khó khăn

(Baonghean.vn) - Sau khi trao quà hỗ trợ 50 triệu đồng đến hai hộ gia đình đặc biệt khó khăn ở huyện Nam Đàn và Hưng Nguyên trong chiều 1/10, mọi người ra về nhưng lòng vẫn còn mãi day dứt trước những gì mắt thấy tai nghe. Mong sao, sự hỗ trợ của những tấm lòng sẻ chia sẽ góp thêm niềm tin, nghị lực để các thành viên của các gia đình sẽ tiếp tục vững vàng trước mưa bão của cuộc đời.
Để đảng viên thực hiện đầy đủ trách nhiệm nơi cư trú

Để đảng viên thực hiện đầy đủ trách nhiệm nơi cư trú

(Baonghean.vn) - Trách nhiệm, nhiệm vụ của đảng viên đang công tác ở nơi cư trú được cụ thể hoá bằng 7 nhiệm vụ tại Quy định số 213 của Bộ Chính trị. Tuy nhiên, thực tiễn vẫn còn đảng viên ít tham gia sinh hoạt và các phong trào ở khu dân cư, thậm chí việc lấy giấy nhận xét chi uỷ nơi cư trú cũng còn nhờ người thân đến bí thư chi bộ xin xác nhận.