Ouvrir des voies de formation pour des ressources humaines de haute qualité.

(Baonghean) - Nhiệm kỳ qua, với nỗ lực của các cơ sở đào tạo nghề và các địa phương, công tác đào nghề của tỉnh đã có những chuyển biến tích cực, góp phần đưa tỷ lệ lao động qua đào tạo tăng nhanh. Nhiều cơ sở đào tạo nghề đã thực hiện tốt công tác định hướng, đào tạo có địa chỉ và gắn đào tạo với giới thiệu, giải quyết việc làm; từ đó có hướng đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao.

Chuyển biến tích cực

Nghệ An là tỉnh có quy mô dân số lớn với hơn 3 triệu người, trong đó có gần 1,8 triệu lao động. Bình quân hàng năm, số lao động đến tuổi bổ sung vào lực lượng lao động của tỉnh xấp xỉ 3 vạn người. Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XVII nhiệm kỳ 2011 – 2015 đã đề ra các chỉ tiêu, nhiệm vụ cụ thể nhằm đẩy mạnh công tác dạy nghề, giải quyết việc làm, theo đó, bình quân mỗi năm giải quyết việc làm cho 35 – 40 nghìn người; giảm tỷ lệ thất nghiệp khu vực thành thị xuống còn 2,85%; đưa tỷ lệ lao động qua đào tạo đạt 55% (trong đó đào tạo nghề đạt 48%).

Ông Đặng Cao Thắng, Phó Giám đốc Sở Lao động - Thương binh và Xã hội cho biết: “So với giai đoạn 2006 – 2010, số cơ sở đào tạo nghề không tăng mạnh nhưng quy mô và chất lượng đào tạo nghề từ năm 2011 đến nay đã có nhiều chuyển biến”. Đến nay, toàn tỉnh có 64 cơ sở đào tạo nghề, trong đó 6 trường cao đẳng nghề (1 trường ngoài công lập), 9 trường trung cấp nghề, 24 trung tâm dạy nghề (8 trung tâm ngoài công lập) và 25 cơ sở có tham gia dạy nghề (13 cơ sở ngoài công lập). Trong số các tỉnh Bắc Trung bộ, Nghệ An là tỉnh có số lượng cơ sở đào tạo nghề nhiều nhất (chiếm 29,2% cả vùng). Mạng lưới cơ sở đào tạo nghề phân bố đồng đều; đến nay, tất cả các huyện, thành phố, thị xã đều có cơ sở đào tạo nghề. Tại các vùng kinh tế trọng điểm của tỉnh đều bố trí các cơ sở đào tạo lao động kỹ thuật như: vùng miền núi Tây Bắc có Trường Trung cấp nghề kinh tế - kỹ thuật miền Tây tại Thị xã Thái Hòa; vùng miền núi Tây Nam có Trường Trung cấp nghề dân tộc nội trú tại huyện Con Cuông; phía Bắc của tỉnh có Trường Trung cấp nghề kinh tế - kỹ thuật Bắc Nghệ An tại huyện Quỳnh Lưu...

Thực hành nghề cơ khí tại Trường Trung cấp nghề kinh tế kỹ thuật Bắc Nghệ An.

Trong những năm qua, Nghệ An là một trong những tỉnh được hỗ trợ khá lớn nguồn lực chương trình mục tiêu quốc gia về đào tạo nghề. Các trường trung cấp nghề khu vực và cấp huyện đã được phê duyệt và triển khai các dự án đầu tư tăng cường cơ sở vật chất với mức đầu tư hàng chục tỷ đồng. Đặc biệt, nhờ tranh thủ tốt quan hệ quốc tế, Trường Cao đẳng Nghề kỹ thuật công nghiệp Việt Nam - Hàn Quốc tiếp tục được tiếp nhận hỗ trợ giai đoạn 3 từ Chính phủ Hàn Quốc với nguồn kinh phí viện trợ 6 triệu USD vào cuối năm 2014. Bên cạnh đó, Nghệ An được Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội phê duyệt lựa chọn 13 trường với 42 nghề được đầu tư trọng điểm, (cả 6 tỉnh khu vực Bắc Trung bộ chỉ có 38 trường với 93 nghề được đầu tư trọng điểm).

Những nguồn lực đó đã giúp các cơ sở đào tạo nghề trên địa bàn tỉnh nâng cấp cơ sở vật chất, trang thiết bị, mở rộng quy mô đào tạo. Nhờ đó, số lao động được học nghề tăng lên đáng kể, đặc biệt là lao động có trình độ kỹ thuật (từ trung cấp nghề trở lên). Ước tính cả giai đoạn 2011 – 2015, các cơ sở đào tạo nghề của tỉnh tuyển sinh được 405.417 người (đạt 101,35% kế hoạch của giai đoạn 2011 - 2015), trong đó cao đẳng nghề 21.320 người, trung cấp nghề 38.970 người, sơ cấp nghề và dạy nghề dưới 3 tháng là 345.127 người. Hàng năm, tỷ lệ học sinh trung cấp nghề và cao đẳng nghề tốt nghiệp đạt trên 95%, trong đó loại khá, giỏi chiếm gần 30%. Một số ngành nghề đào tạo bước đầu đáp ứng sự phát triển kinh tế, xã hội của tỉnh và nhu cầu sử dụng lao động kỹ thuật ngoại tỉnh cùng xuất khẩu lao động như: Cơ khí, Công nghệ ô tô, Điện tử công nghiệp, Hàn, Cơ điện tử, Điện công nghiệp, Kỹ thuật máy lạnh và điều hòa không khí, Chế biến sản phẩm ăn uống, Quản trị khách sạn, Quản trị nhà hàng, Tiểu thủ công nghiệp...

Ngoài ra, tại các hội thi tay nghề, hội giảng giáo viên, hội thi thiết bị dạy nghề tự làm toàn quốc, đoàn Nghệ An luôn được Bộ Lao động - TB và XH đánh giá cao. Như tại Hội thi tay nghề quốc gia lần thứ 8 năm 2014 tại Hà Nội, đoàn Nghệ An là 1 trong 10 đoàn trong cả nước được Bộ trưởng Bộ LĐ - TB và XH tặng Bằng khen (có 1 giải Nhất, 2 giải Ba và 5 giải Khuyến khích); trong đó, 1 thí sinh đạt giải Nhất đã được Bộ LĐ - TB và XH, Tổng cục Dạy nghề và doanh nghiệp Vikotex của Hàn Quốc lựa chọn và cử đi học tập, ôn luyện tại Hàn Quốc, tham gia đội tuyển Việt Nam dự thi tay nghề ASEAN lần thứ 10/năm 2014 đạt Huy chương Bạc.

Những kết quả trên đã góp phần vào việc thực hiện thành công mục tiêu Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XVI về đào tạo nguồn nhân lực. Sau 4 năm thực hiện nghị quyết, đến nay, tỷ lệ lao động qua đào tạo của tỉnh tăng từ 40% năm 2010 lên 52% năm 2014, tỷ lệ lao động qua đào tạo nghề tăng từ 33% năm 2010 lên 46% năm 2014. Ước thực hiện năm 2015, tỷ lệ lao động qua đào tạo đạt 55%, trong đó lao động qua đào tạo nghề 48%, đạt mục tiêu nghị quyết đại hội đề ra.

Bên cạnh mở rộng quy mô đào tạo, một dấu ấn nổi bật trong công tác đào tạo nghề giai đoạn 2011 – 2015 là việc giải quyết việc làm cho học sinh sau đào tạo. Từ năm 2011 đến nay, số học sinh trình độ sơ cấp, trung cấp, cao đẳng tìm và bố trí được việc làm thường xuyên hàng năm đạt từ 85 - 87%, tăng hơn 10% so với nhiệm kỳ 2006 - 2010. Đã có 1.573 doanh nghiệp tiếp nhận, tuyển dụng 55.971 lao động tại các cơ sở dạy nghề của Nghệ An vào làm việc. Đặc biệt, trong quá trình đào tạo, một số cơ sở dạy nghề đã thực hiện tốt công tác định hướng, gắn việc đào tạo với nhu cầu sử dụng lao động của xã hội cũng như gắn đào tạo nghề với giải quyết việc làm sau đào tạo như: Trường Cao đẳng Nghề kỹ thuật - công nghiệp Việt Nam – Hàn Quốc, Trường Cao đẳng nghề du lịch - thương mại Nghệ An, Trường Trung cấp nghề kinh tế - kỹ thuật Bắc Nghệ An…

M. Nguyen Duy Nam, directeur du Collège technique et professionnel Vietnam-Corée, a déclaré que depuis sa création en 1997, l'établissement a formé plus de 11 000 étudiants en cursus longs, plus de 2 000 en formations courtes, 7 000 personnes en langue coréenne et a dispensé une formation d'orientation à plus de 4 000 travailleurs en vue de l'exportation. Parmi ces étudiants, plus de 8 000 ont obtenu leur diplôme, dont 90 % ont trouvé un emploi, notamment 2 500 en Corée du Sud, au Japon, à Taïwan, en Malaisie et dans d'autres pays. Par ailleurs, le Collège professionnel de tourisme et de commerce de Nghệ An a mis en place un système d'insertion professionnelle spécifique. Chaque année, l'établissement conclut un accord tripartite entre les entreprises, les employeurs et le collège. Grâce à cet accord, les étudiants les plus brillants sont admis en stage dans de grands hôtels et entreprises touristiques, tant au Vietnam qu'à l'étranger. Durant cette période, ils perçoivent un salaire équivalent à celui d'un employé à temps plein, soit entre 10 et 15 millions de VND par mois. Cela leur permet de faire leurs preuves et de trouver plus facilement un emploi après l'obtention de leur diplôme.

Outre les principaux établissements d'enseignement professionnel de la province, les collectivités locales ont déployé d'importants efforts de coordination avec les centres de formation professionnelle et les entreprises en matière de formation et d'insertion professionnelle. M. Ho Ngoc Dung, vice-président du Comité populaire du district de Quynh Luu, a déclaré : « Depuis 2011, le district collabore avec des établissements d'enseignement professionnel tels que le Collège professionnel industriel et artisanal et le Collège professionnel économique et technique du Nord Nghệ An, ainsi qu'avec des entreprises locales des secteurs du rotin, de la menuiserie, de la mécanique et de l'élevage, afin d'organiser des formations professionnelles adaptées aux besoins concrets et de valoriser le potentiel et les atouts de la population. Par ailleurs, nous avons collaboré avec de grandes entreprises comme Canon Vietnam Co., Ltd. et Nissay Company pour organiser des consultations de formation professionnelle regroupant plusieurs communes et villes, facilitant ainsi l'accès des travailleurs, après leur formation, à des prêts pour développer leur économie et s'installer durablement dans leur région. » Grâce à ces efforts, de 2011 à 2014, le nombre total de travailleurs formés dans le district de Quynh Luu a dépassé les 21 000, et plus de 10 000 travailleurs ont trouvé un nouvel emploi.

Nouvelles perspectives

Conformément au projet « Développement d'infrastructures de formation de haute qualité pour les ressources humaines dans la province de Nghệ An jusqu'en 2020 », approuvé par la décision n° 6980/QD-UBND.VX du Comité populaire provincial en date du 12 décembre 2014, la demande de main-d'œuvre qualifiée ayant suivi une formation professionnelle (du primaire au supérieur) atteindra 1 202 849 personnes d'ici 2020, soit 84,4 %. Pour répondre à cette demande, la province devra, d'ici 2020, former en moyenne plus de 85 000 personnes par an, dont plus de 16 000 à un niveau intermédiaire ou supérieur, afin de porter le taux de formation professionnelle à 61 % d'ici 2020. Par ailleurs, le marché du travail international offre de nombreuses perspectives prometteuses pour les années à venir. Outre les marchés du travail traditionnels de la province de Nghệ An, tels que la Malaisie, Taïwan et le Moyen-Orient, le ministère du Travail, des Invalides et des Affaires sociales continuera de négocier, de signer et de mettre en œuvre des accords de coopération avec de nombreux autres pays, comme la Thaïlande, l'Angola, Chypre, le Laos, la Russie, le Bélarus et l'Allemagne...

Avec la création de la Communauté économique de l'ASEAN en 2015, le nombre de travailleurs vietnamiens partant travailler à l'étranger devrait augmenter. Il est clair que la plupart des marchés du travail étrangers qui se sont développés ou ouverts depuis 2015 sont des marchés à revenus élevés exigeant des compétences professionnelles, une expertise et une discipline rigoureuses. Par conséquent, pour permettre à davantage de travailleurs de partir travailler à l'étranger, la formation professionnelle en province doit être considérablement améliorée.

Séance de travaux pratiques pour les étudiants de la Faculté de génie mécanique de l'Université de technologie et d'éducation de Vinh. Photo : MQ

Selon M. Nguyen Bang Toan, directeur du Département du Travail, des Invalides de Guerre et des Affaires Sociales, le nombre d'établissements de formation professionnelle et de participants à ces formations restera globalement inchangé entre 2015 et 2020. Le plan prévoit la création de seulement deux nouveaux lycées professionnels et d'un lycée professionnel secondaire, et privilégie la transformation de deux lycées professionnels en universités techniques, de quatre lycées professionnels secondaires en lycées professionnels et de trois centres de formation professionnelle en lycées professionnels secondaires. En matière de formation professionnelle, la province continuera, dans les prochains mois, à mettre en œuvre la décision n° 854/QD-BLDTBXH du ministère du Travail, des Invalides et des Affaires sociales, en date du 6 juin 2013, relative à l'agrément des filières professionnelles clés et des établissements de formation sélectionnés pour ces filières pour la période 2011-2015 et les perspectives jusqu'en 2020. Plus précisément, la province compte 13 établissements proposant 42 filières professionnelles, sélectionnés et agréés par le ministère du Travail, des Invalides et des Affaires sociales pour investir dans des filières clés telles que : hôtellerie, tourisme, soudure, électronique industrielle, électricité industrielle, usinage des métaux, génie mécanique agricole, élevage, médecine vétérinaire, protection des végétaux, etc.

Dans les prochains mois, la province innovera et renforcera ses efforts de diffusion d'informations, d'orientation professionnelle et de placement, ainsi que ses actions de sensibilisation auprès de tous les segments de la population quant à l'importance de la formation professionnelle pour son développement socio-économique. Parallèlement, elle améliorera les mécanismes, les politiques et la gestion étatique de la formation professionnelle, notamment celles destinées aux stagiaires, aux travailleurs formés et aux entreprises participantes. Les établissements de formation professionnelle, quant à eux, devront privilégier la qualité à la quantité de la formation et se montrer plus proactifs dans la collecte d'informations auprès des entreprises afin d'établir des partenariats de formation spécialisés. Chaque année, ils devront réaliser des enquêtes sur l'offre et la demande de main-d'œuvre afin de déterminer les besoins par profession et niveau de qualification, et ainsi répondre aux exigences du marché du travail et, en particulier, mettre en œuvre des formations adaptées aux besoins des entreprises.

Minh Quan