Le village de vannerie de rotin et de bambou se trouve dans une situation précaire.

(Baonghean) - Trong khi phía doanh nghiệp xuất khẩu hàng mây tre đan thiếu sản phẩm, phải chấp nhận cắt đơn đặt hàng, thì nhiều làng nghề mây tre đan (MTĐ) trên địa bàn tỉnh đang “sống dở”, người lao động không mặn mà với nghề.

Chán nghề vì thu nhập thấp

Đến làng nghề MTĐ xuất khẩu Đông Phú, xã Khánh Thành (Yên Thành) khi bà con đang dịp nông nhàn. Khi đề cập đến nghề MTĐ ở đây, thì bà Phan Thị Oanh - Trưởng làng nghề, chia sẻ: Thời điểm nông nhàn, nhưng người làm nghề MTĐ phải đi làm việc khác hết, chỉ mình tôi là dành thời gian nhiều trong ngày để làm nghề mà thôi. Làng nghề thực sự đang mai một dần, nhân công ngày càng ít đi.

Bà Phan Thị Oanh - Trưởng Làng nghề mây tre đan xuất khẩu Đông Phú, xã Khánh Thành (Yên Thành) vẫn bám nghề. Ảnh: Xuân Hoàng

Đến nhà bà Oanh, ở góc vườn là cỗ máy chuốt sợi lùng đã lâu ngày không được sử dụng. Vừa hoàn thiện chiếc lồng đèn, bà Oanh cho biết thêm: Hồi được công nhận làng nghề MTĐ (năm 2009) có 120 hộ làm nghề, nhưng nay chỉ còn 14 hộ theo nghề. Số lao động nghề MTĐ hiện nay chủ yếu là người già, sức khỏe có hạn, nên sản phẩm nhiều khi không đáp ứng yêu cầu và sản lượng ít. Nguyên nhân, những năm gần đây, nhiều công ty, đơn vị may mặc, gạch ngói… xuất hiện trên địa bàn, lực lượng lao động trẻ, vốn thu nhập thấp từ nghề MTĐ, bỏ đi làm công nhân cho các công ty, để lại người già bám trụ với nghề MTĐ.

Nói về thu nhập từ nghề MTĐ, bà Oanh cho biết: 10 kg lùng thô được Công ty TNHH Đức Phong cung ứng với giá 55.000 đồng, 1 người đan 2 ngày được 5 chiếc đèn, nhập cho công ty được 200.000 đồng, tính ra 1 ngày công chỉ hơn 50.000 đồng; thu nhập bình quân của làng nghề hiện chỉ đạt 1,5 triệu đồng/người/tháng. Trong khi đi làm công tự do ngay tại địa phương mỗi ngày cũng được 200.000 đồng. Một vấn đề nữa, là chính quyền địa phương cũng chưa thực sự quan tâm đến làng nghề. Bà Oanh cho rằng, nếu Nhà nước không có chính sách hỗ trợ nghề hơn, thì nguy cơ mất nghề MTĐ là rất cao.

Thực trạng ở Làng nghề MTĐ xuất khẩu Đông Phú cũng là thực trạng chung đối với nhiều làng nghề MTĐ trên địa bàn toàn tỉnh hiện nay.

Nous avons besoin d'une "sage-femme".

M. Thai Dai Phong, directeur de Duc Phong Co., Ltd., a déclaré : « Notre entreprise bénéficie d’une forte demande pour ses produits électriques et électroniques, ainsi que d’un marché d’exportation prometteur. Actuellement, elle exporte directement ces produits vers des pays comme le Royaume-Uni, la France, l’Allemagne, les Pays-Bas, la Suède, le Danemark, les États-Unis, le Japon et la Corée du Sud… Nos principaux produits sont les lampes, les plateaux de toutes sortes, les coffrets cadeaux et les emballages. »

La société Duc Phong Co., Ltd. possède actuellement 16 villages d'artisans qui produisent des marchandises pour son compte, mais n'emploie que 350 personnes, un nombre insuffisant pour répondre à la demande à l'export, ce qui l'oblige à résilier des contrats avec certains marchés. M. Thai Dai Phong a également reconnu que les revenus des ouvriers de ces villages sont faibles. Cela s'explique par le fait que la grande majorité d'entre eux sont des femmes âgées, travaillant à la pièce, ce qui engendre une faible productivité et un temps de production très court.

La machine à fendre le bambou utilisée pour le tressage au village de Dong Phu (Khanh Thanh - Yen Thanh), spécialisé dans le tressage du rotin et du bambou, est hors service depuis longtemps. Photo : Xuan Hoang

Concernant la situation actuelle de la « disparition prématurée » des villages traditionnels de vannerie de bambou, la société Duc Phong Co., Ltd. a déclaré : Actuellement, les villages de la province utilisent principalement le bambou et le rotin des districts de Quy Chau et Que Phong comme matières premières. La superficie totale de bambou et de rotin est d'environ 29 000 hectares, suffisante pour approvisionner les villages tout au long de l'année. Cependant, l'étape de transformation des matières premières manque de machines standardisées. Afin de développer l'artisanat de la vannerie de bambou, les autorités locales et les organismes compétents doivent organiser d'urgence le regroupement de ces villages, proposer de nouvelles formations et améliorer les compétences des artisans.

Pour relever les défis actuels auxquels sont confrontés les villages d'artisans traditionnels, une approche concrète consiste à améliorer les compétences des artisans, à planifier l'approvisionnement en matières premières, à privilégier la qualité, le design et l'étiquetage, et à investir dans les technologies. Il est également essentiel de renforcer l'implication des autorités locales et le rôle de coordination des différentes organisations à tous les niveaux dans la mise en œuvre de la planification et du développement de l'artisanat.

Les autorités locales doivent s'attacher à encourager la mise en place proactive de coopératives, d'associations et d'entreprises dans les villages artisanaux afin qu'elles servent de « systèmes de soutien » à ces villages.

Xuan Hoang