Mỹ sẽ 'chấm dứt sự phụ thuộc vào Trung Quốc một lần và mãi mãi'

Tổng thống Trump nói rằng, Mỹ sẽ “chấm dứt sự phụ thuộc vào Trung Quốc một lần và mãi mãi” nhưng sự tách rời giữa 2 nền kinh tế lớn nhất thế giới có dễ dàng diễn ra?

Trong mối quan hệ kinh tế, Mỹ và Trung Quốc đã gắn kết với nhau trong hàng thập kỷ. Sự gắn kết này chặt chẽ tới nỗi cả hai trở thành những đối tác thương mại lớn nhất của nhau bắt đầu từ năm 2014. Hiện nay, giữa bối cảnh cuộc chiến công nghệ và thương mại vẫn chưa có dấu hiệu dừng lại, đại dịch Covid-19 tiếp tục diễn biến phức tạp và quan hệ ngoại giao căng thẳng, 2 nền kinh tế lớn nhất thế giới dường như đều đang chuẩn bị cho sự "tách rời nhau" nhưng tất nhiên, điều đó không hề dễ dàng.

Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Hội nghị Thượng đỉnh G20 Osaka ở Nhật Bản năm 2019. Ảnh: Reuters
Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Hội nghị Thượng đỉnh G20 Osaka ở Nhật Bản năm 2019. Ảnh: Reuters

Hôm 7/9, Tổng thống Trump đã khẳng định rằng: "Chúng ta sẽ đưa Mỹ trở thành một siêu cường sản xuất của thế giới, đồng thời chấm dứt sự phụ thuộc vào Trung Quốc một lần và mãi mãi [...] Khi đề cập đến từ "tách rời", đó là một từ thú vị. Chúng ta đã mất hàng tỷ USD và nếu chúng ta không làm ăn với họ, chúng ta sẽ không mất hàng tỷ USD như vậy".

Mỹ và Trung Quốc có thực sự đang tách rời nhau?

Trao đổi thương mại song phương giữa Mỹ và Trung Quốc đã giảm 15% trong năm 2019 sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump bắt đầu áp thuế lên hàng nhập khẩu Trung Quốc và Bắc Kinh thực hiện các biện pháp đáp trả.

Trong khi đó, từ năm 2001 - 2018, trao đổi thương mại 2 nước tăng lên trung bình 11% hàng năm. Vào khoảng thời gian này, Trung Quốc đã gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới và dần trở thành công xưởng của thế giới, vận chuyển nhiều loại linh kiện điện tử giá rẻ, đồ chơi và hàng may mặc tới Mỹ.

Tuy nhiên, đại dịch Covid-19 cùng những cuộc chiến mới về việc tiếp cận thị trường đã đẩy căng thẳng 2 bên đi xa hơn, thậm chí là trên "bờ vực" của một cuộc "Chiến tranh Lạnh" mới như nhiều nhà quan sát nhận định.

Dù vậy, bất chấp những rạn nứt ngày càng lớn và những khác biệt không dễ hóa giải, 2 nền kinh tế đối tác và cũng là đối thủ lớn nhất của nhau đều thấy khó có thể tách rời nhau mà không khiến bản thân bị tổn thất hoặc gián đoạn.

Những bất đồng trong mối quan hệ giữa Mỹ và Trung Quốc ngày càng gia tăng, trong đó bao gồm những cáo buộc của Washington về các hành vi gián điệp và đánh cắp sở hữu trí tuệ từ Bắc Kinh. Mỹ coi tham vọng của Trung Quốc trong việc thúc đẩy tiến bộ công nghệ và sự tham gia vào mạng lưới viễn thông nước ngoài là một mối đe dọa với an ninh quốc gia. Chính quyền Tổng thống Trump đã cấm các công ty Mỹ buôn bán linh kiện cho các công ty Trung Quốc, trong đó có Tập đoàn viễn thông Huawei đứng đầu thế giới về công nghệ mạng không dây 5G.

Mỹ cũng bắt đầu dỡ bỏ những ưu đãi thương mại đặc biệt của Hong Kong sau khi Trung Quốc thông qua Luật An ninh quốc gia mới ở đặc khu hành chính này hồi tháng 6. Trong khi đó, các công ty Trung Quốc đang bắt đầu rút thị phần khỏi thị trường chứng khoán Mỹ giữa bối cảnh những quy định mới khiến họ gặp khó khăn hơn trong việc niêm yết ở đây.

“Chất xúc tác” Covid-19

Đại dịch Covid-19 đã làm bùng nổ những tranh cãi không hồi kết giữa Mỹ và Trung Quốc khi hai bên liên tục đưa ra những cáo buộc về nhau liên quan đến dịch bệnh. Dù vậy, việc tỉnh Hồ Bắc của Trung Quốc phong tỏa sau khi dịch Covid-19 bùng phát tại Vũ Hán - một trung tâm công nghệ và thiết bị tự động, đã khiến nhiều công ty trên thế giới có chuỗi cung ứng "đi qua" thành phố này gặp tình cảnh thiếu các bộ phận quan trọng.

Điều này đã khiến lưỡng đảng Mỹ kêu gọi các chính trị gia đưa việc sản xuất từ Trung Quốc về Mỹ - một lập trường từng được Tổng thống Trump đưa ra nhiều lần trong cuộc chiến thương mại. Những đòi hỏi trên cũng củng cố một thực tế rằng, các quốc gia ngày càng nhận ra rằng họ phụ thuộc vào Trung Quốc nhiều như thế nào về thiết bị bảo hộ, chẳng hạn như khẩu trang.

 Mỹ sẽ 'chấm dứt sự phụ thuộc vào Trung Quốc một lần và mãi mãi' ảnh 2
Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình trong một cuộc gặp gỡ năm 2019. Ảnh tư liệu minh họa

Đại dịch Covid-19 giống như một bước ngoặt có thể đẩy các quốc gia, trong đó có Mỹ, gây sứ ép để các công ty đưa việc sản xuất các sản phẩm y tế quan trọng như thiết bị bảo hộ về trong nước.

Các doanh nghiệp Mỹ đang rời khỏi Trung Quốc?

Trên thực tế, không có quá nhiều công ty Mỹ rời khỏi Trung Quốc bất chấp những căng thẳng giữa 2 bên. Theo một cuộc khảo sát được tiến hành hồi tháng 3 của Phòng Thương mại Mỹ tại Trung Quốc, khoảng 84% công ty Mỹ cho biết họ không có kế hoạch di dời việc sản xuất hoặc các quy trình vận hành chuỗi cung ứng khỏi Trung Quốc do đại dịch Covid-19.

Điều đó là do ngoài việc Trung Quốc là công xưởng của thế giới thì nhiều sản phẩm do các công ty Mỹ sản xuất ở Trung Quốc cũng đang nhắm đến thị trường tại đây.

Thậm chí, dù cuộc chiến thương mại leo thang năm 2019, các công ty Mỹ vẫn đầu tư 14 tỷ USD vào các nhà máy mới cũng như các khoản đầu tư dài hạn khác ở Trung Quốc, tăng khoảng 10% so với năm 2018.

Tranh cãi Mỹ - Trung sẽ đi đến đâu?

Tổng thống Trump đã dùng chính sách "Nước Mỹ trước tiên" để vào Nhà Trắng khi Chủ tịch Tập Cận Bình tăng cường sức mạnh quân sự, công nghệ và kinh tế của Trung Quốc. Chỉ trích Trung Quốc làm tổn hại đến nền kinh tế Mỹ và đánh cắp các công việc của người dân Mỹ trong suốt chiến dịch năm 2016, Tổng thống Trump đã tiến hành cuộc chiến thương mại trong 2 năm sau đó với những đòn thuế quan mạnh mẽ.

Thực tế là mục tiêu giám sát quyền lực của Trung Quốc là một trong những đặc điểm thống nhất hiếm hoi giữa các chính trị gia vốn chia rẽ sâu sắc ở Mỹ. Cựu Phó Tổng thống Joe Biden, ứng viên đảng Dân chủ hồi năm 2016 vẫn khen ngợi về "tình bạn" với Chủ tịch Tập Cận Bình nay đã quay sang chỉ trích nhà lãnh đạo Trung Quốc. Trong khi đó, Tổng thống Trump khẳng định sẽ thu hẹp mối quan hệ về kinh tế với Bắc Kinh "dù phải tách rời hay áp một số lượng lớn các biện pháp thuế quan lên Trung Quốc như tôi đang làm".

Theo International Business Times, việc tách rời 2 nền kinh tế Mỹ - Trung có thể gây tổn hại cho Bắc Kinh nhiều hơn là Washington. Một nghiên cứu từ Bloomberg Economics cho thấy việc tách rời này sẽ khiến tỷ lệ tăng trưởng hàng năm của Trung Quốc giảm xuống 3,5% vào năm 2030 thay vì mức dự báo hiện nay là 4,5%. Đặc biệt, nếu Mỹ có thể thuyết phục các đối tác thương mại quan trọng khác tách rời khỏi Trung Quốc, gồm Nhật Bản, Hàn Quốc, Đức và Pháp, tỷ lệ tăng trưởng của Trung Quốc có nguy cơ giảm xuống 1,6% vào năm 2030.

Abishur Prakash, chuyên gia tại Trung tâm vì Sáng kiến Tương lai, một công ty tư vấn chiến lược tại Toronto, Canada nhận định, trung tâm của sự tách rời Mỹ - Trung nằm ở “mặt trận” công nghệ.

"Mỹ có thể tách rời khỏi Trung Quốc theo 2 cách: đầu tư vào thị trường nội địa, các sáng kiến ở Mỹ hoặc thuyết phục các đồng minh. Chẳng hạn, Mỹ và Australia đang hợp tác trong các chuỗi cung ứng "không có Trung Quốc" về khoáng chất đất hiếm", chuyên gia Prakash cho hay.

Nhà phân tích này đánh giá thêm rằng, sự tách rời ở các lĩnh vực khác cũng đang diễn ra từ từ.

"Từ công nghệ sẽ dẫn tới địa - chính trị. Ấn Độ và Nhật Bản cũng đang tách rời khỏi Trung Quốc. Những ý tưởng như toàn cầu hóa đang bị dỡ bỏ. Bây giờ, tất cả các quốc gia sẽ đặt bản thân lên trước".

Với câu hỏi liệu sự tách rời giữa Mỹ và Trung Quốc có thực tế hay không, nhà phân tích Prakash cho rằng: "Về lý thuyết, điều này là có thể nhưng thực tế sẽ diễn ra khó khăn hơn nhiều. Tuy nhiên, mọi thứ đang diễn ra nhanh hơn so với dự tính. Chẳng hạn, Nhật Bản đang chuẩn bị hỗ trợ cho các công ty nước này dịch chuyển từ Trung Quốc sang Ấn Độ. Việc nhắm vào Tik Tok và Tập đoàn công nghệ Huawei gần đây cũng cho thấy phương Tây, dẫn đầu là Mỹ, không muốn trở nên phụ thuộc vào công nghệ Trung Quốc".

"Nếu Trung Quốc bắt đầu nhằm vào các công ty công nghệ phương Tây, cấm các sản phẩm hoặc buộc họ tuân theo các quy định mới, Bắc Kinh sẽ chỉ đẩy nhanh quá trình tách rời diễn ra nhanh hơn. Đó có lẽ không phải lợi ích kinh tế của Trung Quốc. Tuy nhiên, kể cả Trung Quốc không làm gì, Mỹ vẫn đang nỗ lực tách rời khỏi Trung Quốc bằng mọi cách. Tình hình này giống như một ván cờ vua, Mỹ đã đi quân hậu nhưng Trung Quốc thì chưa cả dịch chuyển quân tốt"./.

Tin mới

Ký kết quy chế phối hợp giữa Công an tỉnh, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc tỉnh và Ban Dân tộc tỉnh

Ký kết quy chế phối hợp giữa Công an tỉnh, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc tỉnh và Ban Dân tộc tỉnh

(Baonghean.vn) - Chiều 5/10, Công an tỉnh phối hợp với Ủy ban Mặt trận Tổ quốc tỉnh, Ban Dân tộc tỉnh tổ chức hội nghị ký quy chế phối hợp trong công tác bảo đảm an ninh, trật tự gắn với phát triển kinh tế - xã hội tại khu vực biên giới đất liền, vùng miền núi, dân tộc trên địa bàn tỉnh Nghệ An.
Ban Dân tộc

Cần quan tâm đầu tư các công trình cấp thiết, tạo động lực phát triển vùng dân tộc, miền núi Nghệ An

(Baonghean.vn) - Đó là ý kiến đề xuất của các đại biểu tại phiên thẩm tra dự thảo Nghị quyết về kế hoạch vốn đầu tư phát triển nguồn ngân sách Trung ương thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021 - 2025 và năm 2022 trên địa bàn tỉnh.
Thành phố Hà Nội trao 3 tỷ đồng hỗ trợ người dân Nghệ An khắc phục hậu quả thiên tai

Thành phố Hà Nội trao 3 tỷ đồng hỗ trợ nhân dân Nghệ An khắc phục hậu quả thiên tai

(Baonghean.vn) - Chiều 5/10,  thay mặt lãnh đạo Thành ủy – HĐND – UBND - Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội, đồng chí Nguyễn Thị Tuyến - Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Hà Nội đã trao 3 tỷ đồng hỗ trợ tỉnh Nghệ An để góp phần khắc phục hậu quả do mưa lũ gây ra. 
Tuổi trẻ Nghệ An chung tay hỗ trợ đồng bào bị lũ lụt ở Kỳ Sơn

Tuổi trẻ Nghệ An chung tay hỗ trợ đồng bào bị lũ lụt ở Kỳ Sơn

(Baonghean.vn) -  Sau đợt mưa lũ lịch sử vừa qua, nhiều đoàn thiện nguyện đã hướng về Kỳ Sơn để cùng sẻ chia với đồng bào vùng lũ, trong đó, tuổi trẻ là lực lượng nòng cốt ra quân. Tại TP.Vinh, sáng ngày 5/10, thực hiện lời kêu gọi của Tỉnh đoàn, Đoàn Khối Các cơ quan tỉnh cùng một số đơn vị trực thuộc đã chuyển nhiều tấn hàng lên với đồng bào đang chịu ảnh hưởng nặng nề bởi trận lũ vừa qua tại Kỳ Sơn.
Nghệ An: Thông tin nổi bật ngày 5/10

Nghệ An: Thông tin nổi bật ngày 5/10

(Baonghean.vn) - Đại biểu Quốc hội khóa XV đoàn Nghệ An tiếp xúc cử tri tại các địa phương; Chủ tịch UBND tỉnh thăm hỏi, động viên đồng bào bị thiệt hại do mưa lũ tại Kỳ Sơn; Nhiều tuyến đường sạt lở, đứt đoạn, chưa thể lưu thông… là những thông tin nổi bật ngày 5/10.
Trao nhà tình nghĩa

Bộ CHQS tỉnh Nghệ An khánh thành, bàn giao nhà đồng đội

(Baonghean.vn) - Ngày 5/10, tại xóm Trung Thịnh, xã Nghĩa Trung, huyện Nghĩa Đàn, Phòng Chính trị, Bộ CHQS tỉnh, Đảng ủy đội Quy tập tổ chức Lễ khánh thành "Nhà đồng đội" cho gia đình Trung úy Nguyễn Hữu Thắng, nhân viên đội Quy tập, Phòng Chính trị Bộ CHQS tỉnh.
Sách về biển đảo dành cho thiếu nhi đạt giải thưởng quốc gia

Sách về biển đảo dành cho thiếu nhi đạt giải thưởng quốc gia

(Baonghean.vn) - “Cà Nóng chu du Trường Sa” - tác phẩm thiếu nhi đầu tiên của tác giả Bùi Tiểu Quyên vừa được vinh danh tại Giải thưởng sách Quốc gia lần thứ 5, năm 2022. Cuốn sách viết về biển đảo, với sự thể hiện khá mới mẻ của nữ nhà văn trẻ đã đạt giải C (không có giải A, B ở hạng mục sách thiếu nhi).
Cử tri huyện Quỳ Châu phản ánh việc bố trí nguồn kinh phí thực hiện một số chương trình còn chậm

Cử tri huyện Quỳ Châu phản ánh việc bố trí nguồn kinh phí thực hiện một số chương trình còn chậm

(Baonghean.vn) - Vấn đề được cử tri huyện Quỳ Châu quan tâm phản ánh đến đại biểu Quốc hội liên quan đến việc bố trí kinh phí thực hiện chương trình giảm nghèo, phát triển kinh tế - xã hội vùng đặc biệt khó khăn, kinh phí khoanh nuôi bảo vệ rừng còn chậm.
Tại Trường phổ thông dân tộc bán trú Trung học cơ sở Nậm Cắn, mưa lớn đã khiến hơn 7000 mét khối đất đá sạt xuống tràn vào phòng ở của giáo viên và học sinh.

Thầy trò Kỳ Sơn gồng mình dọn bùn sau lũ

(Baonghean.vn) - Cơn lũ quét không đi qua trường học trên địa bàn xã Nậm Cắn nhưng lượng mưa lớn đã khiến hàng nghìn mét khối đất đá, cây cối tràn vào ký túc của giáo viên và học sinh gây thiệt hại nặng nề. Để sớm đưa học sinh trở lại trường, trong những ngày này, thầy trò Trường Phổ thông dân tộc bán trú Trung học cơ sở Nậm Cắn đã phải gồng mình để dọn dẹp bùn đất.
Giáo viên Tây Sơn

Nghệ An: Giáo viên Kỳ Sơn 'cắt rừng' vào bản với học trò

(Baonghean.vn) - Đến ngày 5/10, tuyến đường nối trung tâm thị trấn Mường Xén với xã Tây Sơn, huyện Kỳ Sơn vẫn chưa thể lưu thông trở lại. Trước tình hình đó, giáo viên Trường Phổ thông cơ sở dân tộc bán trú Tây Sơn đã gùi lương thực, thực phẩm băng rừng vào với học trò.
Chủ tịch UBND tỉnh: Huy động lực lượng và phương tiện khắc phục nhanh hậu quả mưa lũ ở Kỳ Sơn

Chủ tịch UBND tỉnh: Huy động lực lượng và phương tiện khắc phục nhanh hậu quả mưa lũ ở Kỳ Sơn

(Baonghean.vn) - Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Đức Trung yêu cầu huyện Kỳ Sơn phối hợp với các cấp, ngành huy động các lực lượng, phương tiện khắc phục hậu quả mưa lũ trên địa bàn, giúp nhân dân sớm ổn định cuộc sống, các cơ quan, đơn vị sớm hoạt động trở lại. 
VP Đoàn ĐBQH và HĐND tỉnh trao hỗ trợ đồng bào bị lũ lụt huyện Kỳ Sơn.

Ủy ban MTTQ tỉnh Nghệ An và Hội Chữ thập đỏ tiếp nhận, trao hàng hóa đến người dân vùng lũ lụt

(Baonghean.vn) - Sáng 5/10, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Nghệ An; Hội Chữ thập đỏ Việt Nam và Hội Chữ thập đỏ các tỉnh, thành đã tổ chức tiếp nhận, phối hợp với chính quyền địa phương trao quà, hàng hóa cho nhân dân bị ảnh hưởng do lũ lụt tại 2 huyện Kỳ Sơn và Yên Thành.
Bữa ăn

Bữa cơm yêu thương cho học sinh mùa lũ

(Baonghean.vn) - Những ngày qua, mưa lũ khiến gia đình của hàng trăm học sinh của Trường THPT Thanh Chương 3 bị thiệt hại khi nhiều tài sản bị nước lũ cuốn trôi. Nhằm sẻ chia với học trò, những bữa cơm yêu thương đã được nhà trường thực hiện, động viên các em vượt qua những ngày khó khăn…
Hội đồng

Nghệ An: Cho ý kiến về mức chi cho hoạt động lựa chọn sách giáo khoa trong cơ sở giáo dục phổ thông

(Baonghean.vn) - Cho ý kiến vào Dự thảo Nghị quyết quy định nội dung và mức chi tổ chức lựa chọn sách giáo khoa trong cơ sở giáo dục phổ thông trên địa bàn tỉnh, các thành viên dự họp thống nhất cao và cho rằng, việc ban hành Nghị quyết là phù hợp quy định của pháp luật về ngân sách nhà nước và đáp ứng yêu cầu của thực tiễn.
Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Đức Trung thăm hỏi, động viên đồng bào bị thiệt hại do mưa lũ tại Kỳ Sơn

Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Đức Trung thăm hỏi, động viên đồng bào bị thiệt hại do mưa lũ tại Kỳ Sơn

(Baonghean.vn) - Sáng 5/10, đồng chí Nguyễn Đức Trung - Phó Bí thư Tỉnh uỷ, Chủ tịch UBND tỉnh, Trưởng Ban Chỉ huy phòng chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn và phòng thủ dân sự tỉnh kiểm tra, chỉ đạo công tác khắc phục hậu quả mưa lũ trên địa bàn huyện Kỳ Sơn.
Cử tri Quế Phong phản ánh về cụm dân cư '4 không' tại xã Cắm Muộn

Cử tri Quế Phong phản ánh về cụm dân cư '4 không' tại xã Cắm Muộn

(Baonghean.vn) - Cử tri xã Cắm Muộn (Quế Phong) phản ánh, trên địa bàn xã có cụm dân cư Huồi Máy với 37 hộ, 178 nhân khẩu ở bản Cắm Pỏm hiện còn “4 không”: không điện lưới, không sóng điện thoại, không đường giao thông, không hệ thống nước sạch. Cử tri đề nghị các cấp quan tâm, có giải pháp đảm bảo cuộc sống tốt hơn cho người dân.