Những thách thức đối ngoại khiến Tổng thống mới đắc cử Mỹ 'lừng khừng'

Hoàng Phạm (vov.vn)

Ông Biden có ý định gia hạn Hiệp ước START mới trong khi vẫn muốn trừng phạt Mowcow vì các cuộc tấn công mạng. Ông cũng có kế hoạch đưa Mỹ trở lại thỏa thuận hạt nhân nhưng cũng muốn hạn chế chương trình tên lửa của Iran.

Chính quyền mới của Tổng thống đắc cử Joe Biden sẽ nhanh chóng khôi phục các cuộc đàm phán về Hiệp ước vũ khí hạt nhân quan trọng với Nga, nhưng sẽ vẫn tìm cách buộc Tổng thống Nga phải trả giá về các cuộc tấn công mạng nhằm vào mạng lưới của Chính phủ Mỹ mà Washington cáo buộc Moscow thực hiện.

Ông Joe Biden và ông Vladimir Putin. Ảnh: The Bell
Ông Joe Biden và ông Vladimir Putin. Ảnh: The Bell

Trả lời phỏng vấn CNN, ông Jake Sullivan, người được Tổng thống đắc cử Biden lựa chọn làm cố vấn an ninh quốc gia trong chính quyền sắp tới, cũng cho biết ngay khi Iran trở lại tuân thủ thỏa thuận hạt nhân Iran – thỏa thuận mà chính ông đã giúp đàm phán dưới thời Tổng thống Barack Obama – sẽ có một cuộc đàm phán ngay sau đó về năng lực tên lửa của nước này.

“Trong cuộc đàm phán quy mô rộng đó, chúng tôi có thể đảm bảo những hạn chế đối với công nghệ tên lửa đạn đạo của Iran. Đó là những gì chúng tôi có ý định theo đuổi thông qua ngoại giao”, ông Sullivan nói.

Ông Sullivan không đề cập việc vấn đề tên lửa không được nêu trong thỏa thuận hạt nhân đã ký trước đây vì Iran từ chối cam kết hạn chế phát triển và thử nghiệm tên lửa. Để thu hẹp bất đồng, Liên hợp quốc đã thông qua một nghị quyết kêu gọi Iran kiềm chế, trong khi đó, Tehran nói rằng nghị quyết này không mang tính ràng buộc và đã phớt lờ nghị quyết.

Gia hạn START mới - phép thử trong những ngày cầm quyền đầu tiên

Các tuyên bố trên của ông Sullivan cho thấy chính quyền mới ở Mỹ sẽ nhanh chóng giải quyết 2 vấn đề kiểm soát vũ khí phức tạp, cho dù ông Biden cũng phải tìm cách đối phó với đại dịch Covid-19 và cú sốc kinh tế do đại dịch này gây ra ở trong nước.

Tuy nhiên, vấn đề đầu tiên - việc gia hạn Hiệp ước START mới, sẽ phức tạp hơn vì ông Biden từng tuyên bố sẽ buộc Nga phải trả giá về vụ tấn công mạng nhằm vào hơn 250 mạng lưới chính phủ và tư nhân của Mỹ.

Ông Biden nói rằng, sau khi các cơ quan chức năng chính thức xác nhận ai là người phải chịu trách nhiệm về vụ tấn công, “Mỹ sẽ đáp trả, có thể là đáp trả tương xứng”.

Điều đó đồng nghĩa với việc Mỹ sẽ tiếp tục trừng phạt Nga trong khi vẫn đảm bảo hiệp ước START mới sẽ không sụp đổ và dẫn tới một cuộc chạy đua vũ trang mới.

Ông Sullivan cũng cho rằng, việc kiểm soát vũ khí là một trong số ít các lĩnh vực mà Nga và chính quyền mới của Mỹ có thể hợp tác. Việc gia hạn hiệp ước - động thái không cần Thượng viện phê duyệt, sẽ là phép thử đầu tiên cho thấy mối hợp tác này có khả thi hay không.

Tổng thống Donald Trump, người đã rút nước Mỹ khỏi một số hiệp ước khác với Nga trong 4 năm qua, ban đầu khẳng định rằng Trung Quốc cũng phải là một bên trong thỏa thuận này nếu không Mỹ sẽ không gia hạn khi hiệp ước hết hạn vào ngày 5/2 tới.

Ông Trump sau đó không còn nhắc tới yêu cầu này. Tuy nhiên, trong những tuần trước cuộc bầu cử tổng thống 2020, các cuộc đàm phán về việc gia hạn thỏa thuận đã bị “mất đà”, có thể do những yêu cầu mới từ phía Mỹ, hoặc do phía Nga nhận định rằng ông Trump nhiều khả năng sẽ thất cử.

“Chúng tôi sẽ phải tìm cách gia hạn hiệp ước vì lợi ích của Mỹ”, ông Sullivan nói.

Các quan chức trong nhóm chuyển giao cho biết, hiện chưa có các cuộc thảo luận nào giữa các đại diện của ông Biden với phía Nga về hiệp ước này.

Các cuộc đối thoại 4 năm trước giữa Đại sứ Nga tại Mỹ và ông Michael Flynn – cố vấn an ninh quốc gia đầu tiên của ông Trump đã dẫn tới các cuộc điều tra về việc chính phủ của ông thỏa thuận với Nga.

Nhóm của ông Biden cho biết, họ rất thận trọng và tránh liên lạc với giới chức nước ngoài về bất cứ vấn đề quan trọng nào cho tới buổi trưa ngày 20/1 – thời điểm ông Biden tuyên thệ và chính thức trở thành Tổng thống thứ 46 của nước Mỹ.

Mỹ muốn trở lại thỏa thuận hạt nhân, Iran liệu có chấp nhận?

Ý tưởng hướng tới một thỏa thuận riêng biệt với Iran về vấn đề tên lửa không phải là mới, nhưng chính quyền của Tổng thống Trump không có động thái nào liên quan đến vấn đề này kể từ sau khi rút Mỹ khỏi thỏa thuận hạt nhân hồi giữa năm 2018.

Trong một bài viết trên Foreign Policy hồi tháng 5/2020, ông Sullivan và ông Daniel Benaim - người từng là cố vấn về Trung Đông của ông Joe Biden khi ông là Phó Tổng thống, cho rằng nước Mỹ dưới thời của một tổng thống mới “sẽ ngay lập tức tái thiết lập các kênh ngoại giao về vấn đề hạt nhân với Iran và cứu vãn thỏa thuận đã ký năm 2015 chừng nào có thể”. Sau đó, Mỹ sẽ hợp tác với các đồng minh cũng như Iran để “đàm phán về một thỏa thuận tiếp sau đó”.

Bất cứ nỗ lực nào nhằm khôi phục thỏa thuận hạt nhân Iran cũng chắc chắn sẽ dấy lên tranh cãi với đảng Cộng hòa, những người vốn cho rằng ông Biden tham gia vào một thỏa thuận tồi và không có lợi cho nước Mỹ. Tuy nhiên, thỏa thuận hạt nhân với Iran là một thỏa thuận hành pháp. Tổng thống Trump đã hủy bỏ thỏa thuận này bằng một tuyên bố hành pháp và việc khôi phục cũng có thể thực hiện bằng một sắc lệnh hành pháp.

Câu hỏi mấu chốt là liệu Iran có sẵn sàng trở lại thỏa thuận cũ hay không. Ở Iran, nhiều người cho rằng Mỹ không bao giờ có ý định để Tehran được hưởng lợi về kinh tế. Trong khi đó, Iran cũng chuẩn bị bước vào một cuộc bầu cử tổng thống, trong đó quan chức Không quân của Lực lượng Vệ binh cách mạng Iran (IRGC), vốn có quan điểm cứng rắn với Mỹ, đang là một trong những ứng cử viên hàng đầu.

Việc trở lại với những hạn chế của thỏa thuận hiện có, mà không nhận được “sự đền bù” nào từ Mỹ vì quyết định tái áp đặt trừng phạt của ông Trump, có thể sẽ bất khả thi về mặt chính trị trước cuộc bầu cử ở Iran.

Khi được hỏi về lý do thỏa thuận 2015 không giúp xoa dịu căng thẳng cũng như tạo nên các mối hợp tác mới với Iran, ông Sullivan bác bỏ ý tưởng cho rằng chính quyền Obama đã kỳ vọng quá nhiều điều vượt xa hơn cả việc hạn chế chương trình hạt nhân Iran.

Tuy nhiên, đó là ván cược của ông Obama vào năm 2015, rằng nếu vấn đề hạt nhân không còn bàn cãi và Iran có nhà lãnh đạo mới, thì một thỏa thuận rộng lớn hơn có thể đạt được.

“Rõ ràng, điều đó đã không thành hiện thực”, ông Sullivan nói.

Tin mới

Thông tin nổi bật ngày 24/9

Nghệ An: Thông tin nổi bật ngày 24/9

(Baonghean.vn) - Đại hội thành lập Hội hữu nghị Việt - Mỹ tỉnh Nghệ An; Tổng kết Chiến dịch “Thanh niên tình nguyện hè” năm 2022; Vướng địa giới hành chính, 19 hộ dân ở Nghệ An mòn mỏi chờ bìa đỏ; Sạt lở đường trên Quốc lộ 7A, đoạn qua dốc Chó... là những thông tin nổi bật ngày 24/9.
Đoàn Khối Doanh nghiệp tỉnh, Thành đoàn Vinh phối hợp hiệu quả trong Chiến dịch tình nguyện hè 2022

Đoàn Khối Doanh nghiệp tỉnh, Thành đoàn Vinh phối hợp hiệu quả trong Chiến dịch tình nguyện hè 2022

(Baonghean.vn) - Với 4 công trình thanh niên cấp huyện, 200 công trình thanh niên cấp cơ sở và nhiều hoạt động tình nguyện được tuổi trẻ Đoàn Khối Doanh nghiệp tỉnh và thành phố Vinh phối hợp thực hiện đã tạo nhiều dấu ấn tốt đẹp trong chiến dịch Thanh niên tình nguyện hè 2022.
Xả lũ

Nhà máy Thủy điện Chi Khê sẽ xả lũ từ 20h ngày 24/9

(Baonghean.vn) - Văn phòng Thường trực Ban Chỉ huy phòng chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn và Phòng thủ dân sự tỉnh vừa nhận được thông báo của Nhà máy Thủy điện Chi Khê về việc vận hành xả lũ hồ chứa Nhà máy Thủy điện Chi Khê, xã Chi Khê, huyện Con Cuông.
Quốc lộ 7 đoạn qua dốc Chó, huyện Con Cuông sạt lở do mưa lớn

Quốc lộ 7 đoạn qua dốc Chó, huyện Con Cuông sạt lở do mưa lớn

(Baonghean.vn) - Hàng chục mét khối đất đá đã sạt lở xuống đường Quốc lộ 7, đoạn qua dốc Chó, bản Bòng, xã Lạng Khê (Con Cuông) dẫn đến ách tắc giao thông nhiều giờ liền. Để đảm bảo an toàn cho người và phương tiện lưu thông qua đoạn dốc Chó, đơn vị quản lý giao thông ngoài việc sẵn sàng huy động máy móc, nhân lực để san gạt còn phối hợp với chính quyền địa phương đặt biển cảnh báo, túc trực 24/24h không cho các phương tiện qua lại khi có tình huống nguy hiểm.
Các nhà khai thác di động của Mỹ đầu tư bao nhiêu tiền vào cơ sở hạ tầng trong năm 2021?

Các nhà khai thác di động của Mỹ đầu tư bao nhiêu tiền vào cơ sở hạ tầng trong năm 2021?

(Baonghean.vn) - Theo kết quả Khảo sát ngành công nghiệp di động năm 2022 của Hiệp hội Công nghiệp thông tin di động của Mỹ (CTIA), các nhà khai thác di động ở Mỹ đã đầu tư tổng cộng gần 35 tỷ USD vào cơ sở hạ tầng trong năm 2021, đánh dấu năm thứ tư liên tiếp các nhà khai thác di động tăng vốn đầu tư của mình.
Góa phụ vào tù vì tham 'món di sản thừa kế' của chồng

Góa phụ vào tù vì tham 'món di sản thừa kế' của chồng

(Baonghean.vn) - Tình cờ phát hiện nhiều gói hồng phiến của người chồng đã qua đời để lại, Mai không vứt đi. Thay vào đó, góa phụ trẻ lại cất giấu “món di sản thừa kế” rồi bán cho khách. Lòng tham của Mai đã khiến 3 đứa con thơ vốn mồ côi bố nay lại phải xa mẹ.
Đại hội

Đại hội thành lập Hội hữu nghị Việt - Mỹ tỉnh Nghệ An

(Baonghean.vn) - Đại hội đã bầu Ban Chấp hành Hội hữu nghị Việt - Mỹ tỉnh Nghệ An gồm 13 đồng chí. Đồng chí Nguyễn Nam Đình - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng nhân dân tỉnh được bầu làm Chủ tịch Hội hữu nghị Việt - Mỹ tỉnh Nghệ An khóa I, nhiệm kỳ 2022 - 2027.
Dự báo hướng di chuyển của bão Noru. Ảnh: Trung tâm dự báo KTTV Quốc gia

Nghệ An ra công điện ứng phó bão Noru

(Baonghean.vn) - Sáng 24/9, trước dự báo bão Noru đổ bộ khu vực miền Trung với sức gió giật mạnh. Nghệ An đã có Công điện số 08/CĐ-BCH để chủ động ứng phó diễn biến của bão.
Nâng cao ý thức tham gia giao thông cho học sinh, sinh viên

Nâng cao ý thức tham gia giao thông cho học sinh, sinh viên

(Baonghean.vn) - Sáng 24/9, Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức Hội nghị trực tuyến tuyên truyền, giáo dục pháp luật về an toàn giao thông và hướng dẫn kỹ năng lái xe mô tô, xe gắn máy an toàn đầu năm học 2022-2023. Tại điểm cầu Nghệ An, sự kiện được tổ chức ở trường THPT Hà Huy Tập (thành phố Vinh).
9 thói quen xấu khiến ô tô nhanh 'tã'

9 thói quen xấu khiến ô tô nhanh 'tã'

Đặt tay lên cần số khi đang chạy, để xăng quá kiệt, khởi động xe rồi đi ngay hay rà phanh liên tục khi xuống dốc,… là những thói quen có thể khiến chiếc “xế cưng” nhanh phải làm bạn với gara thường xuyên hơn.
Ông Trương Công Định trò chuyện cùng phóng viên trên đồng lúa xã Xuân Thành (Yên Thành).

Đi tìm giống nếp tiến vua

(Baonghean.vn) - Nếu như miền Bắc nổi tiếng với nếp cái hoa vàng Kinh Môn, nếp Tú Lệ Yên Bái, nếp cẩm Điện Biên; miền Nam vang danh với nếp ngỗng, nếp sáp Đồng Tháp Mười; thì ở miền Trung, nếp rồng một thời được trồng nhiều trên đất Nghệ - Tĩnh là giống nếp tiến vua thơm ngon nức tiếng gần xa. Về quê lúa Yên Thành (Nghệ An), vẫn nghe râm ran chuyện nếp rồng như thể những hạt trắng mẩy nồng nàn thơm hương ấy chưa bao giờ thất truyền trên đất này…
Nghệ An có 225 hồ chứa đã đầy nước

Nghệ An có 225 hồ chứa đã đầy nước

(Baonghean.vn) - Ảnh hưởng của những đợt mưa lớn vừa qua, tính đến thời điểm này Nghệ An đã có 225 hồ chứa đầy nước. Các đơn vị thủy lợi, các địa phương đang tập trung vừa tích nước để phục vụ sản xuất, vừa vận hành, điều tiết các hồ chứa an toàn mùa mưa lũ.
Xả lũ

Thủy điện Sông Quang thông báo điều tiết hồ chứa

(Baonghean.vn) - Văn phòng Thường trực Ban Chỉ huy phòng chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn và Phòng thủ dân sự tỉnh vừa nhận được thông báo của Công ty cổ phần Thuỷ điện Sông Quang về việc vận hành công trình xả hồ chứa thủy điện Sông Quang.
Giảm hoặc dừng bố trí vốn trong năm 2023 đối với chủ đầu tư giải ngân kém

Giảm hoặc dừng bố trí vốn trong năm 2023 đối với chủ đầu tư giải ngân kém

(Baonghean.vn) - Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Đức Trung khẳng định, sẽ xem xét giảm hoặc dừng bố trí vốn kế hoạch năm 2023 đối với các địa phương, sở, ngành, chủ đầu tư giải ngân vốn đầu tư công năm 2022 không đạt yêu cầu. Đối với các chủ đầu tư giải ngân tốt, ưu tiên trong tham mưu bố trí vốn kế hoạch năm 2023.
Ngư dân

Nghệ An thiếu hụt lao động nghề biển

(Baonghean.vn) - Tình trạng thiếu lao động nghề biển tại một số địa phương trên địa bàn Nghệ An xảy ra từ nhiều tháng nay. Do thiếu hụt lao động nghề biển, nhiều chủ tàu ở Nghệ An phải giảm số lượng lao động trên tàu, dẫn đến tần suất khai thác hải sản giảm sau mỗi chuyến biển.