Đợt mưa lũ 'chưa từng thấy' ở miền Trung sẽ trở thành 'bình thường mới' trong tương lai

Tiến Hùng

(Baonghean.vn) - Trong những ngày qua, miền Trung liên tiếp xảy ra các đợt mưa lũ. Những trận mưa lớn “chưa từng thấy” đã khiến hàng trăm người chết và mất tích. Báo Nghệ An có cuộc phỏng vấn với ông Nguyễn Xuân Tiến - Phó Giám đốc Đài Khí tượng thủy văn Bắc Trung Bộ liên quan đến thời tiết cực đoan này.

P.V: Thưa ông, đợt mưa lũ kéo dài nhiều ngày nay ở miền Trung đã khiến hơn 130 người chết và mất tích, nhiều ý kiến cho rằng, “đây là những đợt mưa lớn chưa từng thấy”, ông có thể đánh giá về đợt lũ năm nay?

Nguyên nhân gây mưa rất to ở Bắc Trung Bộ nói chung và Nghệ An, Hà Tĩnh nói riêng trong 1 tuần trở lại đây do chịu ảnh hưởng hình thế gây mưa lớn điển hình. Đó là tổ hợp của dải hội tụ với bão/áp thấp nhiệt đới (ATNĐ) kết hợp không khí lạnh và địa hình chắn gió Đông Bắc của khu vực nên đã gây ra một đợt mưa rất to và đặc biệt to ở tỉnh Hà Tĩnh. Cụ thể, chỉ trong gần 2 tuần, miền Trung đón liên tiếp 2 đợt không khí lạnh. Ngoài ra, sườn phía Đông của dãy Trường Sơn cũng đón một luồng gió mùa Đông Bắc đem hơi ẩm từ trên cao lục địa vào đất liền.

Đây là 2 hình thái thời tiết rất điển hình gây ra mưa lớn cho Trung Bộ hàng năm. Năm nay, các hình thái này xuất hiện cùng lúc, dồn dập, tạo thành một tổ hợp thời tiết cực đoan khiến mưa lũ xuất hiện với lượng lớn và kéo dài nhiều ngày. Lượng mưa đo được từ ngày 16/10 đến 13h ngày 20/10 tại Nghệ An phổ biến 150 - 350mm, có nơi cao hơn như TV (thủy văn) Chợ Tràng 483mm, KT (khí tượng) Vinh 482mm, TV Con Cuông  388mm; tại Hà Tĩnh phổ biến từ 500 - 800mm, có nơi cao hơn như: KT Hà Tĩnh 1401mm (lượng mưa đạt 820mm/24h, đạt kỷ lục mưa ở Bắc Trung Bộ), TV Thạch Đồng 1.204mm, TV Cẩm Nhượng 996mm...

Mưa lũ lịch sử trong những ngày qua gây thiệt hại không nhỏ với miền Trung. Ảnh: Lê Hùng
Mưa lũ lịch sử trong những ngày qua gây thiệt hại không nhỏ với miền Trung. Ảnh: Hồng Lĩnh

Trong 20 ngày đầu tháng 10, các tỉnh từ Hà Tĩnh đến Quảng Ngãi ghi nhận lượng mưa phổ biến 1.000 - 2.000 mm, có nơi mưa đến 2.000 - 3.000 mm. Số liệu này cao gấp 3-5 lần so với lượng mưa trung bình nhiều năm cùng thời kỳ.

P.V: Thời gian tới, thời tiết ở Nghệ An nói riêng và miền Trung nói chung sẽ như thế nào, thưa ông?

Hiện nay, trên Biển Đông đang có cơn bão số 8 (có tên quốc tế là Saudel). Sáng 25/10, bão đang cách đất liền các tỉnh từ Hà Tĩnh đến Quảng Trị khoảng 260 km về phía Đông. Sức gió mạnh nhất vùng gần tâm bão mạnh cấp 8-9 (60-90km/giờ), giật cấp 11. Bán kính gió mạnh từ cấp 6, giật từ cấp 8 trở lên khoảng 140km tính từ tâm bão.

Dự báo trong 24 giờ tới, bão di chuyển theo hướng Tây, mỗi giờ đi được  15-20km, đi vào đất liền các tỉnh từ Hà Tĩnh đến Quảng Trị và suy yếu dần thành áp thấp nhiệt đới, sau đó là một vùng áp thấp. Đến 7h ngày 26/10, vị trí trung tâm vùng áp thấp ở vào khoảng 17,5 độ Vĩ Bắc; 105,2 độ Kinh Đông, trên khu vực Nam Lào.

Dự báo từ nay cho tới hết năm 2020, trên khu vực Biển Đông còn có khả năng xuất hiện khoảng 4-6 cơn bão và áp thấp nhiệt đới, trong đó có khoảng 2-4 cơn ảnh hưởng trực tiếp đến đất liền nước ta, tập trung nhiều ở khu vực Trung Bộ và phía Nam. Vì vậy, cần đề phòng các đợt mưa lớn dồn dập và kéo dài ở khu vực miền Trung trong nửa cuối tháng 10 và tháng 11/2020, ở khu vực Bắc Trung Bộ.

Ông Nguyễn Xuân Tiến - Phó Gi ám đốc Đài khí tượng Thủy văn Bắc Trung bộ. Ảnh: PV
Ông Nguyễn Xuân Tiến - Phó Giám đốc Đài Khí tượng thủy văn Bắc Trung Bộ. Ảnh: P.V

Các đợt rét đậm, rét hại có thể xuất hiện sớm hơn trung bình, từ nửa cuối tháng 12/2020 đến tháng 2/2021 và có thể kéo dài từ 7-10 ngày, riêng các tỉnh vùng vùng núi kéo dài trên 10 ngày. Đề phòng các hiện tượng băng giá và sương muối trong các tháng chính của mùa Đông 2020-2021.

P.V: Các chuyên gia quốc tế cho rằng lũ lụt ở miền Trung là hậu quả của hình thái thời tiết phức tạp, có thể trở thành "bình thường mới" trong tương lai. Khi mực nước biển dâng và tiến sâu vào đất liền, nước lũ sẽ dâng cao hơn so với trước đây. Và Việt Nam đang hứng chịu những tác động thời tiết tồi tệ nhất thế giới. Ông có thể cho biết quan điểm của ông về những nhận định này?

Tôi nhất trí với các nhận định của chuyên gia quốc tế về lũ lụt ở miền Trung là hậu quả của hình thái thời tiết phức tạp, có thể trở thành "bình thường mới" trong tương lai. Dưới tác động của biến đổi khí hậu sẽ làm mực nước biển dâng lên làm cho nước lũ sẽ khó thoát ra biển và lũ dâng cao hơn với trước đây. Hơn nữa dưới tác động của biến đổi khí hậu sẽ làm gia tăng các hiện tượng khí tượng thủy văn nguy hiểm như: bão, áp thấp nhiệt đới, mưa lớn, lũ, lũ quét… Đặc biệt làm gia tăng các cơn bão có cường độ lớn, mưa lớn với cường độ lớn như tôi đã nói ở trên.

Nước biển dâng sẽ khiến lũ lụt ngày càng nghiêm trọng. Trong ảnh là một bãi biển ở miền Trung bị sóng biển tàn phá. Ảnh: Tiến Hùng
Nước biển dâng sẽ khiến lũ lụt ngày càng nghiêm trọng. Trong ảnh là một bãi biển ở miền Trung bị sóng biển tàn phá. Ảnh: Tiến Hùng

P.V: Để giảm thiểu thiệt hại về người và tải sản, cơ quan chức năng cũng như người dân cần làm những gì vào lúc này, thưa ông?

Để giảm thiểu thiệt hại về người và tải sản, cơ quan chức năng cũng như người dân cần thường xuyên theo dõi, liên tục cập nhật các bản tin dự báo, cảnh báo các loại thiên tai để có biện pháp phòng, chống thích hợp. Như có quy hoạch, thiết kế công trình phù hợp; có biện pháp chỉ đạo phòng, tránh kịp thời và hiệu quả. Các lựa chọn gồm xây tường chắn, tìm khu tái định cư cho người dân hoặc tìm sinh kế mới cho họ, quy hoạch lại khu vực nông thôn và thành thị.

Đồng thời nâng cao công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho công đồng về phòng, tránh thiên tai để người dân chủ động phòng, tránh thiên tai. Biến đổi khí hậu có thể ảnh hưởng đến các đặc điểm của mưa và bão, do đó những kinh nghiệm trước đây có thể không còn hữu ích trong những thập kỷ tới. Mà cần có phản ứng sáng tạo để các nước khác có thể coi như bài học kinh nghiệm, nếu không sẽ phải hứng chịu các thảm họa lũ lụt liên tiếp trong tương lai.

Vùng Châu Nhân ở huyện Hưng Nguyên ngập lụt nặng trong đợt lũ vừa qua. Ảnh: Quang An
Vùng Châu Nhân ở huyện Hưng Nguyên ngập lụt nặng trong đợt lũ vừa qua. Ảnh: Quang An

P.V: Vâng, xin cảm ơn ông!

Theo kịch bản biến đổi khí hậu được Bộ Tài nguyên và Môi trường đưa ra, nhiệt độ tất cả các vùng của Việt Nam đều có xu thế tăng với mức tăng lớn nhất là khu vực phía Bắc. Lượng mưa năm cũng có xu thế tăng trên phạm vi toàn quốc. Số lượng bão và áp thấp nhiệt đới yếu và trung bình có xu thế giảm nhẹ hoặc ít thay đổi, nhưng bão mạnh đến rất mạnh có xu thế gia tăng. Về mùa Đông, số ngày rét đậm, rét hại các tỉnh miền núi phía Bắc, đồng bằng Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ đều giảm. Số ngày nắng nóng có xu thế tăng trên phần lớn diện tích cả nước, lớn nhất là ở Bắc Trung Bộ.

Còn về mực nước biển, mực nước biển dâng cao nhất ở khu vực quần đảo Hoàng Sa và quần đảo Trường Sa với giá trị tương ứng là 58cm (36-80cm) và 57cm (33-83cm); các khu vực Móng Cái - Hòn Dáu và Hòn Dáu - Đèo Ngang có mực nước biển dâng thấp nhất là 53cm (32-75cm)… Các chuyên gia về BĐKH cảnh báo, nếu mực nước biển dâng một mét thì sẽ có khoảng 39% diện tích ĐBSCL, trên 10% diện tích vùng đồng bằng sông Hồng và Quảng Ninh, 3% diện tích thuộc các tỉnh ven biển miền Trung và trên 20% diện tích TP. Hồ Chí Minh có nguy cơ bị ngập.

Tin mới

Mâm cỗ sẵn hút khách, nhiều mặt hàng nhích giá dịp Rằm tháng Bảy

Mâm cỗ sẵn hút khách, nhiều mặt hàng nhích giá dịp Rằm tháng Bảy

(Baonghean.vn) -  “Cúng quanh năm không bằng Rằm tháng Bảy”, theo quan niệm của người Việt thì Rằm tháng Bảy là một dịp lễ trọng trong năm. Do đó, gia đình nào cũng sắm sửa chu đáo, tươm tất mâm cỗ, hoa quả để cúng gia tiên. Dịch vụ mâm cúng chay, mâm cúng mặn nở rộ, thu hút khách đặt hàng; các mặt hàng phục vụ Rằm tháng Bảy năm nay tăng giá so với năm trước…
Chủ tịch Hữu Thắng thay Huấn luyện viên Trần Minh Chiến dẫn dắt Câu lạc bộ TP Hồ Chí Minh; Quang Hải, Văn Lâm sắp về nước hội quân?

Chủ tịch Hữu Thắng thay Huấn luyện viên Trần Minh Chiến dẫn dắt Câu lạc bộ TP Hồ Chí Minh; Quang Hải, Văn Lâm sắp về nước hội quân?

(Baonghean.vn) -  Chủ tịch Hữu Thắng thay Huấn luyện viên Trần Minh Chiến dẫn dắt Câu lạc bộ TP Hồ Chí Minh; Việt Nam đối đầu Thái Lan ở bán kết giải U16 Đông Nam Á 2022; Quang Hải, Văn Lâm sắp về nước hội quân?... là những tin tức thể thao đáng chú ý trong 24h qua.
Yêu cầu Công ty CP Tân Hoàng Khang hỗ trợ toàn bộ kinh phí khắc phục sự cố nứt nẻ, sụt lún đất tại Quỳ Hợp

Yêu cầu Công ty CP Tân Hoàng Khang hỗ trợ toàn bộ kinh phí khắc phục sự cố nứt nẻ, sụt lún đất tại Quỳ Hợp

(Baonghean.vn) - Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Đức Trung yêu cầu tạm đình chỉ các hoạt động khai thác khoáng sản của Công ty CP Tân Hoàng Khang để làm rõ các vi phạm và yêu cầu công ty có trách nhiệm hỗ trợ toàn bộ kinh phí để khắc phục sự cố do ảnh hưởng của việc nứt nẻ, sụt lún đất tại xã Châu Hồng (Quỳ Hợp).
Chiêu lừa xuất khẩu lao động của nữ giám đốc

Chiêu lừa xuất khẩu lao động của nữ giám đốc

(Baonghean.vn) - Thông qua các môi giới, Dương Thị Huê đã lừa đảo, chiếm đoạt số tiền hơn 3,2 tỷ đồng của nhiều người, với lời hứa đưa sang Hàn Quốc xuất khẩu lao động. Hành vi lừa đảo của Huê khiến nhiều lao động ở Nghệ An và các tỉnh rơi vào cảnh khốn đốn, nợ nần.
Tỉnh ủy Nghệ An quán triệt, triển khai Nghị quyết của Bộ Chính trị về xây dựng lực lượng Công an nhân dân

Tỉnh ủy Nghệ An quán triệt, triển khai Nghị quyết của Bộ Chính trị về xây dựng lực lượng Công an nhân dân

(Baonghean.vn) - Chiều 8/8, tại TP. Vinh, Tỉnh ủy Nghệ An tổ chức Hội nghị quán triệt, triển khai thực hiện Nghị quyết số 12-NQ/TW ngày 16/3/2022 của Bộ Chính trị về “Đẩy mạnh xây dựng lực lượng Công an nhân dân thật sự trong sạch, vững mạnh, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới”.
Thông tin nổi bật ngày 8/8

Nghệ An: Thông tin nổi bật ngày 8/8

(Baonghean.vn) - Ban Thường vụ Tỉnh ủy quán triệt việc thành lập Ban Chỉ đạo tỉnh về phòng, chống tham nhũng, tiêu cực; Công bố tỷ lệ tốt nghiệp và xếp hạng của các trường tại kỳ thi tốt nghiệp THPT;  Khai mạc Hội thi 'Nhà nông đua tài' tỉnh Nghệ An lần thứ V, năm 2022; Đặc sản trám đen được giá, hái không kịp để bán… là những thông tin nổi bật trong ngày 8/8.
Nghệ An: Lao đao vì mủ cao su rớt giá

Nghệ An: Lao đao vì mủ cao su rớt giá

(Baonghean.vn) - Trước đây, cao su ở Nghệ An từng được mệnh danh là “vàng trắng”, đạt hiệu quả kinh tế cao. Tuy nhiên, thời gian qua, mủ cao su ở Nghệ An “lao dốc” rớt giá sâu , khiến cho nhiều nông dân và doanh nghiệp lao đao.
Sông Lam Nghệ An không thể dễ dàng có được điều cần có. Ảnh tư liệu của Chung Nguyễn

Sông Lam Nghệ An: Chặn đứng đà mất điểm được không?

(Baonghean.vn) - Vòng 11 V-League 1-2022, SLNA được chơi trên sân Vinh, gặp người hàng xóm Đông Á Thanh Hóa. Đây là trận đấu thứ 6 trên sân nhà của SLNA với kết quả 4 trận thắng trước các đội: Hoàng Anh Gia Lai, TP. Hồ Chí Minh, Hồng Lĩnh Hà Tĩnh, Hải Phòng, 1 trận thua trước Bình Định.
Dịch Covid-19 lan rộng, Trung Quốc xét nghiệm đại trà cho 10 triệu người ở Hải Nam

Dịch Covid-19 lan rộng, Trung Quốc xét nghiệm đại trà cho 10 triệu người ở Hải Nam

Do dịch Covid-19 đang lan rộng, tỉnh Hải Nam, miền Nam Trung Quốc, nơi có hơn 10 triệu dân đã quyết định xét nghiệm đại trà trên toàn tỉnh từ ngày 7/8. Ít nhất 6 huyện, thị ở tỉnh này đang phải thực hiện “quản lý tĩnh toàn khu vực”, một hình thức phong tỏa để ngăn chặn dịch lây lan.
Ban Thường vụ Tỉnh ủy Nghệ An quán triệt việc thành lập Ban Chỉ đạo tỉnh về phòng, chống tham nhũng, tiêu cực

Ban Thường vụ Tỉnh ủy Nghệ An quán triệt việc thành lập Ban Chỉ đạo tỉnh về phòng, chống tham nhũng, tiêu cực

(Baonghean.vn) - Sáng 8/8, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Nghệ An tổ chức Hội nghị theo hình thức trực tiếp và trực tuyến quán triệt việc thành lập Ban Chỉ đạo tỉnh về phòng, chống tham nhũng, tiêu cực và tập huấn chuyên đề “Sự lãnh đạo của Đảng đối với cơ quan bảo vệ pháp luật trong công tác điều tra, xử lý các vụ án, vụ việc; công tác tham mưu xử lý các vụ án, vụ việc”.
báo ân

Những ngày báo ân

(Baonghean.vn) - Tháng Bảy âm lịch với những ngày ăn chay, với những đóa hoa cài áo, nhưng đâu cần phải đợi tháng báo ân, chúng ta cứ thử bắt đầu bằng những ngày về ngồi cùng cha mẹ, thấy trong lời nói, tìm trong nụ cười những an lành hiện hữu ánh lên đôi mắt cha mẹ, đó đã là những ngày hiếu đạo được báo ân trọn vẹn nhất.
CP

Vòng 11 V.League 2022: Hà Nội FC khẳng định vị thế

(Baonghean.vn) -  Vòng đấu này chỉ có chủ nhà Hải Phòng, Nam Định được hưởng niềm vui chiến thắng. 6 trận đấu chỉ có 7 bàn thắng, duy nhất trên sân Vinh trận derby Bắc Trung Bộ giữa Sông Lam Nghệ An và Đông Á Thanh Hóa có tỷ số hòa 0-0.
Khai mạc Hội thi 'Nhà nông đua tài' tỉnh Nghệ An lần thứ V, năm 2022

Khai mạc Hội thi 'Nhà nông đua tài' tỉnh Nghệ An lần thứ V, năm 2022

(Baonghean.vn) - Qua vòng thi cấp huyện, Hội Nông dân các huyện, thành, thị đã lựa chọn được các đội tuyển xuất sắc về tham gia Hội thi "Nhà nông đua tài" tỉnh Nghệ An lần thứ V. Tham gia hội thi “Nhà nông đua tài” cấp tỉnh năm nay có 21 đội thi, chia thành 4 cụm thi; chọn đội xuất sắc nhất của mỗi cụm vào vòng chung kết.