Xô viết Nghệ Tĩnh: Tinh thần quật khởi trên con đường đấu tranh giành độc lập

Nguyễn Thị Hồng Vui

Theo dõi Báo Nghệ An trên Google News
(Baonghean.vn) - Phong trào cách mạng 1930 - 1931 với đỉnh cao Xô viết Nghệ Tĩnh là một sự kiện lớn làm rung chuyển nền thống trị của thực dân Pháp và phong kiến phản động ở Đông Dương. Sự kiện đó đã đánh dấu một bước ngoặt trên con đường đấu tranh giành độc lập cho dân tộc, giành chính quyền cho nhân dân.
Nông dân
Cao trào Xô viết Nghệ Tĩnh. Ảnh minh họa 

Ngay sau khi Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời (3/2/1930), một cao trào cách mạng đã dấy lên khắp nơi trong cả nước. Nghệ Tĩnh là nơi phong trào phát triển mạnh mẽ nhất. Mở đầu bằng cuộc biểu tình nhân ngày Quốc tế lao động 1/5 tại khu vực Vinh - Bến Thủy. Công nhân Nhà máy xe lửa Trường Thi, công nhân các Nhà máy diêm, cưa, điện Vinh - Bến Thủy và nông dân các huyện Hưng Nguyên, Nghi Lộc đã sát cánh bên nhau đứng dậy đấu tranh.

Sau ngày 1/5 tại các vùng nông thôn như Nghi Lộc, Anh Sơn, Nam Đàn, Quỳnh Lưu, Đô Lương, những cuộc biểu tình của nông dân diễn ra thường xuyên.

Đến tháng 8, quần chúng không chỉ có đưa đơn thỉnh cầu hay yêu sách, mà còn có những cuộc đập phá công đường, sở rượu, dùng áp lực buộc quan lại sở tại phải hứa thực hiện đòi hỏi của nhân dân đã diễn ra ở Can Lộc (4/8), Nam Đàn (6/8), nhân dân Thanh Chương kéo đến huyện lỵ phá nhà giam, giải thoát tù chính trị, đốt giấy tờ sổ sách. Cuối tháng 8 đầu tháng 9, những cuộc biểu tình lớn của nhân dân được tổ chức ở Nghi Lộc (19/8), Nam Đàn (30/8), Võ Liệt (Thanh Chương) (1/9), Can Lộc (7/9), Thạch Hà, Cẩm Xuyên, Anh Sơn, Kỳ Anh (8/9).

Ngày 12/9/1930, tại Hưng Nguyên khoảng 8.000 nông dân đã liên kết với nông dân Nam Đàn tổ chức một cuộc biểu tình lớn với mục đích ủng hộ cuộc bãi công của công nhân Bến Thủy, hưởng ứng những cuộc đấu tranh của nông dân các tỉnh bạn.

Đội tự vệ đỏ ở Hòa Quân - Đông Sớ - Nghệ An (1930-1931). Ảnh tư liệu
Đội tự vệ đỏ ở Hòa Quân - Đông Sớ - Nghệ An (1930-1931). Ảnh tư liệu

Máy bay của thực dân Pháp được điều đến dội bom và xả súng liên thanh vào đoàn biểu tình, làm chết 174 người. Ngày hôm sau khi dân làng tổ chức đưa tang những người bị hại, thực dân Pháp lại cho máy bay đến ném bom, làm chết thêm 43 người nữa. Như vậy, trong hai ngày 12 và 13 tháng 9/1930 thực dân Pháp giết hại 217 người, làm bị thương 125 người.

Ngày 12/9 đi vào lịch sử đấu tranh cách mạng Việt Nam và trở thành ngày  tưởng niệm những người đã ngã xuống vì Tổ quốc.

Sau ngày 12/9, phong trào đấu tranh của nhân dân Nghệ Tĩnh dâng cao, phát triển thành cuộc đấu tranh vũ trang, làm cho hệ thống chính quyền của đế quốc, phong kiến bị tê liệt và tan rã ở nhiều nơi. Nhiều tên tri phủ, tri huyện bỏ trốn, một số hào lý mang con dấu trả lại cho tri huyện hoặc xin thôi việc.

Trước tình hình chính quyền địch tan rã, mặc dù Trung ương Đảng chưa có chủ trương giành chính quyền lúc này, các chi bộ Đảng và Nông hội đỏ đứng trước thực tế đặt cho mình nhiệm vụ phải quản lý và điều hành đó dựa trên những hiểu biết về chính quyền Xô viết ở Nga mà những người cộng sản Việt Nam tiếp thu được qua sách báo và tài liệu huấn luyện của Đảng.

Xô viết Nghệ Tĩnh: Tinh thần quật khởi trên con đường đấu tranh giành độc lập ảnh 3
Ngày 9/12/1961, trong dịp về thăm quê nhà lần thứ hai, Bác Hồ chụp ảnh với các chiến sĩ phong trào Xô viết Nghệ Tĩnh. Ảnh tư liệu

Một hình thức mới của chính quyền xuất hiện: Xô viết Nghệ Tĩnh. Tuy còn sơ khai, nhưng Xô viết đã thực sự làm chức năng của chính quyền cách mạng do giai cấp công nhân lãnh đạo.

Đánh giá về ý nghĩa lịch sử to lớn của phong trào cách mạng 1930 - 1931, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã viết: “Tuy đế quốc Pháp đã dập tắt phong trào đó trong một biển máu nhưng Xô viết Nghệ Tĩnh đã chứng tỏ tinh thần oanh liệt và năng lực cách mạng của nhân dân lao động Việt Nam. Phong trào tuy thất bại, nhưng nó rèn lực lượng cho cuộc Cách mạng Tháng Tám thắng lợi sau này”.

 “Tuy đế quốc Pháp đã dập tắt phong trào đó trong một biển máu nhưng Xô viết Nghệ Tĩnh đã chứng tỏ tinh thần oanh liệt và năng lực cách mạng của nhân dân lao động Việt Nam. Phong trào tuy thất bại, nhưng nó rèn lực lượng cho cuộc Cách mạng Tháng Tám thắng lợi sau này”.

Hồ Chí Minh

Phong trào cách mạng 1930 - 1931 mà đỉnh cao là Xô viết Nghệ Tĩnh đã để lại bài học lớn về sức lôi cuốn, tập hợp được đông đảo các tầng lớp nhân dân của Đảng ta thông qua đường lối, chủ trương, khẩu hiệu đấu tranh đúng đắn, đáp ứng được khát vọng cháy bỏng của nhân dân. Từ đó, rút ra kinh nghiệm lịch sử quý báu là bao giờ nhân dân lao động cảm nhận được những lợi ích của mình trong các chủ trương, chính sách, việc làm cụ thể của giai cấp lãnh đạo, thì họ sẽ tích cực, tự giác tham gia hưởng ứng.

Và chính Đảng ta ngay từ đầu đã giúp nhân dân cảm nhận được những lợi ích cơ bản và cấp bách của mình thông qua các chủ trương, khẩu hiệu đúng đắn là giành độc lập thoát khỏi ách nô lệ, giành ruộng đất, nhà máy về tay công - nông, thực hiện những quyền dân sinh, dân chủ cơ bản đầu tiên...; từ đó khơi dậy và thúc đẩy động lực cách mạng trong quần chúng. 

Ngày nay, trong sự nghiệp đổi mới toàn diện đất nước, thực hiện chiến lược xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa, việc hoàn thiện đường lối, chủ trương, chính sách, cơ chế phù hợp với xu thế phát triển thời đại và nguyện vọng, lợi ích thiết thực, chính đáng của nhân dân để hình thành động lực, sức mạnh tổng hợp cho sự nghiệp đổi mới đang là nhiệm vụ cấp bách, to lớn của Đảng và Nhà nước ta.

Tin mới

Đồng chí Đại tá Phan Đại Nghĩa, Uỷ viên Ban Thường vụ Tỉnh uỷ, Chỉ huy trưởng Bộ CHQS tỉnh cùng đoàn công tác kiểm tra công tác chuẩn bị Lễ giao nhận quân tại huyện Diễn Châu. Ảnh: Hoàng Anh

Bộ CHQS tỉnh kiểm tra công tác chuẩn bị Lễ giao nhận quân tại các huyện Yên Thành, Diễn Châu, Nghi Lộc

(Baonghean.vn) -   Chiều 1/2, đoàn công tác Bộ CHQS tỉnh do đồng chí Đại tá Phan Đại Nghĩa - Uỷ viên Ban Thường vụ Tỉnh uỷ, Chỉ huy trưởng Bộ CHQS tỉnh làm trưởng đoàn đã đến kiểm tra công tác chuẩn bị Lễ Giao nhận quân tại các huyện Yên Thành, Diễn Châu và Nghi Lộc.
Các bác sỹ Trung tâm y tế huyện Nghĩa Đàn tập trung cứu chữa cho bé. Ảnh: TTYT cung cấp

Cứu sống thành công bé trai 18 tháng tuổi đuối nước

(Baonghean.vn) -  Chiều tối ngày 1/2, ông Vi Văn Quế - Phó giám đốc Trung tâm Y tế huyện Nghĩa Đàn cho biết, các y bác sĩ của đơn vị vừa cứu sống bé trai 18 tháng tuổi ở Đồng Bai, xã Nghĩa Hội bị đuối nước trong tình trạng ngừng tim, ngừng thở, chỉ số sinh tồn không còn.
Tản văn hay: Mâm ngũ quả ngày Tết

Tản văn hay: Mâm ngũ quả ngày Tết

(Baonghean.vn) - Tản văn của Nguyễn Thắm được viết bằng thứ ngôn ngữ giản dị, gợi cho người đọc cảm giác gần gũi, ấm áp như thể đang được trở về ngôi nhà của mình, được sum vầy trong một bữa cơm ngày Tết vui vẻ.
Nghệ An: Thông tin nổi bật ngày 1/2

Nghệ An: Thông tin nổi bật ngày 1/2

(Baonghean.vn) - Chấm dứt hoạt động vận tải khách tại bến xe Chợ Vinh; Tôm ‘sốt’ giá; Khởi tố, bắt tạm giam thêm 4 cán bộ thuộc Chi cục Hải quan Cửa khẩu quốc tế Nậm Cắn… là những thông tin nổi bật ngày 1/2.
Luring visitors to Nghe An's festivals

Luring visitors to Nghe An's festivals

(Baonghean.vn) -  The festive season is an opportunity for localities to introduce and promote tourism potential and attract cross country tourists. Up to now, preparations are urgently underway to be ready to welcome and serve tourists travelling to Nghe An to participate in festivals.
Nghệ An có trên 3.000 thanh niên lên đường nhập ngũ thực hiện nhiệm vụ bảo vệ tổ quốc. Ảnh: Thành Cường

Sẵn sàng cho Ngày hội tòng quân

(Baonghean.vn) -  Ở thời điểm này,  đâu đâu trong tỉnh cùng bừng lên không khí vui tươi phấn khởi khi Ngày hội tòng quân cận kề. 100% công dân được tham gia quân ngũ đợt này đều có mặt tại địa phương, sẵn sàng quân tư trang, háo hức chờ ngày lên đường.
Đoàn công tác do đồng chí giám đốc Sở Nông nghiệp và PTNT dẫn đầu kiểm tra tình hình nguồn nước tại trạm bơm Rú Nguộc (Thanh Chương). Ảnh: Phú Hương

Đề nghị thủy điện Bản Vẽ xả nước để các trạm bơm dọc sông Lam hoạt động

(Baonghean.vn) - Trước tình hình mực nước sông Lam xuống thấp, các trạm bơm dọc sông không hoạt động khiến hàng trăm ha lúa tại Thanh Chương và Đô Lương không thể gieo cấy, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Phùng Thành Vinh đã đi kiểm tra, tìm giải pháp tiếp tục khắc phục.
ra mắt sách

Ra mắt tập 2 bộ tiểu thuyết ‘Nước non vạn dặm’

Ngày 1/2, tại Hà Nội, Hội đồng Lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật Trung ương phối hợp Nhà xuất bản Văn học tổ chức cuộc gặp mặt, trao đổi về tập 2 của bộ tiểu thuyết “Nước non vạn dặm” với tên gọi “Lênh đênh bốn biển” của PSG. TS. nhà văn Nguyễn Thế Kỷ.
Lễ hội

Thu hút khách du lịch về Nghệ An trẩy hội

(Baonghean.vn) -  Mùa lễ hội là dịp để các địa phương giới thiệu, quảng bá tiềm năng du lịch và thu hút du khách thập phương. Đến thời điểm hiện nay, công việc chuẩn bị đang gấp rút tiến hành để sẵn sàng đón và phục vụ khách du lịch về Nghệ An trẩy hội.