Lạ và ngon món canh “sét đánh” của người Thái Nghệ An

Lữ Phú

(Baonghean.vn) -“Cánh nỏ máy phá phả” (tiếng Thái - dịch nghĩa là “món canh sét đánh”) là món ăn truyền thống được người Thái ở các huyện vùng cao Tương Dương và Kỳ Sơn (Nghệ An) nấu từ măng tươi, thường được để dành mời khách. Sở dĩ người Thái gọi canh này là “sét đánh” bởi nó được nấu rất nhanh và ăn nóng.

Thời điểm chớm đông này, măng là một trong những lâm sản phụ được các đồng bào vùng cao Nghệ An thu hái về bán kiếm thêm thu nhập, cũng là để chế biến làm các món ăn hàng ngày, trong đó có món canh được chế biến từ măng tươi, người Thái gọi là “cánh phá phả” (canh sét đánh).

Nấu canh Sét đánh phải dùng măng tươi càng tươi càng ngọt. Ảnh: Lữ Phú
Nấu canh "sét đánh" phải dùng măng tươi, măng càng tươi canh càng ngọt. Ảnh: Lữ Phú

Tuy nhiên không phải loại măng nào cũng có thể nấu được món canh này. Loại măng thường được người dân chọn để nấu là măng luồng, măng nứa, hay măng tre, càng loại măng có vị hăng nhẹ hơn thì món canh càng ngọt và ngon hơn.

Khi những búp măng non được những người phụ nữ Thái hái từ trong rừng, hay sau vườn nhà về, măng được lột vỏ và rửa sạch, người dân sẽ thái lát, lát măng càng nhỏ, măng càng nhanh hết vị hăng, canh cũng sẽ nhanh chín hơn, vì vậy người dân thường chọn phần ngọn non nhất của búp măng để nấu món canh.

Gia vị chính của nồi canh măng sét đánh là ớt cay, muối trắng, mì chính, mặc khẻn, và đạch cá, nếu không có đạch cá thì có thể dùng ruốc (mắm cá,mắm tôm)thay thế
Gia vị chính của nồi canh măng "sét đánh" là ớt cay, muối trắng, mì chính, mặc khẻn và đạch cá, nếu không có đạch cá thì có thể dùng ruốc (mắm cá, mắm tôm) thay thế. Ảnh: Lữ Phú

Thông thường măng sẽ được thái trực tiếp vào nồi, sau đó cho tất cả các gia vị quan trong và nước vào cùng lúc. Gia vị bao gồm ớt cay, mặc khẻn, muối trắng, mì chính, và không thể thiếu gia vị “pá đạch” (phần thịt cá được người Thái muối trong ống nứa, ống giang sau hơn 3 tháng mới đưa ra sử dụng).

Măng thái miếng càng nhỏ nồi canh sẽ càng ngọt nước và chín sớm hơn. Ảnh: Lữ Phú
Măng thái miếng càng nhỏ nồi canh sẽ càng ngọt nước và chín sớm hơn. Ảnh: Lữ Phú

Sau khi đã cho gia vị đầy đủ, thì đến công đoạn quan trọng nhất tạo nên hương vị của món canh măng “sét đánh” đó là đun lửa. Khi đun canh này, lửa bếp phải cháy bùng liên tục, khi nồi canh đã sôi thì bỏ nắp vung ra khỏi nồi. Từ khi nồi canh bắt đầu sôi, khoảng 15 đến 20 phút thì măng đã hết vị hăng, canh cũng đã chín ngọt là có thể dùng được.

Món canh sét đánh thường được dùng trong bữa cơm gia đình và đãi khách. Ảnh: Lữ Phú
Món canh "sét đánh" thường được dùng trong bữa cơm gia đình và đãi khách. Ảnh: Lữ Phú

Món canh “sét đánh” là món ăn được chế biến nhanh nhất trong các loại món ăn từ măng. Trước đây món ăn canh này được người dân nấu sau một buổi lao động vất vả hay trên nương rẫy khi công việc sản xuất mệt nhọc kết thúc.

Hiện nay, bát canh măng “sét đánh” nóng hổi vẫn thường được người Thái vùng cao ưa chuộng trong các bữa cơm và thành món ngon đãi khách quý đến thăm nhà.

Tin mới

Tổng thống Putin đã đi đủ xa trong cuộc chiến với Ukraine?

Tổng thống Putin đã đi đủ xa trong cuộc chiến với Ukraine?

(Baonghean.vn) - Một nghị sĩ Nga theo đường lối cứng rắn bình luận, việc rút lui quân sẽ chỉ là một bước lùi nhỏ. Khi bắt đầu chiến tranh thế giới thứ hai, Nga và Liên Xô đã phải hứng chịu những thất bại khủng khiếp nhất trên chiến trường, nhưng Hồng quân Liên Xô đã kết thúc Thế chiến 2 ở Berlin. Vì vậy, có thể chiến dịch này cũng sẽ kết thúc như thế - có lẽ ngay tại đó, ở Berlin chăng?”.
Nghệ An: Toàn cảnh ngập lụt do hoàn lưu bão số 4

Nghệ An: Toàn cảnh ngập lụt do hoàn lưu bão số 4

(Baonghean.vn) - Hoàn lưu bão số 4 đã gây mưa lớn trên địa bàn tỉnh Nghệ An trong những ngày qua. Mưa lũ đã khiến 6 người chết và mất tích. Nhiều tuyến đường bị sạt lở, ách tắc; hàng ngàn ngôi nhà, hàng ngàn ha hoa màu bị ngập. Nhiều địa phương như; Thanh Chương, Quỳnh Lưu, Nghi Lộc, Yên Thành, Hoàng Mai... bị ngập sâu; nhiều tuyến đường bị sạt lở; nhiều xã đang bị chia cắt.
Nghệ An: Thông tin nổi bật ngày 30/9

Nghệ An: Thông tin nổi bật ngày 30/9

(Baonghean.vn) - Hôm nay 30/9, dòng thông tin, sự kiện nổi bật trên baonghean.vn tiếp tục là diễn biến phức tạp của tình hình mưa lũ và những thiệt hại ban đầu do các đợt mưa lớn trong mấy ngày qua gây nên.
Đoàn lãnh đạo tỉnh Nghệ An dự kỷ niệm Năm đoàn kết hữu nghị Việt Nam - Lào

Đoàn lãnh đạo tỉnh Nghệ An dự kỷ niệm Năm đoàn kết hữu nghị Việt Nam - Lào

(Baonghean.vn) - Trong 3 ngày từ 28-30/9, Đoàn công tác tỉnh Nghệ An do đồng chí Lê Hồng Vinh - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh làm Trưởng đoàn đã sang dự Lễ kỷ niệm Năm đoàn kết Việt Nam - Lào 2022 và Lễ hội Gặp gỡ hữu nghị nhân dân hai nước Việt Nam - Lào lần thứ 5 tại tỉnh Sa Vẳn Na Khẹt, nước Cộng hoà Dân chủ nhân dân Lào.
Môi trường giáo dục phải an toàn, lành mạnh và thân thiện

Môi trường giáo dục phải an toàn, lành mạnh và thân thiện

(Baonghean.vn) - Đây là một trong những vấn đề được Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Ngô Thị Minh đặt ra tại Hội nghị “Triển khai nhiệm vụ giáo dục chính trị, công tác học sinh, sinh viên và tập huấn công tác bảo đảm an ninh, trật tự trong các cơ sở giáo dục”.
Xót thương hoàn cảnh 3 anh em có bố mẹ bị nước lũ cuốn trôi

Xót thương hoàn cảnh 3 anh em có bố mẹ bị nước lũ cuốn trôi

(Baonghean.vn) - Chỉ trong một buổi chiều, cả bố và mẹ đều đột ngột lìa xa cõi đời. Đó là hoàn cảnh đáng thương của 3 anh em Nguyễn Quốc Anh (SN 2011), Nguyễn Ty Hy (SN 2015) và Nguyễn Thị Mỹ Tiên (SN 2016). Giờ đây, 3 đứa trẻ mồ côi phải nương tựa vào ông bà nội khó khăn, đau yếu ở xóm 12, xã Nghi Lâm (Nghi Lộc).
Thanh Chương

Nhiều làng mạc của Thanh Chương vẫn ngập chìm trong nước

(Baonghean.vn) - Nước lũ đang tiếp tục dâng cao trên địa bàn vùng hạ huyện Thanh Chương, trong đó nhiều xã ngập sâu trong nước, đời sống của người dân gặp nhiều khó khăn. Trong sáng 30/9, cả hệ thống chính trị từ huyện xuống cơ sở tiếp tục trực tiếp tuyên truyền, vận động người dân tránh lũ an toàn.
Băng nước ngập cứu trợ người dân vùng lũ Quỳnh Lưu

Băng nước ngập cứu trợ người dân vùng lũ Quỳnh Lưu

(Baonghean.vn) -  Đến sáng nay 30/9, người dân các xã Quỳnh Hồng, Quỳnh Hưng, Quỳnh Giang, Quỳnh Diễn và thị trấn Cầu Giát... thuộc huyện Quỳnh Lưu vẫn chìm trong cảnh ngập lụt. Các đoàn cứu trợ đã tổ chức thành nhiều nhóm lội nước vào từng hộ dân để cấp phát lương thực, thực phẩm, thuốc men.. cho bà con.